ماهنامه شماره 155

• تحلیل
• بحران آب

موضوع توسعه زیرساخت‌های آبی یکی از چالش‌های بسیاری از کشورهای جهان به شمار می‌آید که موجب می‌شود تا نتوانند به حد مناسب و مطلوب به منابع آبی خود دسترسی داشته باشند. موضوعی که با توجه به شرایط آب و هوایی کشور و خشک‌سالی‌های مداوم چند سال گذشته، در ایران از اهمیت دوچندانی برخوردار است و در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در این حوزه انجام شده است. باید توجه داشت توسعه زیرساخت‌های آبی، از جنبه‌های مختلفی مانند توسعه خطوط لوله انتقال و توزیع و احداث تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب می‌تواند بر بازار فلزات کشور اثرگذار باشد.

• تحلیل
• زیرساخت

سدها از دیرباز به عنوان نمادی از نبوغ انسانی در بهره‌گیری از منابع آبی تلقی می‌شدند که علاوه بر ذخیره آب در دوران پربارشی، برکات دیگری همچون مهار سیلاب‌ها و تولید انرژی را به همراه دارند. در ایران نیز وجود سدهای تاریخی خرم‌بید، سد شاهی و طاق شاه‌ عباسی، نشان از سابقه طولانی سدسازی در کشور دارد. در حال حاضر ایران با داشتن ۶۴۷ سد بزرگ و کوچک با ظرفیت مخزن ۵۱ میلیارد مترمکعب و ظرفیت تولید بیش از ۲۱ هزار مگاوات (در حدود یک‌چهارم ظرفیت تولید برق کشور) انرژی برق‌‌آبی، پس از ترکیه سیزدهمین کشور دارنده سد در سطح جهان محسوب می‌شود.

• تحلیل
• آسیا و اقیانوسیه, آفریقا, آمریکای شمالی و جنوبی, اتحادیه اروپا

در حالی که رودخانه‌ها باریکتر و دریاچه‌ها کوچکتر می‌شوند، آب به عنوان یک منبع محدود، با تقاضایی رو به رشد مواجه است. با افزایش جمعیت جهان و روند پرشیب توسعه اقتصادی، منابع آبی بیش از پیش تحت فشار هستند و در بسیاری از کشورهای جهان، زیرساخت‌های آبی در پاسخگویی به این تقاضای فزاینده، به نوعی ناکام هستند. در طول قرن گذشته مصرف آب، بالغ بر شش برابر افزایش داشته و در حال حاضر نیز تقاضا برای منابع آب با رشد سالانه یک درصدی همراه است و مناطق بیشتری از جهان، از جمله مناطقی که مشکل منابع آب در آن‌ها وجود نداشته است، تحت تنش قرار خواهند گرفت. معضلی که با وجود منابع محدود آب تنها چاره آن افزایش بهره‌وری و گسترش زیرساخت‌های آبی است.

• تحلیل
• زیرساخت

زیرساخت‌های آب گستره وسیعی از سیستم‌های ذخیره، تصفیه و تامین آب را در بر می‌گیرند. بدیهی است که هر یک از این زیرساخت‌ها در شرایط محیطی و کارکردی متفاوتی قرار دارند و به تبع آن، پیش‌نیازهای متفاوتی نیز برای موادی که از آن‌ها ساخته می‌شوند وجود دارد. مواد و شرایط محیطی از جمله مهمترین پارامترهایی به شمار می‌آیند که در عمر مفید زیرساخت‌ها تاثیرگذارند. استحکام، مقاومت به خوردگی، دوام، مقاوم به تغییرات دمایی و ... برخی از خواصی هستند که در فرایند انتخاب مواد برای این زیرساخت‌ها مد نظر قرار گرفته می‌شوند.

• یاد‌داشت
• سنگ‌آهن

رشد و توسعه سیستم‌های مدیریتی سبب ایجاد تحولاتی در ساختارهای سازمانی شده است. بی‌تردید یکی از بخش‌هایی که تا حد بسیار زیادی تحت تاثیر تحولات رویکردها و سبک‌های مدیریتی قرار گرفته، بخش منابع انسانی سازمان است. در حال حاضر از منابع انسانی به عنوان سرمایه‌های سازمان و شریک استراتژیک آن یاد می‌شود که در صورت وجود خللی در این بخش، مسیر تحقق اهداف سازمانی با چالش‌هایی رو‌به‌رو خواهد بود. از این رو، اهمیت بالای ارزیابی عملکرد منابع انسانی در مسیر فعالیت‌های سازمان قابل تصور است. در واقع این مسئله نه تنها سازمان را در مسیر رو به رشد خود حفظ می‌کند، بلکه عاملی برای پیشرفت و ارتقای روز افزون نیروی انسانی به حساب می‌آید.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام

در ادبیات مدیریتی امروز از منبع انسانی به عنوان شریک استراتژیک سازمان یاد می‌شود. در واقع این مسئله، از اهمیت بالای نیروی انسانی در پیشبرد استراتژی‌ها و دستیابی به اهداف متعالی سازمان حکایت دارد. عملکرد منابع انسانی به طور مستقیم بر شکست و یا موفقیت سازمان تاثیر می‌گذارد و به همین دلیل رویکردهایی برای بهبود و ارتقای عملکرد سرمایه‌های انسانی در سازمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. مدیریت عملکرد کارکنان از مهمترین رویکردهایی است که می‌تواند به طور همزمان رشد و پیشرفت کارکنان و سازمان را به همراه داشته باشد. این رویکرد همچنین جایگاه ویژه‌ای را در سیاست‌گذاری‌های شرکت فولاد هرمزگان به خود اختصاص داده و تاثیر به‌سزایی بر رشد و تعالی این شرکت داشته است.

• تحلیل
• محصولات میانی فولاد خام

امروزه از منابع انسانی به عنوان مهمترین سرمایه سازمان‌ها یاد می‌شود که حاکی از نقش تعیین‌کننده این عامل در موفقیت و یا شکست کسب‌وکارها است. این دیدگاه عامل اساسی شکل‌گیری نظام مدیریت عملکرد سرمایه‌های انسانی در سازمان‌ها شده است تا با تکیه بر نتایج آن، سازمان بتواند با امنیت بیشتری در مسیر دستیابی به اهداف خود حرکت کند. مدیریت عملکرد کارکنان همواره از جایگاه ویژه‌ای در استراتژی‌ها و سیاست‌گذاری‌های منابع انسانی شرکت فولاد خوزستان برخوردار بوده که عملکرد درخشان این شرکت در صنعت فولاد نیز شاهدی بر این مدعا است.

• یاد‌داشت
• محصولات فولادی

در دنیای امروز حرکت سازمان در مسیر تحقق اهداف رشد و تعالی به طور ویژه‌ای به عملکرد منابع انسانی و به عبارت بهتر، «سرمایه‌ انسانی» سازمان‌ها وابسته است و بدون بهره‌مندی از منابع انسانی کارآمد، تحقق چشم‌اندازها و اهداف سازمانی دور از ذهن به نظر می‌رسد. از این رو، سازمان‌های موفق توجه ویژه‌ای به مدیریت عملکرد منابع انسانی خود دارند تا از این طریق، گام‌های مطمئن‌تری را برای رشد و تعالی خود بردارند. شرکت فولاد مبارکه نیز این رویکرد را در سیاست‌های کلان خود جای داده و عملکرد درخشان این شرکت نیز گواهی بر این موضوع است.

• تحلیل
• مس

برخورداری کشور از ذخایر غنی و ارزشمند معدنی، پتانسیل بالقوه‌ای است که می‌توان از آن برای پیشرفت اقتصادی کشور بهره‌مند شد. در این خصوص ۴۸ پروژه بزرگ در قالب طرح پیشرفت ایران در اواخر سال ۱۴۰۰ کلید خورد. شرکت ملی صنایع مس ایران به عنوان یکی از اصلی‌ترین سرمایه‌گذاران گروه پیشرانان پیشرفت اقتصادی است که در مسیر توسعه و پیشرفت این طرح گام برمی‌دارد. در این شرکت تجهیز معدن و احداث کارخانه تغلیظ دره‌زار و درآلو، طرح تولید مس کاتدی سونگون، احداث کارخانه فلوتاسیون سرباره خاتون‌آباد، راه‌اندازی فاز سوم واحدهای تغلیظ مس سرچشمه، سونگون و میدوک و طرح تولید اسیدفسفریک (فاز اول) به عنوان پروژه‌‌های توسعه در دستور کار قرار گرفتند که در مجموع سرمایه‌گذاری ۳ میلیارد یورویی را به خود اختصاص داده‌اند.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی

در علوم مختلف توسعه به معنای فرایند همه‌جانبه‌ای است که منجر به تحولات تدریجی می‌شود. این مفهوم در ابعاد کلان اقتصادی با افزایش ظرفیت‌های تولید و پیشرفت در بخش‌های مختلف کشاورزی، صنعت، خدمات و ... همراه است. با توجه به کیفی بودن مفهوم توسعه نمی‌توان حد و مرز مشخصی را برای آن در نظر گرفت، اما تاثیر آن در بهبود شاخص‌های کمّی کاملا واضح و ملموس است. بررسی پیشینه کشورهای پیشرفته نشان می‌دهد که با به کارگیری برنامه‌های راهبردی و ارزیابی روند پیشبرد آن‌ها می‌توان همواره در مسیر پیشرفت حرکت کرد. با این حال استراتژی‌های توسعه‌ای که در کشور به کار گرفته شده‌اند، اغلب شفاف و دنباله‌رو یکدیگر نبوده، حتی نتوانسته‌اند چنان‌که شایسته و مطبوع است، توسعه را در بخش‌های مختلف اقتصاد ایجاد کنند.

• تحلیل
• محصولات فولادی

شرایط پیچیده حاکم بر کسب‌و‌کارهای امروزی، ضرورت تدوین و اجرای راهبردهای جدیدی را از سوی سازمان‌ها الزامی می‌کند. این راهبردها اگرچه بسته به نوع و یا حیطه فعالیت کسب‌و‌کارها می‌توانند متغیر باشند، اما مفهوم «توسعه» را می‌توان نقطه مشترکی در همه آن‌ها دانست. استراتژی توسعه که به پارامترهای متعددی وابسته است و می‌تواند توسعه محصول، خدمت و ... را در بر بگیرد، از جمله رویکردهای حیاتی در بقای بنگاه‌های اقتصادی به حساب می‌آید. هلدینگ فولاد متیل نیز که در چارچوب الگوهای جهانی فعالیت می‌کند، مفهوم توسعه را سرفصل سیاست‌گذاری‌های خود قرار داده و عملیات اجرایی ۱۵ طرح توسعه را تنها در سال ۱۴۰۱ آغاز کرده است.

• یاد‌داشت
• معدن, مواد مصرفی

استراتژی‌ توسعه که به نوعی سند راهبردی دستیابی به اهداف سازمانی محسوب می‌شود، لازمه هدایت بنگاه اقتصادی در مسیر رشد و تعالی است. در شرکت معدنی و صنایع معدنی ارزش‌آفرین (آمیکو) استراتژی توسعه همه‌جانبه برای خلق فرصت‌های تجاری و رشد سودآوری تدوین شده‌اند و این شرکت به عنوان یکی از تامین‌کنندگان ملزومات و مواد مصرفی بخش معدن و صنایع معدنی کشور در مسیر پیشرفت و تعالی حرکت می‌کند. اگرچه بهره‌برداری از معادن غیرفلزی بنتونیت، کائولن و فلوئوریت و تولید انواع پودر میکرونیزه بخش مهمی از فعالیت آمیکو را تشکیل می‌دهد، اما این شرکت استراتژی‌های خود را به این بخش محدود نکرده است و به عنوان شرکتی نوپا در زنجیره ارزش، با برخورداری از سبد متنوعی از محصولات کمّی و کیفی، در صدد جلب حداکثری رضایت مشتریان فعلی و جذب مشتریان جدید است؛ هدفی که در جهت محقق کردن اهداف هلدینگ میدکو قرار دارد.

• یاد‌داشت
• آهن اسفنجی

در سال‌های گذشته و همگام با توسعه زنجیره فولاد کشور، تکنولوژی جدید و بومی تولید آهن اسفنجی موسوم به PERED توسط متخصصان شرکت MME ابداع، طراحی و وارد مدار بهره‌برداری شد. مزیت‌های این روش، در زمینه مصرف انرژی بهینه‌تر نسبت به سایر فناوری‌ها، کیفیت بالاتر محصولات و تامین بهتر قطعات و تجهیزات موجب شد تا تعداد بیشتری از طرح‌های تولید آهن اسفنجی کشور، بر مبنای این فناوری طراحی و احداث شوند. با این حال، شرکت MME در سال‌های اخیر همواره موضوع توسعه مداوم فناوری PERED و ارتقای شاخص‌های مختلف را در دستور کار قرار داده است.

• یاد‌داشت
• معدن

موضوع تامین مالی یکی از مفاهیم پراهمیت و تعیین‌کننده در فعالیت کسب و کارها و توسعه اقتصادی به شمار می‌آید. در ایران بانک‌ها مهمترین بازیگر فرایند تامین مالی هستند که از طرق مختلف، در تامین سرمایه مورد نیاز صنایع و بنگاه‌های اقتصادی نقش به‌سزایی را ایفا می‌کنند. در حال حاضر و با توجه به رشد و توسعه بازار سرمایه، امکان تامین مالی از طریق انتشار برخی اوراق بهادار در این بازار نیز فراهم شده است تا به تسهیل فرایند تامین سرمایه برای فعالیت بنگاه‌های اقتصادی بپردازد. با این حال، کم‌توجهی به الگوهای روز جهان در مورد تامین مالی، موجب شده است تا این مسئله امروز در کشور به یک چالش اساسی تبدیل شود.

• یاد‌داشت
• محصولات میانی فولاد خام, مواد مصرفی

در صنعت فولاد با توجه به پیچیدگی و پیوسته‌بودن فرایندها، موضوع تامین پیوسته مواد مصرفی و همچنین مدیریت مصرف مواد و کالاها، تاثیر بسزایی را در تحقق برنامه‌های تولید و کاهش بهای تمام‌شده خواهد داشت. ماهیت فرایندها در صنعت فولاد با حرارتهای بسیار بالا سروکار دارد که این مسئله از مراحل ابتدایی آن همچون ذوب آهن تا حرارتدهی شمشهای فولادی در فرایند نورد گرم قابل مشاهده است. بنابراین دور از انتظار نیست که مواد نسوز از جایگاه تعیین‌کننده‌ای در این صنعت برخوردار و تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر بهای تمام‌شده فولاد داشته باشند. از این رو، موضوع کاهش مصرف نسوزها، یکی از محورهای اساسی و تعیین‌کننده در بهره‌وری صنعت فولاد است. موضوعی که شرکت فولاد زرند ایرانیان نیز آن را در اولویت سیاست‌گذاری‌های خود قرارداده و با انجام اقداماتی متکی بر دانش فنی و تجارب کارشناسان داخلی موفق به ثبت رکودهای جدیدی در مصرف نسوز شده است.

• تحلیل
• سنگ‌آهن

برخورداری کشور از ذخایر غنی سنگ‌آهن و انرژی، مزیت‌های مناسبی را برای توسعه زنجیره فولاد در کشور ایجاد می‌کند و در نتیجه سرمایه‌گذاری‌های انجام شده، امروز ایران در ردیف بزرگترین فولادسازان جهان قرار دارد. با این حال، کم‌توجهی به حلقه‌های بالادستی این زنجیره موجب شده است تا مواد اولیه به چالشی مهم و اساسی در تولید پایدار و تحقق اهداف صنعت فولاد کشور تبدیل شود. شرکت سنگ‌آهن گهرزمین از بزرگترین شرکت‌های فعال در این حوزه محسوب می‌شود که به رغم وجود مسائل و مشکلات داخلی و خارجی، به روند رو به رشد خود در زمینه خلق ارزش، رشد تولید و توسعه ظرفیت‌ها ادامه می‌دهد.