ماهنامه شماره 120

• تحلیل
• صنایع ماشین‌آلات صنعتی، معدنی، ساختمانی و کشاورزی

در عصر کنونی که بسیاری از کشورها با چالش عدم دسترسی به منابع اولیه کافی برای صنایع خوراکی و آشامیدنی خود مواجه هستند، مسئله افزایش بهره‌وری این صنایع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به همین دلیل، امروزه نخستین زیربنای اساسی توسعه صنایع غذایی و آشامیدنی در هر کشور دسترسی به تجهیزات و ماشین‌آلات مناسب مورد استفاده در این بخش است. در ایران نیز وجود پتانسیل‌های فراوان برای رشد صنایع غذایی و آشامیدنی زمینه مناسبی را برای توسعه صنایع تولیدی ماشین‌آلات این حوزه فراهم آورده است تا با افزایش ظرفیت تولیدات، هم نیاز داخل را برطرف کنند و هم با افزایش صادرات، نقش بزرگی در ارزآوری به کشور داشته باشند.

• تحلیل
• صنایع ماشین‌آلات صنعتی، معدنی، ساختمانی و کشاورزی

توسعه روزافزون صنعت و پیشرفت‌های تکنولوژی چشم‌اندازهای روشنی را پیشِ‌روی بازارهای جهانی فلزات ترسیم کرده است. از این رو، اغلب کشورها سعی دارند تا با رشد صنعت فلزات اساسی خود، جایگاهی مناسب را در آینده اقتصاد جهان به خود اختصاص دهند. در این فضای رقابتی، اهمیت استفاده از فناوری‌های نوین در ماشین‌آلات و تجهیزات مورد استفاده در این صنایع از اهمیت دوچندانی برخوردار شده است. در ایران نیز پتانسیل بسیار مناسبی برای توسعه صنعت فلزات اساسی وجود دارد و تولید و به‌کارگیری ماشین‌آلات و تجهیزات مناسب در این عرصه زمینه مناسبی را برای افزایش صادرات و تولید ناخالص داخلی پدید خواهد آورد.

• یاد‌داشت
• صنایع تجهیزات فرآیندی, صنایع ماشین‌آلات صنعتی، معدنی، ساختمانی و کشاورزی

نیاز به ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی به روش‌های مختلفی تامین می‌شود که راحت‌ترین و البته پرهزینه‌ترین آن‌ها واردات است. ایران سالانه حدود ۵ میلیارد دلار واردات ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی دارد. بنابراین، با افزایش ساخت ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی در داخل به جای تامین از خارج، می‌توان خروج ارز را کاهش و اشتغال‌زایی را افزایش داد که در نهایت به افزایش سهم این صنعت در اقتصاد کشور منجر می‌شود. در حال حاضر صنعت ماشین‌سازی ایران در حال گذار از کپی‌سازی به مهندسی معکوس و کسب دانش فنی است که با ادامه وضعیت موجود و البته رفع مشکلات ماشین‌سازان، می‌توان به آینده امیدوار بود.

• تحلیل
• صنایع ماشین‌آلات صنعتی، معدنی، ساختمانی و کشاورزی

بخش صنعت از مهم‌ترین عرصه‌ها در زمینه رشد و پیشرفت اقتصادی هر کشور به شمار می‌رود. کشورها عمدتا بر اساس عملکرد اقتصادی و در ادامه، در قسمت‌های جزئی‌تری از قبیل صنعت و زیرشاخه‎های آن ارزیابی می‌شوند. پویایی این بخش نقش قابل توجهی در اقتصاد کشورهای جهان دارد. بنابراین توجه به عملکرد بخش‌های مختلف صنعت، به‌ویژه تولید ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی، اهمیت دارد. از این رو، گزارش حاضر به بررسی تولید ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی و شاخص تولید آن‌ها در جهان می‌پردازد.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

چهارده شرکت از ۵۰۰ شرکت برتر کشور در استان هرمزگان قرار گرفته‌اند. از جمله شرکت‌های برجسته در این استان می‌توان به شرکت فولاد هرمزگان جنوب اشاره کرد که در بین ۱۰۰ شرکت برتر ایران جای گرفته است. در سال‌های متوالی، این شرکت توانسته است رتبه‌های درخشانی را به ثبت برساند. در حال حاضر این شرکت رتبه ۴۶ را در بین شرکت‌های بزرگ ایران دارد و پیش‌بینی می‌شود که با توجه به پتانسیل‌ها و قابلیت‌های فولاد هرمزگان، رتبه این شرکت در سال‌های آتی ارتقا یابد.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

رتبه‌بندی شرکت‌ها در سراسر جهان یک رسم و البته معیاری کاربردی برای شناسایی میزان رشد شرکت‌ها در مدت یک سال، بررسی وضعیت آینده و نیز مقایسه آن‌هاست. در ایران نیز رتبه‌بندی شرکت‌ها از سال ۱۳۷۷ شروع شده است و شرکت‌ها از لحاظ معیارهای مختلف، نظیر وضعیت مالی، صنعتی و رشد، با هم به رقابت پرداخته‌اند. در این عرصه رقابتی، شرکت فولاد خوزستان موفق شده است جایگاه مناسبی را به خود اختصاص دهد.

• یاد‌داشت
• سنگ‌آهن

در شرایط کنونی، کشور در حال سوق پیدا کردن به سمت اقتصاد غیرنفتی است. بنابراین بررسی بنگا‌ه‌های اقتصادی و سیاست‌گذاری در راستای تسهیل امور آن‌ها بدون شک زمینه‌ساز دستیابی به شرایط مطلوب خواهد بود. بر همین اساس، گروه‌های صنعتی باید بیش‌ از پیش مورد توجه قرار گیرند. شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر، با بهره‌مندی از پتانسیل‌های بی‌نظیر، علاوه بر اینکه رتبه ۲۴ بزرگ‌ترین شرکت‌های ایران را به خود اختصاص داده است، برترین شرکت در گروه صنعتی اکتشاف، استخراج و خدمات جنبی نیز شناخته می‌شود.

• یاد‌داشت
• محصولات فولادی, محصولات میانی فولاد خام

شرکت فولاد مبارکه اصفهان، به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده ورق‌های فولادی تخت با سهم تولید بیش از ۵۰ درصد در بین شرکت‌های فولادساز کشور و سهم ۲۰ درصد در خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، همواره در سیر تعالی و رشد قرار داشته و تمام تلاش خود را برای ارتقای جایگاه ملی و بین‌المللی در فضای رقابتی به کار بسته است. ماحصل تلاش‌های این شرکت حضور در زمره ده شرکت نخست از صد شرکت برتر کشور بوده است. طی سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۷ این شرکت در زمره برترین‌ها قرار داشته است.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

اجرای یک مدل دقیق و علمی مدیریت دارایی این امکان را به سازمان می‎‌دهد تا به کمک حداقل‌سازی هزینه‌های خود، سودآوری بیشتری داشته باشد. به همین دلیل، بسیاری از صنایع کشور در سال‌های اخیر برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای را به منظور ارزیابی‌هایی دقیق و علمی و اجرای سیستمی مناسب برای مدیریت دارایی‌های فیزیکی انجام داده‌اند. در همین راستا، شرکت فولاد هرمزگان، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین واحدهای فولادی کشور، سعی داشته است تا با شرکت در همایش‌های مدیریت دارایی در کشور و استفاده از تجربیات صنایع پیشرو در این حوزه، مدلی متناسب و مهندسی‌شده را به منظور مدیریت دارایی‌های فیزیکی و با هدف کاهش هزینه‌ها و بهینه‌سازی فرایند تولید خود اجرا کند.

• یاد‌داشت
• آلومینیوم, محصولات میانی فولاد خام

در جهان رقابتی امروز، افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها عنصری کلیدی برای عملکرد بهتر سازمان‌ها و واحدهای تولیدی محسوب می‌شود. به همین دلیل، شرکت‌ها سعی دارند تا با اتخاذ سیاست‌های مناسب در زمینه مدیریت بهینه دارایی‌های فیزیکی خود، بیشترین بازدهی را از فرایند تولید حاصل کنند و هزینه‌های تعمیر و نگهداری خود را به حداقل برسانند. توجه به این مسئله در صنایع معدنی و فلزی، که فرایند تولید آن‌ها وابستگی زیادی به عملکرد تجهیزات و ماشین‌آلات دارد، از اهمیت دوچندانی برخوردار است.

• یاد‌داشت
• سنگ‌آهن

بی‌توجهی به سیستم‌های نگهداری و تعمیرات تجهیزات هر سازمان موجب خواهد شد تا فرایند تولید آن با مشکل مواجه شود؛ زیرا هزینه‌های نگهداری و تعمیرات سهم بزرگی از هزینه‌های تولید محصولات را شامل می‌شوند و با بهینه‌سازی این هزینه‌ها، می‌توان قیمت تمام‌شده محصولات را کاهشی چشمگیر داد. در همین راستا، شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین واحدهای تولیدی کشور، برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای‌ را در زمینه افزایش بهره‌وری و مدیریت دارایی‌ها انجام داده و این امر موجب شده است تا هزینه‌های نگهداری و تعمیرات این شرکت کاهش چشمگیری یابد.

• تحلیل
• صنعت, معدن

لازمه هرگونه برنامه‌ريزي و سياست‌گذاري در هر سازمان، شناخت و تسلط مديريت بر عملکرد و ارزش دارايي‌هاي فيزيکي و تجهيزات آن مجموعه است. با داشتن اطلاعات مناسب از وضعيت دارايي‌هاي يک مجموعه، مي‌توان براي به حداکثر رساندن بهره‌وري و حداقل‌سازي اتلاف زماني، برنامه‌ريزي مناسب کرد و در نتيجه، هزينه‌های مجموعه را کاهشی چشمگير داد. به همين منظور، امروزه بسياري از سازمان‌ها و واحدهاي توليدي مديريت دارايي‌هاي فيزيکي را در اولويت برنامه‌‎هاي خود قرار داده‌اند تا با تدوين و اجراي الگويي مناسب در اين حوزه، بستر مناسبي را براي تحقق اهداف پيشبيني‌شده فراهم کنند.

• تحلیل
• محصولات فولادی, محصولات میانی فولاد خام

سیاست‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت در بازار فولاد موجب نارضایتی تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان شده است؛ زیرا با دخالت در قیمت‌گذاری، موجب افزایش قیمت‌ها شده و مصرف‌کنندگان محصولات فولادی مجبور به خرید با قیمت‌های بیش از مبلغ واقعی شده‌اند. در شرایطی که روزبه‌روز زمینه کسب‌وکار واسطه‌گران در این عرصه رونق می‌یابد، تولیدکنندگان به منظور ادامه فعالیت، به عرضه محصولات خود با قیمتی پایین‌تر وادار می‌شوند و نه‌تنها سودی نصیب آن‌ها نمی‌شود، بلکه آنان را به ورطه نابودی می‌کشاند. نرخ‌گذاری محصولات باید بر اساس میزان عرضه و تقاضای محصول صورت گیرد که در واقع منوط به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان محصول است. با توجه به نرخ‌گذاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، حال جای سوال است که با توجه به نارضایتی تولیدکنندگان، چگونه می‌توان مصرف‌کنندگان را راضی نگه داشت؛ آیا امکان‌پذیر است؟

• یاد‌داشت
• صنعت, معدن

تولید ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی، یکی از بخش‌های اساسی صنایع کشورهای توسعه‌یافته و صنعتی است و درآمدهای صادراتی فراوانی را برای این کشورها ایجاد کرده است. در مقابل، کشورهایی که نیازمند ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی هستند، به منظور تامین آن‌ها، باید ارز قابل توجهی را برای واردات پرداخت کنند. ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی اساس تولید هر کشور را تشکیل می‌دهند و عدم رشد و توسعه در این زمینه باعث وابستگی کشورها به کشورهای تامین‌کننده خواهد شد. توسعه صنایع ماشین‌سازی و تولید تجهیزات صنعتی داخلی کاهش واردات، افزایش اشتغال، کاهش خروج ارز از کشور، افزایش بهره‌مندی از توان داخلی و رونق اقتصادی را به دنبال دارد. بنابراین، با برنامه‌ریزی همراه با شناخت جامع نیازها و فرهنگ‌سازیِ به‌کارگیری نیروهای داخلی و تامین تجهیزات از منابع داخلی، می‌توان از مزایای اقتصادی داخلی‌سازی ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی بهره برد.

• یاد‌داشت
• معدن

ایران دارای حدود هفتاد نوع ماده معدنی است که تقریبا ۳ درصد از ذخایر شناخته‌شده معدنی جهان را در بر می‌گیرد. با استفاده از روشی مطلوب، قطعا می‌توان از این موهبت در بخش‌های مختلف اقتصادی بهره برد. ایجاد تحول در بخش معدن بدون شک سبب فعال شدن بخش‌های صنعتی و اقتصادی کشور می‌شود. معدن‌کاری در بخش فلزات اساسی از قبیل فولاد، مس، آلومینیوم، سرب و روی نقش قابل توجهی در چرخه اقتصادی کشور ایفا می‌کند. در واقع معدن موتور محرک صنعت و اقتصاد به شمار می‌رود و گردشگری معدنی یا ژئوتوریسم نیز نقش مضاعفی در حوزه معدن به خود اختصاص داده است و قابلیت مرتفع ساختن و تقلیل برخی از چالش‌های پیش‌ِروی بهره‌برداری از معادن را دارد.

• تحلیل
• سنگ‌آهن, محصولات میانی فولاد خام

امروزه، با توجه به افزایش تولید و مصرف فولاد در جهان، تامین تقاضای سنگ‌آهن واحدهای فولادی بیشتر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، ایران پتانسیل و ذخایر معدنی قابل توجهی دارد و در راستای رسیدن به تولید ۵۵ میلیون تن فولاد تا سال ۱۴۰۴، باید بتواند از این ذخایر بهینه‌ترین بهره‌برداری را داشته باشد. با توجه به نیاز صنعت فولاد کشور به سنگ‌آهن، شرکت معدنی و صنعتی چادرملو با استراتژی‌ها و برنامه‌ریزی‌های عملیاتی مدون، به دنبال تامین بخش قابل توجهی از این نیاز است. در سال ۱۳۹۸ این شرکت با تولید نزدیک به ۹ میلیون تن کنسانتره سنگ‌آهن از ۳۸ میلیون تن کنسانتره تولیدی‌ کشور، سهمی حدودا ۲۴ درصدی را به خود اختصاص داد و با تولید ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تن گندله، سهمی ۹ درصدی از بازار گندله کشور را کسب کرد.