مشاهده بیشتر
حملونقل، به معنای جابهجایی افراد و کالاها، یکی از قدیمیترین و مهمترین فعالیتهای بشر در طول تاریخ به شمار میآید. امروزه از این مقوله به عنوان یکی از عناصر کلیدی در توسعه کشورها خصوصا از بُعد اقتصادی و گسترش روابط بینالمللی یاد میشود. بنابراین زیرساختهای حملونقل نقشی حیاتی برای کشورها دارند. زیرساختها در این بخش انواع جادهها، پلها، تونلها، ترمینالها، خطوط ریلی درونشهری و برونشهری، ایستگاهها و ... را شامل میشوند. علاوه بر این موارد، حملونقل به شکل دریایی و هوایی در زمره زیرساختهای حملونقل قرار میگیرد. با توجه به تنوع در روشهای حملونقل، زیرساختهای مختلفی نیز برای آنها وجود دارد. بنابراین توسعه زیرساختهای این بخش بسیار به مصرف فلزات وابسته است و از جنبههای مختلف بر بازار آن اثر میگذارد.
صنعت لوازم خانگی یکی از مهمترین صنایع و مصرفکنندگان بزرگ فلز در جهان به شمار میرود. توسعه و تولید صنعت لوازم خانگی، از چندین منظر، میتواند باعث رشد بازار تقاضای فلزات مختلف شود. در وهله نخست، توسعه این صنعت از لحاظ محل احداث ساختمان و تامین زیرساختها، تجهیزات، قطعات و تاسیسات مورد نیاز، تقاضای قابلتوجهی را برای فلزات اساسی ایجاد خواهد کرد. به این میزان باید ارزش فلزاتی را نیز افزود که در ساخت انواع لوازم خانگی مصرف میشوند. بخشهای مختلفی مانند بدنه و قطعات لوازم خانگی از جنس فلزات مختلف ساخته میشوند، به طوری که در لوازم خانگی بزرگ حدود ۶۳ درصد و در لوازم خانگی کوچک حدود ۵۵ درصد از وزن دستگاه به فلزات اختصاص دارد.
از دو صنعت معدن و ساختمان به عنوان موتور محرک اقتصاد کشورها یاد میشود. این دو صنعت، با قدمتی طولانی، نقش بسزایی در توسعه زیرساختی و صنعتی هر کشور ایفا میکنند. با توجه به حجم وسیع فعالیتهای این دو صنعت، ماشینآلات مورد استفاده در آنها از ویژگیهای خاصی برخوردار هستند و در زمره تجهیزات صنعتی پیشرفته جهان قرار میگیرند. در سالهای اخیر، سرمایهگذاریهای گستردهای در زمینه توسعه ظرفیتها و تولید ماشینآلات ساختمانی و معدنی کشور انجام شده، اما کماکان بخش معدن و ساختمان کشور تا حد زیادی وابسته به استفاده از ماشینآلات خارجی است.
با توجه به اهمیت گسترش استفاده از روش حملونقل ریلی به عنوان روشی کمهزینه، ایمن و پاک، توسعه صنایع ریلی و رونق فعالیت ساخت و تعمیر واگنها و قطارها مسئلهای مهم و کلیدی تلقی میشود. در ساخت بخشهای مختلف یک قطار، از لوکوموتیو و تجهیزات آن تا واگنها، به میزان قابلتوجهی از فولاد، مس و آلومینیوم استفاده میشود، به طوری که بخش عمده وزن یک قطار به فلزات مصرفی در آن تعلق دارد. با توجه به همین مسئله، رونق صنایع ریلی کشور را میتوان از منظر تاثیرات آن بر بازار فلزات کشور نیز مورد بررسی و بحث قرار داد.
به عقیده بسیاری از کارشناسان، تامین پایدار غذا مهمترین مولفه برای تداوم بقا و توسعه جوامع بشری محسوب میشود و این امر اهمیت صنعت غذا در اقتصاد جهان را افزایش داده است. به همین دلیل، در دهههای گذشته، به سبب گسترش جمعیت و کمبود منابع اولیه در بسیاری از کشورها، تجهیزات و ماشینآلاتی کارآمد با هدف بهینهسازی روشهای تولید در صنایع غذایی پدید آمدهاند. امروزه ماشینآلات پیشرفته ابزار اصلی تولید محصولات غذایی به شمار میروند و نقشی اساسی در افزایش بازدهی فرایند تولید و کیفیت محصولات غذایی ایفا میکنند. بدیهی است که با گسترش صنایع غذایی در جهان، تقاضا برای این ماشینآلات نیز روندی روبهرشد خواهد داشت و افزایش تولید و توسعه ظرفیتهای تولید ماشینآلات صنایع غذایی از جنبههای گوناگون بر مصرف فلزات تاثیرگذار خواهد بود.
در عصر کنونی، افزایش روزافزون جمعیت موجب افزایش تقاضا برای مواد غذایی شده است. با توجه به محدویتها در حوزه توسعه صنعت کشاورزی، افزایش بهرهوری در این صنعت از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در سراسر جهان از کودها و ضدآفتها به منظور بالا بردن کیفیت محصولات غذایی استفاده میشود. کودها و ضدآفات، با افزایش بهرهوری و حاصلخیزی خاک، راندمان تولید محصولات غذایی را افزایش میدهند و زمینه را برای توسعه صنعت کشاورزی فراهم میآورند. از این رو، رشد تولید کودها و ضدآفات یکی از عوامل کلیدی در توسعه بخش کشاورزی محسوب میشود. با توجه به خاصیت شیمیایی این کودها، لازم است در بستهبندی آنها از مواد مناسبی استفاده شود که از پایداری مناسبی در مقابل عوامل فیزیکی و شیمیایی برخوردار باشند.
آخرین زنجیره صنعت برق، توزیع آن در میان مصرفکنندگان است. در ابتدا، شبکههای توزیع برق بخشی از نیروگاهها بودند، اما با توجه به پیچیدگیهای بهوجودآمده در شبکههای توزیع، تقاضای فراوان مصرف برق و پیشرفتهای حاصلشده در این صنعت، رفتهرفته این شبکهها به یک سیستم منظم و مجزا تبدیل شدند. امروزه در طراحی و اجرای شبکههای توزیع، سیستمهای مختلفی به کار گرفته میشود که عواملی مانند افزایش تعداد مشترکان، تکنولوژیهای جدید و نوع مصرف بر آن اثرگذار است و با توجه به این عوامل، شبکه توزیعِ مناسب انتخاب میشود. زمانی که برق به ترانسفورماتورهای کاهنده منتقل میشود، در شبکه توزیع قرار گرفته است. توسعه شبکههای توزیع نیرو و برقرسانی به مناطق دوردست، صنایع و ... بر مصرف فلزات اساسی در کشور اثرگذار است.
لوازم بادوام مصرفی طیف وسیعی از محصولات مختلف را در بر میگیرند. انواع لوازم خانگی غیربرقی، آبگرمکنها، بخاریها، ظروف تهیه غذا، دوچرخهها، مبلمانها و ... در گروه لوازم مصرفی بادوام قرار میگیرند. توسعه ظرفیت و تولید این لوازم که امروزه یکی از مهمترین گروه محصولات مورد استفاده در زندگی بشر برشمرده میشوند، از چندین جنبه باعث رشد بازار مصرف فلزات خواهد شد. در وهله نخست، توسعه ظرفیتهای این لوازم از لحاظ محل احداث ساختمان و تامین زیرساختها و تجهیزات مورد نیاز تقاضای قابلتوجهی برای فلزات اساسی ایجاد خواهد کرد. علاوه بر این، با توجه به اینکه محصولات بادوام مصرفی در مدتزمانی نسبتا طولانی مورد استفاده قرار میگیرند، باید از دوام بالایی برخوردار باشند به همین دلیل، در بخشهای مختلف آنها از فلزات مقاوم و مستحکم استفاده میشود و از این رو، تولید آنها موجب مصرف فلزات در کشور خواهد بود.
امروزه مواد شیمیایی به عنوان مواد اولیه مهم و استراتژیک در اغلب صنایع شناخته میشوند؛ از این رو، توجه به تولید داخلی و تامین نیاز صنایع میتواند عاملی مهم و اثرگذار در توسعه صنعتی کشور به شمار آید. همچنین با توجه به تقاضای قابلتوجه برای این محصولات در بازارهای بینالمللی، رشد کمّی و کیفی تولیدات در این عرصه میتواند زمینهساز توسعه صادرات و ارزآوری به کشور شود. بررسی روند فعالیت واحدهای فعال در عرصه تولید مواد شیمیایی از رویکرد مناسب و اتخاذ سیاستهای مطلوب از سمت نهادهای بالادستی حکایت دارد. احداث این کارخانهها و واحدهای تولیدی، در کنار تاثیرات مطلوب و فراوان در زمینه رشد صنعتی کشور، محرکی قوی برای بازار فلزات نیز محسوب میشود؛ زیرا در احداث ساختمانها و تاسیسات این صنایع از فلزات مختلف خصوصا فولاد، آلومینیوم و مس استفاده میشود و رونق گرفتن این بخش تقاضای قابلتوجهی را برای این فلزات ایجاد خواهد کرد.
نفت خام مادهای ارزشمند اما تصفیهنشده است. این ماده از هزاران ترکیب شیمیایی مختلف به نام هیدروکربنها تشکیل شده که دارای نقاط جوش مختلف هستند. پالایشگاهها و سیستمهای فرآوری آنها نفت خام را به محصولات پرکاربرد و باارزشتری همچون سوختها تبدیل میکنند. ایران، با برخورداری از ذخایر نفتی فراوان، در گروه بزرگترین کشورهای تولیدکننده نفت دنیا قرار گرفته است. نفت استخراجشده از ذخایر، محصولی خام و با ارزش افزوده بسیار کم است. توسعه ظرفیتهای پالایشگاهی گامی مهم در تولید فرآوردههای نفتی به عنوان منابع انرژی و مواد واسطه صنعتی است. در شرایطی که تحریمها موجب ایجاد موانع و مشکلات متعددی در حوزه صادرات شده است، جلوگیری از خامفروشی نفت و حرکت به سمت تولید محصولات میانی و نهایی میتواند موجب جهش صنعت نفت و در پی آن رشد اقتصادی کشور شود.
در جوامع امروزی با توجه به این که دسترسی سریع و آسان به اطلاعات یک مزیت بزرگ محسوب میشود، زیرساختهای حوزه «ICT» و توسعه و تکمیل آنها اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. این مسئله برای کشورهای در حال توسعه از جمله ایران نیز صادق است. ایران طی سالهای گذشته در قالب پروژههای متعددی، اقدام به توسعه زیرساختهای مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات کرده است. به عنوان نمونه میتوان به پروژههای به کارگیری کابلهای فیبر نوری در شبکههای ارتباطی کشور اشاره کرد که از اواخر دهه ۱۳۷۰ آغاز شد. بر اساس آمارهای ارائهشده، ایران موفق شده است طول شبکههای فیبر نوری خود را به حدود ۷۱ هزار و ۲۵۷ کیلومتر در سال ۱۴۰۰ برساند.
امروزه ماشینآلات صنعتی نقش بسیار مهمی در صنایع مختلف ایفا میکنند و میتوان اذعان داشت که در حال حاضر هیچ محصولی بدون استفاده از ماشینآلات باکیفیت و پیشرفته نمیتواند قابلیت تولید و رقابت داشته باشد. تاثیر حضور ماشینآلات صنعتی در بهبود هزینه و راندمان تولید باعث شده است که تقاضای زیادی برای آنها در سالهای اخیر ایجاد شود. با توجه به اینکه بخش عمده وزن ماشینآلات صنعتی به فلزات مصرفی آنها تعلق دارد، افزایش تولید آنها میتواند به افزایش مصرف فلزات بینجامد. همچنین توسعه این صنعت از لحاظ احداث ساختمان و تامین زیرساختها و تجهیزات نیز تقاضای قابلتوجهی برای فلزات اساسی ایجاد خواهد کرد.