ماهنامه شماره 138

• تحلیل
• صنایع لوازم خانگی, واردات

در ماه‌ها و سال‌های اخیر، واردات لوازم خانگی یکی از مهم‌ترین مباحث بوده است. عده‌ای بر این باورند که ممنوعیت یا محدودیت واردات این محصولات می‌تواند زمینه‌ مناسبی برای رونق و پیشرفت صنعت لوازم خانگی کشور باشد، صنعتی که در سال‌های اخیر، به رغم تمامی چالش‌ها، توانسته است در مسیر توسعه و ترقی حرکت کند. در سمت مقابل، عده‌ای نیز معتقدند که با ممنوعیت واردات لوازم خانگی و از بین رفتن عنصر رقابت در بازار داخلی این محصولات، صنعت لوازم خانگی مسیری مشابه صنعت خودرو را خواهد پیمود. با این حال، نگاهی به آمار واردات لوازم خانگی برقی کشور نشان می‌دهد که ارزش واردات این محصولات در سال‌های اخیر کاهش یافته است که بخشی از این مسئله را می‌توان با کاهش قدرت خرید مردم و نیز ارتقای توان تولیدکنندگان داخلی برای تامین نیاز مردم توجیه کرد. در هر صورت، واردات لوازم خانگی، با توجه به آن‌که فلزات اساسی ماده اولیه ساخت آن‌ها به شمار می‌آیند، موجب می‌شود تا سالانه حجم قابل توجهی از فلزات به شکل غیرمستقیم وارد کشور شود.

• تحلیل
• صنایع ماشین‌آلات صنعتی، معدنی، ساختمانی و کشاورزی, واردات

امروز بخش عمده‌ای از رونق و توسعه یک واحد صنعتی به ماشین‌آلات و تجهیزات مورد استفاده در آن وابسته است. به‌کارگیری تجهیزات مناسب موجب ارتقای شاخص‌های عملکردی و بهره‌وری می‌شود و بالطبع هزینه تولید را کاهش می‌دهد و در سمت مقابل، بی‌توجهی به به‌روزسانی و استفاده از ماشین‌آلات مناسب موجب کاهش قدرت رقابت محصولات صنعتی و به مرور، رکود و حذف بنگاه اقتصادی از بازارها خواهد شد. روند توسعه ظرفیت‌های صنعتی در ایران در سال‌های اخیر سرعت بالایی داشته است. با این حال، واحدهای تولیدکننده ماشین‌آلات صنعتی کشور قادر به تامین همه نیازهای بخش صنعت نیستند و به همین دلیل، امروز ماشین‌آلات و تجهیزات بخش عمده واردات کشور را به خود اختصاص می‌دهند. در تولید این کالاها حجم قابل توجهی از فلزات اساسی مختلف مصرف می‌شود و این امر موجب می‌گردد تا سالانه حجم چشمگیری از فلزات اساسی در قالب تجهیزات صنعتی به کشور وارد شود.

• تحلیل
• واردات

تجارت، اساس و بنیان رشد و پیشرفت هر جامعه به شمار می‌آید و از دو بخش مهم صادرات و واردات تشکیل شده است. در بازارهای امروز، فرایند فراهم کردن کالاها و محصولات از درگاه‌های وارداتی نقش مهمی را در توسعه اقتصادی کشورها، خصوصا کشورهای کمتر توسعه‌یافته، ایفا می‌کند. اگرچه در بسیاری موارد از آثار نامطلوب واردات بر صنعت و شرایط اقتصادی سخن به میان می‌آید، با پایش و برآورد صحیح کالاهای وارداتی، می‌توان از واردات به عنوان راهی برای توسعه صنایع و رشد تولید ناخالص داخلی استفاده کرد. واردات کالاهایی که بیشتر در خط تولید به کار گرفته می‌شوند، از جمله کالاهای سرمایه‌ای و واسطه‌ای، موجب کاهش هزینه‌های تولید، ایجاد فضای رقابتی و افزایش بهره‌وری می‌شود. با این حال، بررسی آمارهای محصولات وارداتی کشور در سال‌های اخیر نشان‌دهنده واردات کالاها با ارزش افزوده بالاتر است.

• آسیا و اقیانوسیه, آفریقا, آمریکای شمالی و جنوبی, اتحادیه اروپا

تجارت‌ برون‌مرزی یکی از عوامل اصلی رشد و پویایی اقتصاد کشورها به شمار می‌آید. از این رو، کشورها می‌کوشند تا جایگاه مناسبی را در عرصه تجارت بین‌المللی کسب کنند. برخورداری از این جایگاه، مستلزم تبادل دوجانبه محصولات است. بررسی آمار تجاری کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد که این کشورها خود بزرگ‌ترین واردکنندگان جهان نیز به شمار می‌روند. در واقع این کشورها، با واردات مواد اولیه و منابع انرژی، زمینه را برای توسعه صنایع خود ایجاد می‌کنند. علاوه بر این، ورود کالاهای ساخته‌شده خارجی به بازارهای کشورها می‌تواند موجب افزایش قدرت رقابت محصولات با نمونه‌های خارجی و در نتیجه، توسعه صادرات و افزایش درآمدها شود. نتایج مثبت واردات کالاهایی با اهمیت بالاتر، در کشورهای کمتر توسعه‌یافته بیشتر نمایان می‌شود. از طرف دیگر، باید توجه داشت که سیاست‌گذاری‌های نامناسب در زمینه واردات کالاهای غیرضروری نیز می‌تواند پیامدهای مخربی را برای اقتصاد و تولیدات صنعتی به دنبال داشته باشد.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

کلیه کسب‌کارها در مواجه با عوامل درون‌سازمانی و برون‌سازمانی با عدم قطعیت‌های مختلفی مواجه می‌شوند که بسیار بر عملکرد آن‌ها اثر می‌گذارد. شرکت فولاد هرمزگان نیز که از نقش‌آفرینان بزرگ صنعت فولاد به شمار می‌رود، همانند سایر صنایع بزرگ کشور در فرایند تولید و فروش خود با عدم قطعیت‌های متعددی مواجه است. با این حال، این شرکت تنوع در محصولات در کنار کیفیت بالا را سرلوحه فعالیت‌های خود در مواجهه با عدم قطعیت‌ها قرار داده‌ و توانسته است بخش قابل توجهی از نیازهای بازارهای داخلی را پاسخ دهد. شرکت فولاد هرمزگان در سطح بین‌المللی نیز تحریم‌ها را به منزله فرصت شناسایی کرده است و می‌کوشد تا با اتخاذ استراتژی‌ای مناسب، جایگاه خود را در بازارهای صادراتی ارتقا دهد.

• یاد‌داشت
• معدن

آینده فعالیت‌های سازمانی همواره با تعداد پرشماری از رویدادهای مختلف و ناشناخته‌ای گرده خورده که به وقوع پیوستن آن‌ها نیز مبهم و نامعلوم است. در چنین شرایطی، پیش‌بینی دستیابی به اهداف سازمانی مشکل می‌شود، زیرا پیشامدهای آتی و در پیش گرفتن استراتژی مناسب برای مواجه با آن‌ها نیز مبهم خواهد بود. این وضعیت، که به سبب فقدان اطلاعات و یا محدود بودن دانش ایجاد می‌شود، عدم قطعیت نام دارد. با توجه به مجهول بودن تمامی جوانب عدم قطعیت، امکان مدل‌سازی و تخمین احتمالات نیز وجود ندارد، اما با توجه به این‌که عدم قطعیت در تداوم و پایداری فعالیت‌ بنگاه‌های اقتصادی بسیار اهمیت دارد، همواره مورد تجزیه‌وتحلیل قرار می‌گیرد. در این راستا، استراتژی‌های مختلفی نیز بر اساس منابع اطلاعاتی عدم قطعیت در سازمان‌ها تعریف شده است.

• یاد‌داشت
• سنگ‌آهن, محصولات میانی فولاد خام

فضای کنونی محیط اقتصاد و کسب‌وکارها موجب می‌شود تا سازمان‌ها و بنگاه‌های اقتصادی همواره با عدم قطعیت‌های فراوانی روبه‌رو باشند. اتخاذ رویکرد مناسب در مواجهه با این عدم قطعیت‌ها بسیار در تداوم فعالیت و برنامه‌ریزی‌های آتی آن‌ها موثر خواهد بود. شناسایی عدم قطعیت‌ها مستلزم توجه همه‌جانبه است و بی‌توجهی به هریک از آن‌ها نتایج نامطلوبی در دستیابی به برنامه‌ای صحیح و بهینه برای مواجهه با عدم قطعیت‌ها در پی خواهد داشت. در حوزه معدن و صنایع معدنی، عدم قطعیت‌ها را می‌توان از جنبه‌های مختلف سیاست‌های داخلی و بین‌المللی، تکنولوژی و ... ارزیابی کرد. یکی از عدم قطعیت‌های مهم در این حوزه را می‌توان صدور بخشنامه‌های غیرکارشناسانه در نحوه قیمت‌گذاری و فروش و با زمان‌بندی نامناسب دانست که این مسئله زیان‌های فراوانی را برای صنایع معدنی به همراه دارد. به نظر می‌رسد استفاده از نظر کارشناسان و متخصصان در صدور مجوزها و بخشنامه‌ها و ارائه برنامه‌های بلندمدت یکی از بهترین راهکارها برای مواجهه با عدم قطعیت‌های فعلی در حوزه معدن و صنایع معدنی باشد.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

در عصر کنونی، رویدادها و روندهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی منجر به افزایش عدم قطعیت در پیش‌بینی روندها شده است. به همین دلیل، مدیریت عدم قطعیت‌ یکی از پارامترهای اثرگذار در سودآوری سازمان‌ها محسوب می‌شود. بنابراین داشتن برنامه‌ استراتژیک برای کاهش عدم قطعیت‌ها گامی موثر در راستای حضور پررنگ در بازارهای داخلی و بین‌المللی به شمار می‌آید. شرکت فولاد خوزستان، به عنوان یکی از فعال‌ترین واحدهای فولادی کشور، توانسته است با برنامه‌ریزی‌ برای تعیین عدم قطعیت‌های پیشِ‌روی صنعت و مقابله با آن‌ها، سیاست مناسب و راهکارهای استراتژیک اتخاذ کند.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

یکی از ملزومات اولیه برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی، تامین منابع مالی به شکلی مطلوب است. در این راستا، استفاده از تسهیلات بانکی به عنوان سرمایه‌ای از جنس بدهی، یکی از راه‌های تامین منابع مالی محسوب می‌شود. شرکت فولاد هرمزگان، به عنوان یکی از شرکت‌های فعال در حوزه صنعت فولاد، با گام‌هایی استوار در مسیر سودآوری، اقدامات موثری انجام داده است. به همین دلیل، این شرکت با هدف خلق ارزش در تولید، با وجود بی‌ثباتی اقتصادی حال حاضر جامعه و چالش‌های متعدد، رویکردهای مختلفی را در زمینه استفاده از تسهیلات بانکی برای تامین مالی پروژه‌ها و فعالیت خود دنبال می‌کند.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

در عصر کنونی، بنگاه‌های اقتصادی در مسیر توسعه خود با چالش‌های متعددی نظیر کمبود منابع مالی و شرایط اقتصادی پرنوسان مواجه می‌شوند. تداوم و ادامه حیات فعالیت‌های اقتصادی در فضای رقابتی فزاینده حال حاضر، مستلزم اتخاذ سیاست‌های صحیح مالی است. از این رو، توجه به مدیریت امور مالی سازما‌ن‌ها بسیار اهمیت دارد، زیرا سنجش ارتقای سودآوری سازمان‌ها با ارزیابی عملکرد آن‌ها میسر می‌شود. شرکت فولاد خوزستان، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین نقش‌آفرینان فعال صنعت فولاد کشور، همواره تلاش داشته است تا با اتخاذ سیاست‌های توسعه‌محور، در مسیر افزایش سودآوری و ارتقای بهره‌وری به جایگاه مناسبی در بازارهای جهانی دست‌ یابد. طرح‌ها و اقدامات ارزشمند این شرکت، علاوه بر کاهش بدهی از طریق تسهیلات مالی، موجب خلق سود قابل توجه برای سهامداران شده است.

• تحلیل
• معدن

تامین منابع مالی شریان حیاتی توسعه، تداوم فعالیت‌ها و افزایش سودآوری سازمان‌‌ها محسوب می‌شود. هر بنگاه اقتصادی، بسته به شرایط اقتصادی و سیاست‌ها و رویکردهای خود، استراتژی‌های مختلفی را در زمینه تامین منابع مالی در دستور کار قرار می‌دهد. یکی از مهم‌ترین روش‌های تامین مالی بنگاه‌های اقتصادی استفاده از تسهیلات مالی و بانکی است. استفاده از تسهیلات این فرصت را به بنگاه‌های اقتصادی می‌دهد تا با افزایش نقدینگی سازمان خود، به سودآوری بیشتری دست یابند. نسبت تسهیلات به سرمایه، که یکی از نسبت‌های مالی مهم در ساختار سرمایه محسوب می‌شود، عملکرد سازمان‌‌ها در بهره‌وری از تسهیلات و بدهی حاصل از استقراض بانک‌ها را نشان می‌دهد. در واقع این نسبت، میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاری‌ها در خصوص استفاده از بدهی‌های موثر را بیان می‌کند.

• تحلیل
• محصولات فولادی

اجرای طرح‌های مدیریت هوشمند بازار از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت کشور در هفته‌های اخیر با استقبال بسیاری خوبی مواجه شد. همین مسئله موجب شد تا «عرضه تلفیقی ورق فولادی» پس از طرح قراردادهای بلندمدت کشف پریمیوم در بورس کالای کشور اجرا شود. بر اساس این ابزار مدیریتی، تولیدکنندگان بزرگ ورق فولادی کشور مقدار محصول مورد نیاز بازارهای داخلی را خریداری و آن را به همراه محصولات تولیدی خود به بازار عرضه می‌کنند و بدین ترتیب بخشی از نیاز صنایع به این محصول استراتژیک از طریق واردات تامین می‌شود. نرخ عرضه این ورق‌ها به صورت ترکیبی از قیمت دو محصول وارداتی و تولید داخل خواهد بود. اجرای این طرح و تداوم آن در بازار پیامدهای مثبتی را به دنبال خواهد داشت که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به عرضه دائمی ورق فولادی در بازار، حذف سهمیه‌بندی‌ها و به دنبال آن حذف رانت و واسطه‌ها اشاره کرد.

• یاد‌داشت
• حمل‌ونقل، انبارداری و ارتباطات

امروزه از زیرساخت‌های حمل‌ونقل به عنوان زیرساخت‌های اساسی توسعه صنعتی جهان یاد می‌شود که توسعه آن عامل اساسی تسهيل تجارت و کاهش هزینه‌های تولید و فروش محصولات به شمار می‌آید و می‌تواند تضمین‌کننده توسعه پایدار اقتصادی کشور در بلندمدت باشد. به همین منظور، سرمایه‌گذاری و توجه به آن، به عنوان محرکی در رشد و ارتقای بهره‌وری تولید و فناوری در سایر صنایع، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این امر در ایران، به سبب هزینه‌بر بودن و بازگشت دیرهنگام سرمایه، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در همین راستا شرکت بین‌المللی همراه جاده ریل دریا، به عنوان شرکتی سرمایه‌گذاری، سیاست‌های مختلفی را در خصوص ارتقای سطح زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور به‌خصوص در عرصه ریلی در دستور کار قرار داده است.

• یاد‌داشت
• صنعت, معدن

امروزه، به سبب ریسک‌های فراوان در مقوله احداث واحدهای صنعتی فولادی، مطالعات و بررسی امکان‌سنجی این واحدها به‌خصوص در صنایع بالادستی از جنبه‌های مختلف اهمیت دارد. شرکت احداث صنایع و معادن سرزمین پارس (پامیدکو) در حوزه مدیریت پروژه‌های معادن و صنایع بالادستی با هدف تکمیل زنجیره تامین فعالیت می‌کند. این شرکت، با بیش از یک دهه فعالیت در زمینه مطالعاتی، مشاوره‌ای، مهندسی، نظارتی و بهره‌برداری، پروژه‌های مختلفی را به بهره‌برداری رسانده است. پامیدکو هم‌اکنون نیز در زمینه‌های «EPC»، «MC» و «EPM» پروژه‌های مختلفی را در دستور کار خود دارد که برای تحقق این پروژه‌ها و برنامه‌های آتی شرکت، اهداف و چشم‌اندازهایی را خط‌مشی خود قرار داده است.

• یاد‌داشت
• معدن

نیروی انسانی یکی از مهم‌ترین و باارزش‌ترین سرمایه‎ها در هر سازمان است که عملکرد مطلوب آن موجب افزایش راندمان و بهره‌وری در تمام فعالیت‌های بنگاه‌های اقتصادی می‌شود. بر همین اساس، افزایش بازدهی و بهره‌وری نیروی انسانی یکی از اهداف و برنامه‌های مهم مدیران در همه سازمان‌ها به شمار می‌رود. شرکت راه‌سازی و معدنی مبین نیز بهره‌وری نیروی انسانی را یکی از اصول مدیریتی خود قرار داده است و با برنامه‌ریزی‌های متعدد در این زمینه و ایجاد شرایط مناسب برای فعالیت و ارتقای سطح دانش و رضایتمندی نیروی انسانی، در جهت نیل به اهداف سازمانی حرکت می‌کند. با توجه به فعالیت تخصصی این شرکت در حوزه استخراج معدن، به‌کارگیری نیروی انسانی متخصص و کارآمد بسیار مهم و ضروری است و در این راستا، برنامه‌ها و رویکردهای متعددی در دستور کار این شرکت قرار دارد.