اهمیت برنامه‌ریزی تعمیر و نگهداری همگام با برنامه تولید

مقدمه

دفتر فنی و برنامه‌ریزی تعمیرات شرکت فولاد هرمزگان متشکل از واحدهای دفتر برنامه‌ریزی تعمیرات، دفتر فنی نت پیشگیرانه، دفترفنی قطعات یدکی و واحد بومی‌سازی و مهندسی قطعات و تجهیزات است. دفتر فنی و برنامه‌ریزی تعمیرات یکی از واحدهای اصلی پشتیبانی از تولید شرکت برشمرده می‌شود، به منظور تحقق اهداف استراتژیک (ارتقای زیرساخت‌های پشتیبانی فنی تولید)، فرایندهایی تعمیراتی تدوین کرده است. علاوه بر این، رویکردهای مختلف فرایند نت نظیر نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه، پیش‌بینانه، تعمیرات اساسی و … بر اساس اسناد (documents) سازنده کارخانه تعریف شده است. فعالیت‌های تعمیراتی بر اساس دوره تناوب پیش‌بینی‌شده در توقفات هفتگی و توقفات سالیانه (اورهال) انجام می‌شود. برای تولید مستمر و آماده‌به‌کاری تجهیزات، انجام به‌موقع شات‌داون هفتگی و سالیانه طبق برنامه‌هایی از قبل پیش‌بینی شده‌اند. تعمیرات اساسی (اورهال) عملیاتی حساس و مهم به لحاظ رساندن تجهیزات و قطعات به شرایط سلامت کامل است. این تعمیرات نقشی بسزا در جلوگیری از شکست یا خرابی تجهیزات دارند که به صورت سالیانه انجام می‌شوند. همچنین تعمیرات اساسی باعث بالا رفتن راندمان تجهیزات مختلف و همچنین تحقق تولید پیش‌بینی‌شده در سال می‌شود.

تاثیر کاهش توقفات در افزایش تولید

برنامه‌ریزی تعمیرات سالیانه واحد فولادسازی در اردیبهشت‌ماه 1399 به مدت پانزده روز و تعمیرات سالیانه واحد احیای مستقیم در آذر و دی‌ماه همین سال به مدت 26 روز و 173 هزار نفرساعت بود و به رغم محدودیت‌های ناشی از شیوع ویروس کرونا، با برنامه‌ریزی و برگزاری جلسات هماهنگی و پایش شات‌داون و با تلاش و همت مضاعف، این تعمیرات بدون حادثه و زودتر از برنامه به پایان رسیدند.

شرکت فولاد هرمزگان در راستای سیاست‌های بومی‌سازی و ساخت داخل اقدامات مهم دیگری نیز انجام داده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به صرفه‌جویی ارزی 6 میلیون و 199 هزار یورویی بومی‌سازی و ساخت داخل پانزده عدد تجهیز در سال 1399 اشاره کرد

نگهداری صحیح، علمی و برنامه‌ریزی‌شده با روش‌های نوین، مستقیما بر بهره‌وری، کیفیت، هزینه‌های مستقیم تولید، قابلیت اطمینان و سودآوری اثر می‌گذارد. در این خصوص بسیاری از شرکت های بزرگ از جمله شرکت فولاد مبارکه، با پیاده‌سازی و استقرار نظام تعالی نت در شرکت خود، میزان موفقیت خود در اجرای برنامه‌ها را افزایش داده و در مقاطع زمانی مختلف، ارزیابی کرده است. همچنین امکان مقایسه عملکرد تعمیرات با سایر سازمان‌ها به‌ویژه با بهترین آن‌ها به وجود خواهد آمد.

شرکت فولاد هرمزگان، با همکاری همکاران محترم تعالی نت شرکت فولاد مبارکه، از سال 1397 برای بررسی، امکان‌سنجی، پیاده‌سازی و استقرار نظام تعالی نت اقدام کرد و توانست اهداف مورد نیاز را به شرح زیر اجرا کند:

• تدوین و به‌روزرسانی شاخص‌های نگهداری و تعمیرات ضمن بهینه‌کاوی؛

• تهیه برنامه‌های توقفات برنامه‌ای بلندمدت، میان‌مدت و کوتاه‌مدت؛
• پیش‌بینی بودجه نگهداری و تعمیرات به صورت سالانه و ماهانه؛
• کنترل هزینه‌ها و منابع مصرفی حوزه نت؛
• پایش عملکرد تعمیرات و دفتر فنی و تعمیرات؛
• راهبری و توسعه سیستم نگهداری و تعمیرات در سیستم «MIS»؛
• تدوین اهداف نگهداری و تعمیرات شرکت و کنترل میزان تحقق آن؛
• تحقیق و توسعه در نگهداری و تعمیرات و به‌کارگیری روش‌های نوین در نگهداری و تعمیرات شرکت؛
• تدوین و بازنگری گردش‌کارهای حوزه نگهداری و تعمیرات؛
• ارائه گزارش عملکرد تعمیرات.

برای کنترل و پایش عملکرد تعمیرات، شاخص‌هایی نظیر آماده‌به‌کاری تجهیزات، زمان مستقیم کاری (Operation Index)، توقفات اضطراری و تاخیر تعمیراتی، «MTBF» و «MTTR» به کار گرفته شدند. همچنین، برای کنترل هزینه‌ها، شاخص‌هایی نظیر هزینه نت بر تن تولید، هزینه قطعات یدکی، بهره‌وری نت و … هدف‌گذاری شده‌اند و توسط تعالی نت مورد پایش قرار می‌گیرند. این کنترل‌ها طی جلساتی به اطلاع مدیران و روسای تعمیرات نواحی می‌رسند. از جمله مواردی که با هدف‌گذاری، پایش، کنترل و اقدامات اصلاحی باعث بالا رفتن راندمان تعمیرات و افزایش تولید شده است می‌توان به کاهش توقفات اضطراری و تاخیر تعمیراتی واحد ذوب و احیا در چند سال اخیر و افزایش تناژ تولید در سال 1400 به دلیل کاهش توقفات تعمیراتی در واحد احیا اشاره کرد.

نمودار 1. کاهش توقفات اضطراری و تاخیر تعمیراتی واحد ذوب در سه سال اخیر

نمودار 2. کاهش توقفات اضطراری و تاخیر تعمیراتی واحد احیا در دو سال اخیر

رویکردهای فولاد هرمزگان برای افزایش آماده‌به‌کاری تجهیزات

از اصلی‌ترین چالش‌های حوزه تعمیر و نگهداری می‌توان به توقفات برنامه‌ریزی غیرفعالی اشاره کرد که خارج از شرکت (قطع برق، قطع یا کمبود گاز و …) به تجهیزات داده می‌شود. شرکت فولاد هرمزگان، به منظور کم‌اثر کردن توقفات غیرفعال، به صورت فرصت‌طلبانه فعالیت‌های تعمیراتی تجهیزات خود را در این توقفات انجام می‌دهد. از دیگر اقدامات این واحد با همکاری دفتر فنی نت پیشگیرانه، به منظور افزایش «IO» در واحدهای فولادسازی و احیای مستقیم از ابتدای سال 1399، بیش از صد مورد آنالیز خرابی «RCA» و 216 اقدام اصلاحی در ارتباط با این آنالیزها به ثبت رسید. همچنین تهیه دستورالعمل‌های تعمیرات سالیانه، کنترل و پایش برای بازبینی و اصلاح کلیه «PM»های مکانیک، برق و ابزاردقیق کل نواحی تولیدی فولاد هرمزگان صورت گرفت.

برنامه‌ریزی تعمیرات سالیانه واحد فولادسازی در اردیبهشت‌ماه 1399 به مدت پانزده روز و تعمیرات سالیانه واحد احیای مستقیم در آذر و دی‌ماه همین سال به مدت 26 روز و 173 هزار نفرساعت بود و به رغم محدودیت‌های ناشی از شیوع ویروس کرونا، با برنامه‌ریزی و برگزاری جلسات هماهنگی و پایش شات‌داون و با تلاش و همت مضاعف، این تعمیرات بدون حادثه و زودتر از برنامه به پایان رسیدند

شرکت فولاد هرمزگان در راستای سیاست‌های بومی‌سازی و ساخت داخل اقدامات مهم دیگری نیز انجام داده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به صرفه‌جویی ارزی 6 میلیون و 199 هزار یورویی بومی‌سازی و ساخت داخل پانزده عدد تجهیز در سال 1399 اشاره کرد. همچنین بومی‌سازی بیست عدد تجهیز در سال 1400 هدف‌گذاری شده است. تدوین و ویرایش 2 هزار مدرك فني مرتبط با مهندسی مجدد و مهندسی معکوس قطعات و تجهيزات در سال 1399 انجام شد و تدوین و ویرایش فنی 2 هزار و 500 مدرک در دستور کار سال 1400 قرار دارد.

بالا بردن شاخصِ در دسترس بودن قطعات یدکی از 93.5 درصد به 95 درصد با محوریت دفتر فنی قطعات یدکی و واحد بومی‌سازی از دیگر اقدامات شرکت فولاد هرمزگان است. استفاده از روش‌های علمی نوین، انجام فرایندهای نگهداری و تعمیرات، مدیریت قطعات یدکی با تبادل اطلاعات و استفاده از تجربیات شرکت‌های بزرگ از جمله فولاد مبارکه اصفهان و … در دستور کار این واحد قرار دارد.

جدول 1. افزایش تناژ تولید به دلیل کاهش توقفات تعمیراتی در واحد احیا

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام