مشاهده بیشتر
نفت سفید، گاز مایع، بنزین و نفت کوره از جمله محصولات نهایی پالایشگاهها هستند. به دنبال رشد جمعیت و توسعه صنعتی و نیز گسترش استفاده از خودروها، تقاضای زیادی برای سوختهای فسیلی ایجاد شده است. با توجه به موارد فراوان مصرف این فرآوردههای نفتی، فاصله زیاد محلهای مصرف از پالایشگاه و لزوم انتقال ایمن، ارزان و سریع، حملونقل آنها به وسیله تانکرهای حمل سوخت و بشکهها صورت میگیرد. از این رو، میتوان تاثیرات توزیع محصولات پالایشی را از جنبه تولید تانکرها و بشکهها نیز مورد بررسی قرار داد.
توسعه صنایع ساختمانی و رشد تولیدات این بخش از صنعت از جنبههای گوناگون بر بازار فلزات اثرگذار است. احداث واحدهای تولیدی و تاسیسات آنها، ساخت ماشینآلات و تجهیزات و همچنین تامین زیرساختهای فعالیت این صنایع تقاضای قابلتوجهی را برای فلزات ایجاد میکند. مسئله اثرگذار دیگر در این زمینه، حجم بالای فلزاتی است که در محصولات این صنایع مصرف میشوند. اغلب محصولات صنایع تولید تجهیزات ساختمانی و زیرساختی از جنس فولاد و آلومینیوم هستند؛ از طرف دیگر، رشد تولیدات سیم و کابل و تجهیزات توزیع و کنترل برق مصرف میزان قابلتوجهی از مس و آلومینیوم را میطلبد.
بخش زیادی از ذخایر نفت جهان در زیر سطح دریاها قرار گفته است که این امر موجب شده تا بشر به سمت احداث سکوهای دریایی استخراج نفت حرکت کند؛ مسئلهای که به سبب پیچیدگیهای احداث سازههای دریایی، با چالشها و ریسکهایی مواجه است. خلیج فارس و دریای خزر ذخایر نفتی فراوانی را در خود جای دادهاند؛ به همین سبب، حرکت به سمت بهرهبرداری و استخراج از این ذخایر فرصتی مناسب برای اقتصاد کشور محسوب میشود. با توجه به این مسئله و نیز حجم فلزات مصرفی در احداث سکوهای نفتی دریایی، میتوان به بررسی اثر توسعه این بخش بر بازار فلزات کشور پرداخت.
صنعت باتری از جمله صنایع استراژیکی محسوب میشود که با سرعت بسیار بالایی هم به لحاظ کمی و هم به لحاظ کیفی در حال پیشرفت است. این مسئله، چشمانداز مثبتی را برای بازار جهانی مواد معدنی حیاتی از جمل نیکل، لیتیوم وکبالت ایجاد کرده است. در سال ۲۰۲۲، صنعت باتری، تنها سهم ۱۵ درصدی از تقاضای جهانی نیکل داشت، در حالی که انتظار میرود این رقم تا تقریبا دو دهه دیگر (همگام با رشد تقاضا برای این فلز) به بیش از ۴۰ درصد برسد. تقاضای لیتیوم نیز که به عنوان کلید تحقق دستیابی به اهداف کربنزدایی و انتقال انرژی در نظر گرفته میشود، در سالهای اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده و به حدود ۱۳۵ هزار تن رسیده است. انتظار میرود تقاضای جهانی لیتیوم در افق زمانی ۲۰۳۰، حداقل به ۴۰۰ هزار تن افزایش یابد.
دوران ساخت سدهای بزرگ به اواسط قرن بیستم و نقطه اوج آن به دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ و رقابت جهانیان در ساخت سدهایی با بلندترین ارتفاع از پی و بزرگترین حجم مخزن باز میگردد. در حال حاضر بیشتر سدهای بزرگ جهان تنها در چند کشور متمرکز هستند. چین، ایالات متحده آمریکا، هندوستان، کانادا، روسیه و برزیل، شش کشور بزرگ سدساز جهان در همه ادوار به حساب میآیند که میزبان بیشترین تعداد سدهای بزرگاند که همگی کشورهای وسیع با منابع آب فراوان و رشتهکوههای متعدد هستند.
اگرچه برخورداری از ذخایر فراوان گاز و توسعه ظرفیتهای پالایش گاز، ایران را در تامین گاز مصرفی جامعه و صنعت کشور بینیاز ساخته است، اما باید توجه داشت که مسئله مهم در این زمینه توجه به خطوط توزیع گاز کشور است تا بتوان نیاز تمام واحدهای صنعتی و مناطق مسکونی را در نقاط مختلف کشور تامین کرد. با توجه به فولاد بهکاررفته در خطوط لوله و تاسیسات توزیع گاز، اهمیت توسعه این خطوط را میتوان از منظر میزان فلزات مصرفی در احداث و توسعه خطوط جدید نیز مورد بررسی قرار داد.
وابستگی جوامع امروزی به انرژی برق، در کنار افزایش جمعیت و توسعه اقتصادی و صنعتی کشورها، موجب شده است تا تقاضا برای مصرف برق افزایش یابد، به طوری که در طول زمان، سرانه مصرف برق همواره روندی صعودی را طی کرده است. مسئله انتقال برق از نیروگاهها و توزیع آن میان مصرفکنندگان یکی از مباحث مهم در صنعت برق به شمار میرود. رشد تقاضای تجهیزات توزیع و کنترل برق فرصت مناسبی را برای احداث و توسعه واحدهای صنعتی در زمینه تولید این تجهیزات فراهم کرده است. احداث این واحدهای تولیدی، محرکی برای بازار فلزات نیز محسوب میشود؛ زیرا در احداث ساختمانها و تاسیسات این صنایع، از فلزات مختلف مخصوصا فولاد، آلومینیوم و مس استفاده میشود.
افزایش سریع جمعیت در کنار پیشرفت فناوری در طول یک قرن گذشته سبب شده است تا میزان بهرهبرداری از منابع آب به میزان قابل توجهی افزایش یابد که نتیجه آن تبدیل شدن مسئله دسترسی به منابع آب شیرین به عنوان رکن اساسی حیات بشر به یک بحران جهانی بوده است. به دنبال گسترش این بحران در مناطق مختلف جهان، بسیاری از دولتها و سیاستگذاران راهکارهای مدیریت تقاضا و تولید آب شیرین قابل استفاده و با کیفیت را به منظور حفظ و حراست از منابع آب شیرین در دستور کار خود قرار دادهاند. هلند، ایالات متحده آمریکا و چین چند نمونه موفق از کشورهایی هستند که با اتخاذ سیاستهایی از جمله مدیریت تقاضای آب در بخش کشاورزی و همچنین توسعه فناوری تولید آب شیرین، گامهای بلندی در مسیر مدیریت بحران آب برداشتهاند.
اهمیت فزاینده چالشهای زیستمحیطی از جمله تغییرات آبوهوایی، با پذیرش گسترده سیستمهای ذخیره انرژی تجدیدپذیر و ظهور کالاهای الکترونیکی مصرفی همراه شده است که تقاضایی روزافزون برای فناوریهای جدید باتری با چگالی انرژی بالا و قابل شارژ از جمله باتریهای لیتیوم-یونی را در سراسر جهان به وجود آورده است. انتظار میرود حرکت جهان به سمت منابع انرژی پاک و دیجیتالی شدن، چشماندازی مثبت را برای بازار باتریها در جهان شکل بدهد. در همین راستا تقاضای جهانی باتری در سیستمهای ذخیره انرژی و تجهیزات الکترونیکی مصرفی از ۸۵ گیگاوات ساعت در سال ۲۰۲۰ به بیش از ۲۹۰ گیگاوات ساعت در سال ۲۰۳۰ افزایش خواهد یافت.
تحولات بزرگ جمعیتی و فرهنگی جهان، رشد سریع صنایع و افزایش جمعیت شهرنشین نیاز به تجهیزات و زیرساختهای جدید، مدرن و کارآمد دارد. زیرساختها به منظور رفع نیازهای صنعتی و اجتماعی و تسهیل و بهبود رفاه احداث میشوند و از جنبههایی گوناگون بر اقتصاد و توسعه صنعتی کشورها تاثیرگذارند. اتخاذ سیاستهای مناسب به منظور افزایش تولید و توسعه تجهیزات زیرساختی، علاوه بر تامین نیازهای داخلی که منجر به توسعه کشور و اشتغالزایی میشود، در صادرات نیز میتواند موثر باشد. بهعلاوه، از آنجا که اغلب تجهیزات زیرساختی از جنس فلزاتی نظیر فولاد، آلومینیوم و مس ساخته میشوند، توسعه تولیدات این عرصه عاملی اثرگذار بر بازار فلزات کشور خواهد بود.
سرمایهگذاری در توسعه زیرساختهای آب به دلیل اهمیتی که تامین این ماده حیاتی در ارتقای سطح کیفیت زندگی و پیشرفت اقتصادی جوامع دارد، طی چند سال اخیر صرف نظر از میزان توسعهیافتگی و ثروت کشورها در دستور کار برنامهریزان و سیاستگذاران قرار گرفته است و برخی کشورها نیز برای توسعه آنها در بلندمدت برنامههایی را تدوین و بودجههای کلانی را اختصاص دادهاند. ایالات متحده آمریکا با تخصیص حدود ۵۰ میلیارد دلار که تاریخیترین میزان بودجه تخصیصیافته به حوزه زیرساختهای آب در این کشور است، قصد دارد تا تحولی اساسی در زیرساختهای هیدرولوژیکی این کشور ایجاد کند. همچنین قاره آفریقا که سالهاست تحت تاثیر کمبود چشمگیر سرمایهگذاری در زیرساختهای آب با معضل بحران آب دستوپنجه نرم میکند، قصد دارد تا طی برنامه سرمایهگذاری آب قاره آفریقا این میزان شکاف را در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار کاهش دهد.
توسعه پالایشگاهها، با توجه به نقش موثر این واحدها در ایجاد ارزش افزوده، جلوگیری از خامفروشی و رشد صادرات، از جمله مهمترین رویکردهای کلان اقتصادی کشور محسوب میشود. توسعه صنایع پالایشی از جنبههای مختلفی موجب رشد مصرف فلزات در کشور خواهد بود. برای احداث این واحدها، نیاز به ساخت تاسیسات و تجهیزاتی خواهد بود که فلزات، ماده اولیه اصلی آنها محسوب میشوند. در انتقال فرآوردهای نفتی از محل تولید به دست مصرفکنندگان و نیز صادرات این فرآوردهها، از خطوط لوله، بشکهها و تانکرها استفاده میشود که ساخت این تجهیزات خود محرکی قدرتمند برای بازار فلزات به شمار میآید. احداث زیرساختهای تامین یوتیلیتیها، ساخت قطعات یدکی و احداث جایگاههای سوختگیری از دیگر جنبههای اثرگذار تولید و پخش فرآوردههای نفتی بر بازار فلزات کشور است.
