ماهنامه شماره 149

• تحلیل
• آلومینیوم, صنایع هوافضا, محصولات میانی فولاد خام, مس

روند رو‌ به‌ رشد حرکت اقتصاد کشورها به سمت فناوری‌های نوین، موضوعی است که در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری مشاهده می‌شود. صنعت هوافضا از جمله صنایعی است که توسعه آن برای آسان‌تر ساختن زندگی بشر و همچنین پیشرفت دانش و تکنولوژی روز، امری ضروری است. علاوه بر آن با توجه به نقش پر رنگ و حیاتی فلزات در صنعت هوافضا، توسعه این صنعت نقش به‌سزایی در رونق بخشی به بازار فلزات کشور نیز خواهد داشت. اگرچه جای خالی توسعه بیشتر این حوزه در کشور همچنان ملموس است، اما با این حال گام‌هایی ارزشمند و رو به جلو در این مسیر و به خصوص در بخش فضایی برداشته شده است. بی‌تردید تداوم این روند و سرعت بخشیدن به این اقدامات می‌تواند جایگاه صنعت هوافضای کشور را در جهان، بیش از پیش ارتقا دهد و موجب رشد مصرف فلزات در کشور شود.

• تحلیل
• صنایع هوافضا, مس

موادی که در بخش‌های ساختاری هواپیماها، هلیکوپترها و فضاپیماها استفاده می‌شود باید از ویژگی‌هایی همچون سبک بودن، استحکام بالا، مقاومت در برابر خوردگی و همچنین در حرارت بالا نیز برخوردار باشند. علی‌رغم پیشرفت‌های حاصل شده در حوزه علم مواد، تعداد اندکی از آن‌ها خواص مورد نیاز صنعت هوافضا را دارا هستند و در ساخت تجهیزات مختلف این صنعت به کار گرفته می‌شوند. تیتانیوم، سوپر آلیاژها، منیزیم و مس از جمله فلزاتی هستند که به دلیل خواص منحصر به فردی همچون مقاومت در برابر خوردگی و حرارت بالا، سبک بودن و رسانایی الکتریکی مناسب در بخش‌های مختلف ساختاری و غیر ساختاری هواپیماها، هلیکوپترها و فضاپیماها مورد استفاده قرار می‌گیرند. پیش‌بینی می‌شود ارزش مصرف فلزات تیتانیوم، سوپر آلیاژها و منیزیم تا سال ۲۰۳۰ به دلیل روند افزایشی تولید هواپیماها و سرمایه‌گذاری‌های جهانی در حوزه فضایی افزایش چشمگیری پیدا کند.

• تحلیل
• آلومینیوم, صنایع هوافضا

صنعت هوافضا، از دیرباز به استفاده از فلزات مختلف متکی بوده است. از آنجایی که در این صنعت وزن پایین وسیله، یکی از فاکتورهای اصلی برای پرواز سریع و ایمن به شمار می‌آید، آلومینیوم بیش از سایر فلزات مورد توجه قرار گرفته است. در ابتدای ساخت ماشین‌های پرنده، این فلز کمتر مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما به مرور بخش‌های مختلف وسایل حمل‌ونقل هوایی از آلومینیوم ساخته شد. در پروژه پرتاب اولین ماهواره نیز آلومینیوم تنها فلز مقاوم به اصطکاک و تغییرات دمایی بود. امروزه آلیاژهای آلومینیوم برای ساخت هرگونه هواپیمای مسافربری، نظامی، شاتل، موشک، ماهواره و ... از مواد اولیه اصلی به شمار می‌آید. حتی به جرئت می‌توان گفت ارتقای صنعت هوایی و پیشرفت کاوش‌های فضایی بدون این فلز امکان‌پذیر نبود. با این حال، ورود برخی مواد مقاوم در ساخت و تولید هواپیماها، فضاپیماها و ... می‌تواند در سال‌های آتی موجب رشد کم‌شتاب تقاضای آلومینیوم در صنعت هوافضا شود.

• تحلیل
• صنایع هوافضا, محصولات فولادی, محصولات میانی فولاد خام

تاثیر استفاده از مواد اولیه مناسب در ساخت تجهیزات و قطعاتی که تضمین‌کننده سلامت و ایمنی در عملکرد صنایع هوافضا باشند، امری انکار‌ناپذیر است. با توجه به سرعت پیشرفت تکنولوژی، مواد مورد استفاده در این صنعت در طول زمان دستخوش تحولات قابل توجهی شده‌اند. اگرچه در گذشته، فولاد به عنوان حیاتی‌ترین عنصر در صنعت هوافضای جهان شناخته می‌شد، امروزه در این صنعت از مواد دیگری همچون کامپوزیت‌ها و آلومینیوم به طور گسترده استفاده می‌شود. با این حال با توجه به خواص فوق‌العاده‌ای که هر یک از انواع فولادها ارائه می‌کنند، از این فلز همچنان به عنوان گزینه‌ای قابل اطمینان در شرایط پیچیده یاد می‌شود. از این رو، به نظر می‌رسد که بازار فولاد در صنعت هوافضا همچنان به حیات خود ادامه دهد و نتوان سایر مواد را به سادگی جایگزین فولاد کرد.

• یاد‌داشت
• سنگ‌آهن

بدیهی است که تمامی سازمان‌ها در پی ارتقا و تثبیت جایگاه کسب‌و‌کار خود در بازار هستند تا از این طریق مسیر تحقق اهداف سازمانی خود را نیز هموار‌تر کنند. این مسئله در شرایط حال حاضر بازار، به واسطه افزایش فضای رقابتی و همچنین تنوع بالای کسب‌و‌کارها، به سادگی سال‌های گذشته نیست. شاید مهم‌ترین عامل حفظ بقای سازمان‌ها را در چنین شرایطی، بتوان میزان ورود آن‌ها به حوزه نوآوری و گذر کردن از مرزهای تعریف‌شده دانست. صنایع فعال در زنجیره فولاد نیز از این موضوع مستثنی نیستند و حتی می‌توان اهمیت این مسئله را با توجه به گستردگی بالای این حوزه، دو چندان در نظر گرفت. شرکت فولاد سنگان نیز در همین راستا، اقدامات موثری را انجام داده است که بی‌تردید در ارتقای جایگاه این شرکت در بازار اثرگذار خواهد بود.

• یاد‌داشت
• محصولات فولادی, محصولات میانی فولاد خام

به طور کلی توجه به موضوع مدیریت تکنولوژی و نوآوری یکی از لازمه‌های اساسی بقا، رقابت و توسعه فعالیت‌ها در همه کسب و کارها محسوب می‌شود. این مهم در مورد صنعت فولاد ایران، با توجه به تحریم‌های ظالمانه سال‌های اخیر و محدودیت‌های تجاری اعمال شده به کشور از حساسیت و اهمیت دوچندانی برخوردار شده است. یکی از راهکارهای اساسی برای غلبه بر این محدودیت‌ها و هموار ساختن مسیر توسعه صنعت فولاد، تکیه بر توان متخصصان داخلی و کاستن از نیاز کشور به واردات است و در این بین، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و تقویت آن‌ها می‌تواند تاثیر بسزایی را داشته باشد. در همین راستا، شرکت فولاد هرمزگان را می‌توان یکی از پیشگامان حوزه نوآوری و توجه به شرکت‌های دانش‌بنیان نام برد. این شرکت در سال گذشته اقدام به تدوین نظام مدیریت تکنولوژی و فناوری کرد که اجرایی شدن کامل این نظام، موجب می‌شود روابط موجود از سطوح پایین تا مدیریت ارشد سازمان در حوزه نوآوری تعریف می‌شود و این مسئله می‌تواند برای توسعه و ارتقای شرکت در حوزه‌های پژوهشی، تحقیقاتی و تکنولوژی به آن کمک کند.

• یاد‌داشت
• صنعت, معدن

با توجه به فضای پیچیده و رقابتی کسب‌و‌کارها، موضوع نوآوری به یکی از کلیدی‌ترین عوامل برای موفقیت و یا شکست سازمان‌ها بدل شده است. از این رو، اقدامات نوآورانه در محدوده فعالیت هر سازمان را می‌توان به عنوان مهم‌ترین گام‌ برای حفظ و توسعه جایگاه آن بیان کرد. شرکت سرمایه‌گذاری صدرتامین نیز از جمله شرکت‌هایی است که اقدامات قابل توجهی را در این حوزه انجام داده است. گفتنی است که این شرکت در سال ۱۳۷۸ به عنوان یکی از هلدینگ‌های تخصصی در حوزه صنایع کاشی و سرامیک تاسیس شد. با این حال با توجه به سند چشم‌انداز شرکت، جهت‌گیری جدیدی در سال ۱۳۸۷ برای فعالیت‌های آن تعیین شد و ورود به حوزه صنعت کانی‌های فلزی و غیر‌فلزی نیز در دستور کار این هلدینگ قرار گرفت.

• یاد‌داشت
• معدن

اگرچه عوامل متعددی در موفقیت کسب‌و‌کارها و رقابت‌پذیری بالای آن‌ها در بازار نقش دارند، اما به نظر می‌رسد که موضوع نوآوری را باید از مهم‌ترین عوامل موثر در شرایط فعلی به حساب آورد. علت این مسئله را باید در تعدد و تنوع کسب‌و‌کارها و به تبع آن پیچیده‌تر شدن رقابت در فضای بازار جستجو کرد. شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان از جمله شرکت‌هایی است که با ادغام رویکردهای نوآورانه، در تلاش برای ارتقای جایگاه هلدینگ خود و همچنین توسعه صنایع فلزی و معدنی کشور است. این هلدینگ با بهره‌گیری از تجارب شرکت‌های معدنی و فولادی زیر مجموعه خود، ضمن توجه به رشد و سودآوری مطلوب با هدف رضایت و خشنودی تمامی ذی‌نفعان، تحقق چشم‌انداز خود و توسعه صنایع معدنی و فلزی کشور را نیز به شکلی جدی و هدفمند دنبال می‌کند.

• یاد‌داشت
• محصولات فولادی, محصولات میانی فولاد خام

شرکت نورد و تولید قطعات فولادی با هدف ایجاد و توسعه کارخانه ذوب و ریخته‌گری، ماشین‌سازی و ساخت تجهیزات صنعتی فعالیت خود را در سال ۱۳۴۸ آغاز کرد. در سال‌های بعد، ورق‌های تخت فولادی و آلیاژی نیز به سبد محصولات شرکت اضافه شد. این شرکت در چند سال گذشته برنامه‌ها اقدامات مختلفی را در راستای تنوع‌بخشی منابع درآمدی، ارتقای فروش و تامین بازار در دستور کار قرار داده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به راه‌اندازی بنگاه قراضه اشاره کرد. این بنگاه نقش بسزایی در تامین خوراک ورودی و ارتقای بهره‌وری تولید داشته است. علاوه‌ بر این، توسعه کمّی و کیفی محصولات ریخته‌گری و تولید کوره‌های ذوب القایی بخش دیگری از برنامه‌های شرکت نورد و تولید قطعات فولادی است. با توجه به این برنامه‌ها، می‌توان آینده روشنی را برای نقش‌آفرینی پررنگ‌تر این شرکت در بازارهای داخلی و صادراتی متصور بود.

• یاد‌داشت
• محصولات فولادی, محصولات میانی فولاد خام

در سال‌های اخیر توسعه نامتوازن حلقه‌های مختلف زنجیره فولاد، در کنار دستورالعمل‌ها و سیاست‌گذاری‌های غیراصولی و غیرکارشناسانه ریسک‌های صنعت فولاد کشور را افزایش داده است. بدیهی است که در شرایط پرریسک و ناپایدار ایجادشده، تعادل میان دو کفه ترازوی عرضه و تقاضا بر هم می‌خورد که این امر لزوم تغییر در رویکردها را برای تسهیل روند بازار، بیش از پیش آشکار می‌سازد. در همین راستا، مجتمع فولاد صنعت بناب، از فعالان صنعت فولاد کشور، تنوع‌بخشی به سبد محصولات را در دستور کار قرار داده است. با توجه به خوشنامی برند شاهین بناب در بازار محصولات فولادی کشور، این شرکت با مشکل خاصی در تامین نیاز داخلی مواجه نیست و مازاد تولید خود را به کشورهای خارجی صادر می‌کند. با توجه به طرح‌های توسعه متعدد و رویکردهای صادراتی و تامین بازار مجتمع فولاد صنعت بناب، می‌توان آینده روشنی را برای این مجتمع متصور بود.

• یاد‌داشت
• آهن اسفنجی

در سال‌های اخیر شرایط پر تغییر درونی و بیرونی اقتصادی ایران و عواملی مانند نوسانات نرخ ارز و تحریم‌ها، ریسک‌های متعددی را در زمینه تولید و فروش محصولات به بنگاه‌های اقتصادی کشور تحمیل کرده‌اند. به همین سبب، بنگاه‌های اقتصادی و صنعتی کشور برای بقا و تداوم بخشیدن به توسعه خود، نیازمند تدوین برنامه‌ای همه‌جانبه و جامع برای پیشبرد اهداف سازمانی و تحقق برنامه‌های تولید و فروش خود هستند. بر همین اساس شرکت صنعت فولاد شادگان به عنوان یکی از شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ خوزستان، برنامه‌های مختلفی را برای تکمیل زنجیره ارزش، حفظ و گسترش بازار در دستور کار قرار داده است. با توجه به دسترسی این شرکت به آب‌های آزاد، به بهره‌برداری رسیدن طرح‌ها و برنامه‌های جدید می‌تواند کمک شایانی به حضور این شرکت در عرصه بین‌المللی و ارتقا بازار داشته باشد.

• تحلیل
• سنگ‌آهن

توسعه بازار و افزایش فروش، یکی از مهم‌ترین اهدافی است که هر کسب‌وکاری دنبال می‌کند تا از این طریق به سود بیشتر دست یابند. با این حال، موفقیت در حوزه فروش محصولات مستلزم برنامه‌ریزی و رویکردهایی متناسب با تغییر و تحولات بازار است. افزودن محصولات جدید متناسب با نیاز مشتریان از جمله سیاست‎‌های مهم برای افزایش فروش و کسب سود بیشتر محسوب می‌شود. شرکت صنعتی و معدنی توسعه فراگیر سناباد نیز با توجه به اصول و سیاست‌های فروش، گندله سنگ‌آهن را به سبد محصولات خود افزود که این امر موجب شده است تا سیمیدکو به یکی از اصلی‌ترین تامین‌کنندگان ماده اولیه هلدینگ فولاد خوزستان و شرکت‌های تابعه آن تبدیل شود.

• یاد‌داشت
• معدن

با توجه به اهمیت خاص بخش معدن و صنایع معدنی در سند چشم انداز ۱۴۰۴ و ارزآوری این صنعت در شرایط تنگنای اقتصادی توام با تحریم ‌های بین المللی، سرمایه‌گذاری در این حوزه به ویژه در بخش ماشین آلات فرسوده و مستهلک، با نظر به نقش اساسی آن‌ها در میزان تولیدات معادن کشور، بیش از پیش احساس می‌شود.

• یاد‌داشت
• سرب و روی

مجتمع سرب و روی انگوران از قدیمی‌ترین معادن ایران و بزرگترین تامین‌کننده مواد اولیه واحدهای سرب و روی کشور محسوب می‌شود. به طوری که در حال حاضر ۷۸ کارخانه سرب و روی، خریدار مواد معدنی مجتمع سرب و روی انگوران هستند. علت این مسئله را باید در عیار بالای محصولات این معدن جستجو کرد، به طوری که عیار روی، مخلوط‌های کم‌عیار و پر‌عیار آن به ترتیب ۱۴ و ۳۲ درصد و عیار سرب، مخلوط‌های کم‌عیار و پر‌عیار این مجتمع نیز به ترتیب ۱.۵ و ۳ درصد هستند. گفتنی است با توجه به نهایی شدن پله‌ها و افزایش نرخ باطله‌برداری در معدن سرب و روی انگوران، در سال‌های اخیر فرایند استخراج از این معدن، به صورت ترکیبی (روباز-زیرزمینی) طراحی و اجرا شده است و با توجه به طرح‌های اکتشافی در دست اجرا در این مجتمع، امید می‌رود این مجموعه در سال‌های آینده نیز قادر به تامین مواد اولیه مورد نیاز صنعت سرب و روی کشور باشد.

• یاد‌داشت
• فروآلیاژ

فروآلیاژهای منگنز یکی از کالاهای استراتژیک مورد نیاز در صنعت فولاد کشور به شمار می‌آید که به رغم تلاش‌های صورت گرفته، تولید داخلی آن به دلیل محدودیت منابع معدنی با چالش‌های جدی مواجه است و به همین دلیل بخش عمده نیاز کشور از محل واردات تامین می‌شود. البته حوزه واردات این محصول نیز در اثر برخی از مقررات‌گذاری دولتی با معضلاتی مواجه است که تحویل به موقع و پایدار آن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. شرکت مواد آذین کیمیا به عنوان یکی از پیشتازان تامین فروآلیاژهای صنایع فولادی کشور، در سال‌‌های اخیر تلاش داشته است تا با تامین مواد مصرفی صنایع فولادی کشور به صورت به موقع و با کیفیت رضایت حداکثری مشتریان خود را جلب کند و با ارائه طرح خرید صحیح فروآلیاژها با تجزیه و تحلیل متناسب و نرخ بهینه مصرف،حداقل هزینه تولید را برای فولادسازان کشور تضمین کند.

• تحلیل
• مس

شرکت صنایع مس شهید باهنر بزرگترین تولیدکننده محصولات برنجی و آلیاژهای مسی و برنجی در خاورمیانه محسوب می‌شود. این شرکت در سال ۱۴۰۰، موفق به کسب عملکرد درخشانی در حوزه تولید، فروش محصولات و سودآوری شد. نگاهی به آمارهای عملکردی شرکت صنایع مس باهنر در سال جاری نشان می‌دهد رشد تولید و فروش این شرکت در ماه‌های اخیر کاهش نیافته و حتی با سرعت بیشتری نیز ادامه یافته است. به طوری که مقایسه آمار تولیدات این شرکت در ۷ ماه نخست امسال با مدت مشابه سال گذشته، حاکی از رشد تولید و درآمدهای این شرکت دارد و انتظار می‌رود با تداوم این روند، در پایان سال جاری، شاهد به ثبت رسیدن رکوردهای جدیدی در زمینه تولید و فروش محصولات در این شرکت باشیم.