ماهنامه شماره 118

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی, معدن

مجموعه مطالعاتی درباره توسعه ملی انجام ‌شده و به‌دنبال آن نیز جهت‌گیری‌های اصلی برای توسعه بلندمدت مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. اصلی‌ترین جهت‌گیری‌های آمایشی در سه حیطه انسان، فضا و فعالیت‌های انسان در سطح ملی مطرح شده و بازتاب‌های کلان جهت‌گیری‌های فوق بر بارگذاری جمعیت و فعالیت‌ها در استان‌ها و مناطق گوناگون کشور مورد استنتاج قرار گرفته است. گزارش حاضر به برنامه‌های توسعه‌ای بخش صنعت و معدن کشور تا سال ۱۴۰۴ می‌پردازد.

• تحلیل
• آمایش سرزمین

وقوع جنگ جهانی دوم و بمباران هسته‌ای دو شهر ژاپن موجب شد از این کشور چیزی جز یک ویرانه‌ باقی نماند. چنان‌که در میانه‌های قرن بیستم، شرایط اسفناک اقتصادی، این کشور را تا ورطه نابودی پیش برد. با این حال ژاپن توانست خود را در میان قدرت‌های اقتصادی جهان جای دهد و تبدیل به یکی از پیشرفته‌ترین و توسعه‌یافته‌ترین کشورها شود. به عقیده بسیاری، مطالعه روند توسعه اقتصادی ژاپن می‌تواند الگو و سرمشق مناسبی برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه باشد. عمده مناطق کشور ژاپن را نواحی کوهستانی و آتشفشانی تشکیل می‌دهند که همواره چالشی جدی برای توسعه اقتصادی این کشور بوده است، با این حال، تعیین کاربری مناسب زمین‌ها و آمایش سرزمینی موجب شده برنامه‌ریزی مناسبی برای نواحی مختلف این کشور انجام شود و توسعه اقتصادی هر منطقه مبتنی بر پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های آن منطقه شکل بگیرد.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی

به عقیده بسیاری از کارشناسان، رشد متوازن و پیشرفت‌های منطقه‌ای زیربنای رسیدن به توسعه پایدار است؛ ازاین‌رو بسیاری از کشورها تلاش دارند با انجام برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌های دقیق و شناسایی پتانسیل‌ها و محدودیت‌های هر منطقه با کمک مطالعات آمایش سرزمین، بستر مناسبی را برای توسعه متوازن فراهم آورند. در این میان، با نگاهی اجمالی به داده‌های تاریخی می‌توان دریافت که ایران از پیشینه‌ای شگرف در حوزه برنامه‌ریزی مدرن برخوردار و سابقه کشور در این مقوله از بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته کنونی بیشتر است. اما علی‌رغم برخورداری کشور از پتانسیل‌های فراوان طبیعی و انسانی، اتخاذ این سیاست‌ها هیچ‌گاه نتوانسته ایران را در زمره کشورهای توسعه‌یافته جهان قرار دهد.

• تحلیل
• اتحادیه اروپا

باوجود تمام پیشرفت‌ها و تحولات امروز جهان، بسیاری از طرح‌های تاریخی و عظیم سرزمینی همچنان بهترین الگوها برای سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های سرزمینی، منطقه‌ای و جهانی محسوب می‌شوند. در دوران معاصر، کشورهای متعددی طرح‌های بزرگ آمایش سرزمین را در دستور کار قرار داده‌اند، اما سابقه مدون و علمی طرح آمایش سرزمین به کشور فرانسه باز می‌گردد که با انگیزه بازسازی خرابی‌های ناشی از جنگ جهانی دوم و تعدیل و توازن میان مناطق گوناگون این کشور، برای نخستین‌بار مبانی و اصول آمایش سرزمین را در جهان تدوین کرد و بر مبنای آن طرح‌های بزرگ ملی خود را به مرحله اجرا رساند.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

مدیریت را می‌توان فرآیندی برای به‌کارگیری موثر و کارآمد منابع انسانی و مادی بر مبنای برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، بسیج منابع و امکانات و هدایت و کنترل عملیات به‌منظور دستیابی به اهداف تعیین‌شده دانست. مدیریت در دنیای امروز اساسی‌ترین پدیده برای کشورها و سازمان‌ها تلقی می‌شود که پدیده‌های دیگر به میزان زیادی از آن تأثیر می‌پذیرند. با پيشرفت و تحول سريع علوم و فنون و پيچيدگي‌هاي روزافزون آن، به‌طبع نظام‌هاي توليدي و خدماتي نيز گسترش يافته‌اند؛ ازاین‌رو مدیریت و اداره درست و مناسب این‌گونه واحدها، مستلزم به‌كارگيري تكنيك‌هاي علمي و پيشرفته است. مدیریت استراتژیک فرآیندی است که در آن سازمان، تدوین و اجرای استراتژی‌های بلندمدت را مدیریت می‌کند. فرآیند مدیریت استراتژیک برای مطابقت با شرایط همیشه در حال تغییر بازار و ساختار رقابتی با سازمان‌هایی که به‌طور مداوم منابع، توانمندی‌ها و صلاحیت‌های اصلی خود را توسعه می‌دهند، به‌کار گرفته می‌شود.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

در دنیای امروز، تغییر و پویایی سازمان‌ها جزء اصول بنیادی است که مدیران با توجه به آن‌ها همواره باید بتوانند روش‌ها و فرآیندهای جاری خود را در سازمان تدوین، پیاده‌سازی و ‌به‌روزرسانی کنند و با جدیدترین و مهم‌ترین شرایط حاکم بر محیط داخل و خارج صنعت و سازمان هماهنگ باشند. اصلاح و بهبود فرآیندها و استفاده از دانش روز به‌منظور طراحی روش‌های انجام کارها همواره می‌تواند منجر به تحقق اهداف استراتژیکی همچون مدیریت هزینه، مدیریت ریسک، ارتقای بهره‌وری و... در سازمان شود. در این میان، شرکت فولاد هرمزگان همواره توجه ویژه‌ای به مدیریت فرآیندهای کسب‌و‌کار خود داشته و در تلاش است که با بازنگری در روش‌ها و انجام اقدامات اصلاحی موردنیاز، پیاده‌سازی فرآیندها را به نحو مطلوب و بهینه مدیریت کند.

• یاد‌داشت
• سنگ‌آهن

در چند سال گذشته با توجه به تغییرات شگفت‌آوری که سازمان‌ها را احاطه کرده، مدیران دریافته‌اند با تعیین و تبیین اهداف و ماموریت‌های یک سازمان، در بلندمدت بهتر می‌توان به اهداف از پیش‌ تعیین‌شده دست‌یافت؛ ازاین‌رو اهتمام به مدیریت و برنامه‌ریزی جامع و استراتژیک به یکی از ضرورت‌های اساسی سازمان‌ها تبدیل شده است. برنامه‌ریزی استراتژیک به مدیریت یک مجموعه کمک می‌کند تا تصویر روشنی از سازمان‌ و اهداف آن به‌دست آورد و فعالیت‌های سازمان را براساس استراتژی واحدی هماهنگ کند.

• یاد‌داشت
• سنگ‌آهن

بروز پیشرفت‌های علمی و توسعه فناوری‌های جدید در صنعت و همچنین شرایط رقابتی بازار موجب شده است تا مسئله کیفیت محصولات نسبت به گذشته از اهمیت بسیار بیشتری برخوردار باشد. همه سازمان‌ها و واحدهای تولیدی تلاش دارند با بهبود کیفیت محصولات خود، اعتبارشان را افزایش دهند و در راستای حفظ و ارتقای جایگاه‌ خود بکوشند. به همین دلیل عملکرد واحدهای تضمین و کنترل کیفیت در چند سال گذشته حساسیت بالاتری داشته است. شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر به‌عنوان یکی از دوقلوهای سنگ‌آهن کشور، سهم روزافزونی در اقتصاد ایران دارد. این شرکت همواره سعی داشته با بهبود کیفیت تولیداتش جایگاه مناسب‌تر و بهتری را در بازارهای داخلی و خارجی برای محصولات خود فراهم آورد.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه هر صنعت را می‌توان توجه شایسته به کیفیت محصولات تولیدی عنوان کرد، چراکه ارائه محصولات باکیفیت موجب جلب رضایت مصرف‌کنندگان و در نهایت کسب اعتماد مشتریان خواهد شد. امروزه شرکت‌هایی در عرصه رقابت از موقعیت ممتازی برخوردارند که محور اصلی فعالیت خود را تامین خواسته‌ها و نیازهای مشتریان با حداقل قیمت و بیشترین کیفیت قرار داده‌اند. در واقع برای حضور موفق و موثر در بازارهای رقابتی منطقه‌ای و جهانی، همواره استفاده بهینه از تمامی امکانات و بهره‌برداری مناسب از منابع جدید برای تولید محصول باکیفیت، امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. در این میان، صنعت فولاد نیز به‌عنوان یک بخش پیشرو در توسعه اقتصادی کشور، اهتمام ویژه‌ای به کنترل و تضمین کیفیت محصولات تولیدی خود داشته و همواره تلاش کرده است تا با بهبود کیفیت تولیدات خود، سهم بیشتری از بازار را به خود اختصاص دهد.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

به عقیده بسیاری از کارشناسان، تولید و عرضه یک محصول یا خدمت که نیازها و انتظارات مشتریان را برآورده نکند، هدر دادن منابع یک سازمان خواهد بود. به همین دلیل امروزه در جهانِ رقابت، توجه به کیفیت به‌عنوان نخستین، مهم‌ترین و ضروری‌ترین شاخص برای تولیدات صنعتی پذیرفته شده است. در حوزه کیفیت دو رویکرد کلی، تضمین کیفیت و مدیریت جامع کیفیت تعریف شده است. تضمین کیفیت، رویکردی سیستماتیک با هدف تطابق محصولات، خدمات و فرآیندها با مقتضیات و استانداردهای پیش‌بینی شده است. مدیریت کیفیت جامع نیز یک رویکرد مدیریتی فراگیر بوده که هدف اصلی آن رضایت و خشنودی مشتریان است.

• تحلیل
• مس

شیوع ویروس کرونا، تمام معادلات بازار مس و سایر کامودیتی‌ها را در نخستین روزهای سال ۲۰۲۰ بهم ریخت. هر چه این ویروس از چین دورتر و در بیش از ۱۲۰ کشور جهان وارد شد، بر نگرانی‌ها افزود. در این میان، با جنگ تولیدکنندگان بزرگ نفتی جهان، طلای سیاه با بزرگ‌ترین سقوط قیمت در چند دهه اخیر مواجه شد و بورس‌های بزرگ جهان سقوط‌های ناگهانی را تجربه کردند. با اینکه چین روند بیماری را کنترل کرد، اما پیشروی ویروس در اروپا و آمریکا، موجودی انبارها را افزایش و قیمت‌ها را کاهش داد. معادلات پیش‌بینی قیمت میان‌مدت مس، حالا به یک معادله چندمجهولی پیچیده تبدیل شده که حل آن بسیار زمان‌بر خواهد بود.

• تحلیل
• مس

فلز مس بیشترین حاشیه سود را در بین فلزات دارد و در حال حاضر ایران به لحاظ ذخایر معدنی مس، جایگاه هشتم جهان را به خود اختصاص داده است. البته میزان ذخایر معدنی مس در کشور بروزرسانی نشده و اگر اکتشافات جدیدی در کشور انجام شود، احتمال ارتقا به رتبه پنجم نیز برای ایران وجود دارد. گفتنی است که از کل مساحت ایران فقط حدود ۷ درصد آن مورد اکتشاف تفصیلی قرار گرفته و در ۹۳ درصد باقیمانده هنوز فعالیت اکتشافی شایسته‌ای انجام نشده است. گزارش حاضر به بررسی عملکرد شرکت ملی صنایع مس ایران می‌پردازد. اعداد و ارقام ذکرشده در این گزارش برگرفته از ۷ درصد مساحت اکتشاف‌شده کشور است.