ماهنامه شماره 152

• تحلیل
• صنایع نظامی

صنعت نظامی از جمله بخش‌هایی به شمار می‌آید که همواره با پیچیدگی‌ها و حساسیت‌های زیادی عجین بوده است. از این رو، طبیعتا فرایند انتخاب مواد مورد استفاده در این صنعت نیز، به طور متقابل حساسیت‌های بالایی را می‌طلبد. فلزات از پرکاربردترین مواد در این حوزه به شمار می‌آیند که این مسئله، به دلیل تطابق خواص آن‌ها با لازمه‌های سختگیرانه این بخش و همچنین امکان بهبود خواص و پارامترهای موجود به واسطه فرایندهایی همچون آلیاژسازی از فلزات است. فلزات مختلف با توجه به مشخصه‌های متفاوتی که از خود ارائه می‌دهند، در شرایط محیطی مختلف و کاربردهای گوناگون در این حوزه مورد استفاده قرار می‌گیرند.

• تحلیل
• صنایع نظامی, محصولات فولادی

صنایع نظامی از جمله صنایعی در جهان محسوب می‌شوند که همواره با سرعت بالایی در حال رشد بوده‌اند. بدیهی است که با توجه به حساسیت‌های بالای تجهیزات و محصولات این حوزه، ملاحظات به‌خصوصی نیز برای مواد مورد استفاده در این صنعت وجود دارد. فولاد از جمله فلزاتی به شمار می‌آید که کاربردهای گسترده‌ای را در این بخش پیدا کرده است. این مسئله، از تطابق بالای خواص گریدهای مختلف فولاد با نیازهای اساسی این حوزه حکایت دارد. گفتنی است که اهمیت بالای صنایع نظامی موجب تدوین استانداردهای ویژه‌ای برای کاربرد مواد در این بخش شده است که تضمینی برای کارایی و کیفیت آن‌ها در صنایع نظامی به حساب می‌آید.

• تحلیل
• صنایع نظامی

جنگ و اقتصاد، دو پدیده جدانشدنی از هم در طول تاریخ بشریت هستند. مسلماً پیروزی در میدان جنگ، بدون پشتیبانی یک اقتصاد قوی میسر نیست اما در مورد تاثیر مقوله جنگ بر اقتصاد طرف مهاجم یا مدافع، تحلیل‌ها و استنباط‌های ضدونقیضی وجود دارد. نخستین و قطعی‌ترین تبعات جنگ در حوزه اقتصاد، ایجاد فضایی پرپتانسیل همراه با عدم‌اطمینانی‌ها و ریسک است. در واقع آن چه که از تئوری رشد اقتصادی برمی‌آید، جنگ می‌تواند از طریق کانال‌هایی چون کاهش سرمایه انسانی و موجودی سرمایه فیزیکی، افزایش یا کندکردن روند توسعه فناوری، تقویت یا تضعیف نهادهای اجتماعی موجود، تورم و تأثیر بر قیمت‌ها از طریق افزایش هزینه سرمایه، بر اقتصادها تأثیر بگذارد.

• تحلیل
• صنایع نظامی

الگوی فناوری‌محوری از زمان جنگ جهانی دوم با تلاش آمریکا و برخی کشورهای اروپایی وارد صنایع دفاعی شد و تا به امروز به دلیل افزایش رقابت تسلیحاتی و احتمال بروز جنگ میان قدرت‌های برتر نظامی ادامه یافته است. واقعیت مجازی، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی مهم‌ترین فناوری‌هایی هستند که امروزه به طور گسترده با اهداف تاکتیکی و آموزشی در صنایع دفاعی مورد استفاده قرار می‌گیرند. شبیه‌سازی میدان‌های نبرد، مدیریت تسلیحات نظامی از راه دور و توسعه تسلیحات نظامی خودمختار تنها نمونه‌هایی از کاربرد فعلی این فناوری‌ها در صنایع دفاعی است. با این حال انتظار می‌رود با پیشرفت‌های آتی فناوری، صنایع دفاعی در سه حوزه اتصالات، کشندگی و خودمختارسازی بیش از پیش تحت تاثیر قرار بگیرد و منجر به توسعه هر چه بیشتر سیستم‌های ماهواره‌ای گمراه‌کننده، تسلیحات نظامی مافوق صوت و ربات‌های نظامی شود.

• یاد‌داشت
• محصولات فولادی

در محیط کسب‌وکارهای امروز، کیفیت محصول عامل مهمی در موفقیت سازمان‌ها در کسب سهم از بازارهای داخلی و صادراتی برشمرده می‌شود.برای تولید محصولات باکیفیت نه تنها مشخصات فنی محصول، بلکه سایر پارامترها مانند بهای تمام‌شده و انعطاف‌پذیری در تولید محصولات جدید نیز اهمیت دارند. بر همین اساس، در واحد مدیریت کیفیت فراگیر شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان رویکردهای مشتری‌مدارانه، مبتنی بر محصول و کاهش بهای تمام‌شده اتخاذ شده است تا سطح کیفیت محصولات این شرکت ارتقا یابد. نتیجه این رویکردها تولید محصولاتی با کیفیت مطلوب و مطابق با استانداردهای جهانی است، به طوری که این محصولات از قدرت رقابت بالایی در مقایسه با نمونه‌های مشابه خارجی برخوردار هستند. مدیریت کیفیت شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان با اولویت قراردادن مشتریان، همچنان در تلاش برای ارائه محصولات باکیفیت‌تر و مطابق با نیاز آن‌ها است تا در نهایت این شرکت در جلب رضایت مشتریان بیش از گذشته نقش‌آفرین باشد.

• یاد‌داشت
• محصولات فولادی, محصولات میانی فولاد خام

مدیریت کیفیت، عملکرد سازمان را از کلیه جنبه‌ها شامل تولید، پشتیبانی، سرمایه‌های انسانی و ... تحت تاثیر قرار می‌دهد تا بتواند مسیر سازمان را در ارائه محصول و خدماتی مطابق با نیازها و انتظارات ذینفعان هموار کند. در پرتو روند تاریخی سیاست‌گذاری‌های صنعتی و زیست ‌محیطی، مفهوم مدیریت کیفیت در صنعت فولاد همواره در تغییر و گسترش است. شرکت فولاد مبارکه به عنوان یکی از نقش‌آفرینان اصلی صنعت فولاد در کشور و منطقه خاورمیانه، همواره سیاست‌گذاری‌های خود را به نحوی انجام می‌دهد تا محصولات و شاخص‌های عملکردی فرایندهای تولید خود را همگام با استانداردها و نیاز مشتریان برنامه‌ریزی کند.

• تحلیل
• مس

مقوله کیفیت یکی از مهمترین عوامل موثر بر توسعه بازارها و قدرت رقابت هر بنگاه اقتصادی به شمار می‌آید. مولفه‌های گوناگون و متعددی بر کیفیت محصولات یک واحد صنعتی و تولیدی اثرگذار هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به طراحی خطوط تولید، فناوری‌های به کار رفته، آموزش و تخصص نیروی انسانی و مواد اولیه مصرفی اشاره کرد. در همین راستا، شرکت ملی صنایع مس ایران در سال‌های اخیر و همگام با اجرای طرح‌های توسعه‌ ظرفیت‌ها، اقدامات گوناگونی را در زمینه بهبود شاخص‌های مختلف اثرگذار بر کیفیت محصولات خود در دستور کار قرار داده که ماحصل این اقدامات، تولید کاتد مس با بالاترین کیفیت با عیار ۹۹.۹۹۹ درصد است. محصولی که کمتر کشوری در دنیا توان تولید و عرضه محصولی مشابه با آن را دارد که این مسئله مزیت‌های رقابتی قدرتمندی را برای توسعه بازارهای صادراتی شرکت ملی صنایع مس ایران و غلبه بر تحریم‌‌ها ایجاد می‌کند.

• یاد‌داشت
• معدن

امروزه سازمان‌ها دریافته‌اند که با تمرکز بر ارتقای کیفیت محصول، کاهش خطای انسانی و تولید منسجم می‌توانند ضمن افزایش سطح بهره‌وری، هزینه‌های تولید را بهینه‌سازی کنند و از طریق جلب رضایت مشتریان، سودآوری خود را افزایش دهند. بر همین اساس بنگاه‌های اقتصادی به سمت استقرار نظام مدیریت کیفیت در مجموعه خود گام برداشته‌اند، اما پیش از پیاده‌سازی این نظام، لازم است تا سازمان‌‎ها به درک و آگاهی درستی از ابعاد مجموعه خود و اصول مدیریت کیفیت برسند. با محقق شدن این مهم، می‌توان سیستم‌های مدیریت کیفیت را در سازمان‌ها طراحی، پیاده‌سازی و تثبیت کرد. سپس این سیستم را با ارزیابی و کنترل مستمر و همچنین تطبیق دادن با استانداردهای جهانی بهبود بخشید.

• یاد‌داشت
• مس

مجموعه تولیدات شرکت مس شهید باهنر، به عنوان بزرگترین تولیدکننده محصولات و آلیاژهای مسی در منطقه خاورمیانه، در ۱۰ ماهه سال جاری، به ۲۹ هزار و ۵۶۶ تن رسیده است که در مقایسه با ۲۹ هزار و ۱۱۰ تن محصول تولیدشده در مدت زمان مشابه سال قبل، یک درصد رشد را نشان می‌دهد. همچنین مجموع فروش شرکت در ۱۰ ماهه سال جاری، ۲۸ هزار و ۶۴۰ تن بوده که این میزان نسبت به مدت مشابه سال قبل یعنی ۲۸ هزار و ۵۹ تن، ۲ درصد رشد داشته است. نکته قابل توجه در این میان، میزان درآمد شرکت حاصل از فروش داخلی، صادراتی و ارائه خدمات بوده است؛ در این بازه این مجموعه به درآمد ۵۴ هزار میلیارد ریالی دست پیدا کرده که نشان از رشد ۲۴ درصدی نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل یعنی درآمد ۴۴ هزار میلیارد ریالی دارد.

• تحلیل
• صادرات, واردات

مدیریت نرخ و بازار ارز کشور، یکی از دغدغه دیرینه اقتصاد کشور به حساب می‌آید. در دهه‌های اخیر سیاست‌های ارزی متنوع و گوناگونی برای ساماندهی بازار ارز کشور اجرایی شده است، سیاست‌هایی که اغلب آن‌ها نه‌تنها قادر به ایجاد تعادل در بازار ارز کشور نبوده‌اند، بلکه خود تلاطمات شدیدتری را بر پیکره این بازار وارد آورده‌اند. بازاری پرتلاطم و چند نرخی ارز از فعالان اقتصادی کوچک و خرد تا بنگاه‌های بزرگ تولیدی کشور و همچنین زندگی مردم عادی را از طریق کانال‌هایی چون تورم و هزینه سرمایه‌گذاری تحت‌الشعاع خود قرار داده است.

• تحلیل
• سنگ‌آهن, محصولات میانی فولاد خام

برخورداری کشور از منابع گسترده معدنی، لزوم توجه ویژه به بخش معدن و صنایع معدنی و بهره‌برداری موثر از آن‌ها را آشکار می‌کند. از این رو، بخش معدن و صنایع معدنی را باید منبع مهمی برای افزایش درآمدهای ملی دانست که این مسئله در شرایط فعلی، می‌تواند راهگشای مشکلات اقتصادی کشور باشد. در همین راستا، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، همواره در مسیر استفاده بهینه از منابع معدنی کشور و توسعه بخش معدن و صنایع معدنی گام‌های موثری برداشته است و نقش انکارناپذیری را در توسعه اقتصادی کشور ایفا می‌کند. اقدامات توسعه‌ای ایمیدرو در زمینه تکمیل و توسعه پایدار و متوازن زنجیره ارزش فولاد کشور، این سازمان را به محور توسعه صنعت فولاد تبدیل کرده است.

• تحلیل
• سنگ‌آهن

زنجیره فولاد ایران در سال‌های گذشته متاثر از سیاست‌های دستوری در خصوص مدیریت بازار و تعیین‌ قیمت محصولات حلقه‌های مختلف، آسیب‌های زیادی را متحمل شد. در همین راستا، دولت با توجه به تجربه موفق انجام معاملات کالایی در بورس کالا، در ماه‌های اخیر اقدام به سیاست‌گذاری برای انجام معاملات زنجیره فولاد در بورس کالا، به عنوان بستر شفاف و رقابتی کرد. رویکردی که می‌تواند تضمین‌کننده کشف قیمت عادلانه تمام محصولات این زنجیره و تامین پایدار مواد اولیه مورد نیاز صنایع فعال در صنعت فولاد باشد. اتخاذ این سیاست از سوی دولت موجب شده است تا معاملات سنگ‌آهن در بورس کالا نزدیک به ۴۰۰ درصد افزایش یابد و حجم معاملات کالایی در این بازار از مرز ۱۰۰ میلیون تن نیز فراتر برود.

• یاد‌داشت
• معدن

گواهی کشف معدن مادوفتی که از بزرگترین معادن طلای کشور است، در بهمن ماه سال ۱۳۹۹ به نام شرکت توسعه معادن پارس تامین از سوی سازمان صمت استان سیستان و بلوچستان صادر شد. از این رو، شرکت توسعه معادن پارس تامین مسئولیت اکتشافات تکمیلی و احداث کارخانه استحصال طلا (فاز اول و دوم) با ظرفیت سالانه یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن کانسنگ را با سرمایه‌گذاری چهار هزار میلیارد تومان دارد. با افزایش ۴۰ تا ۵۰ درصدی تولید طلای ایران به واسطه بهره برداری از این پروژه، شرکت پارس تامین سهم قابل توجهی از این صنعت را به خود اختصاص خواهد داد. این شرکت با توجه ویژه به حوزه‌هایی همچون محیط‌زیست و مسئولیت‌های اجتماعی و با به‌کار‌گیری نیروهای کارآمد، روش‌های علمی مناسب و تکنولوژی‌های نوین در راستای خلق ارزش و بهبود مستمر گام بر می‌دارد.

• یاد‌داشت
• معدن

توسعه بخش معدن یکی از الزامات و راهکارهای اساسی رهایی اقتصاد ایران از وابستگی به نفت و رسیدن به توسعه پایدار و متوازن در سطح کشور به شمار می‌آید. با این حال این بخش، امروز با چالش‌های جدی به ویژه در حوزه اکتشافات، دسترسی به دانش فنی به روز و تامین ماشین‌آلات و تجهیزات روبه‌رو است. فضای پرریسک و چالش‌برانگیز کشور در کنار دیربازده بودن بخش معدن، جذب سرمایه خارجی و داخلی این بخش را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. به نظر می‌رسد لازم است با اتخاذ استراتژی و برنامه‌ریزی مناسب، فرایند جذب سرمایه در انجام پروژه‌‎های اکتشافی و توسعه فعالیت‌های معدنکاری بهبود بخشید.