مشاهده بیشتر
حملونقل دریایی یکی از مهم ترین روشهای مبادلات بین المللی است که به دلیل حجم بسیار بالای جابهجایی کالا و نیز صرفه اقتصادی، به یکی از مناسب ترین روش های حمل کالا بدل شده است. از کشتی به عنوان یک شناور بزرگ برای ترابرد مسافر و بار روی آبهای آزاد یا رودخانه و دریاچههای پهناور استفاده میشود. صنعت کشتیسازی در جهان یکی از صنایع اساسی و مادر تلقی میشود و به سبب ماهیت فنی و تخصصیاش، از جایگاه ویژهای در اقتصاد دنیا برخوردار است. در صنعت کشتیسازی، تکنولوژیهای پیشرفته، دستگاههای حساس و حفاظتی و حتی سادهترین فعالیتهای صنعتی کاربرد دارند و به همین دلیل، توسعه این صنعت تاثیراتی چشمگیر در تقاضای داخلی فلزات خواهد داشت. این صنعت ترکیبی از موتورسازی، تراشکاری، ورقکاری، جوشکاری، ساخت تجهیزات، نورد و ریختهگری است. به همین علت، کشتیسازی از صنایع پایهای تلقی میشود و نیازمند دانش و تخصص لازم است. کشتیسازی مجموعهای از رشتههای مختلف صنعتی سبک و سنگین، صنعتی چندمنظوره و استراتژیک است. در گزارش حاضر به بررسی روند توسعه ظرفیتهای کشتیسازی و تاثیرات آن بر تقاضای داخلی فلزات پرداخته میشود.
سیم و کابل از جمله کالاهای زیربنایی به حساب میآیند که به منظور انتقال برق از نیروگاهها و رساندن آن به دست مصرفکنندگان نهایی به کار برده میشوند. مس و آلومینیوم اصلیترین فلزاتی هستند که در تولید سیم و کابل مصرف میشوند. بدون شک رسانایی مس بیشتر از آلومینیوم است، اما استفاده از کابلهای آلومینیومی، به سبب ارزانتر بودن، در برخی موارد اقتصادیتر است. با توجه به بهرهمندی ایران از ذخایر فراوان مس، توسعه صنعت سیم و کابل میتواند گامی بلند در جهت رشد صنعتی کشور به شمار آید. با توجه به فلزات بهکاررفته در سیم و کابلها، رشد تولید این محصولات موجب ایجاد تقاضای قابلتوجه برای فلزات مذکور و رونق بازارهای داخلی این فلزات خواهد شد.
دروازههای آبی ایران فرصت ارتباط دریایی با بسیاری از بازارهای جهانی را از دوران کهن فراهم ساخته و در کنار موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد، کشور را در مسیر شاهراههای اصلی ترانزیت بینالمللی قرار داده است. در نتیجه، طی سالهای ۱۳۸۵ تاکنون، سالانه حدود ۹۵۰ میلیارد تومان (با ارزش ریال ۱۳۹۰) در بخش زیرساخت بندری کشور سرمایهگذاری شده که حدود ۴۸ درصد از آن متعلق به بخش خصوصی بوده است. این حجم از سرمایهگذاری در حوزه توسعه و نوسازی بنادر کشور تقاضای سالانه ۳۷ میلیون دلاری فلزات اساسی را برای کشور به همراه داشته که برآورد میشود کاملاً از محل داخل تامین شده است.
امروزه بسیاری از افراد در دنیا به زندگی در محیطهای شهری گرایش دارند، زیرا در محیطهای شهری امکانات رفاهی، اجتماعی، فرهنگی و تفریحی بیشتری برای بهتر گذراندن زندگی وجود دارد. البته، با افزایش جمعیت در شهرها، تقاضا برای کالاها و خدمات نیز بهشدت افزایش مییابد و بنابراین فرصت مناسبی را برای اشتغالزایی در شهرها فراهم میکند و تمایل به زندگی شهری را افزایش میدهد. اگرچه زندگی در شهرها مزایای فراوانی دارد، توسعهنیافتگی متناسب شهرها و زیرساختهای شهری منجر به بروز مشکلات متعددی میشود. بررسیها نشان میدهد که اگرچه نرخ شهرنشینی در کشور همتراز با کشورهای توسعهیافته است، زیرساختهای شهری متناسب با آن شکل نگرفتهاند. مرتفع ساختن مشکلات زیرساختهای شهری نیازمند برنامهریزی و سرمایهگذاری است.
توسعه صنایع شیمیایی، از طرق مختلفی سبب رشد بازار فلزات میشود. تجهیزات بهکار رفته برای تولید محصولات شیمیایی، تاسیسات مورد نیاز این واحدها و همچنین بستهبندی برخی از محصولات صنایع شیمیایی، از جمله مهمترین مواردی هستند که در بازار تقاضای فلزات اثر دارند. از این میان، تجهیزات بیشترین سهم را در مصرف فلزات دارند که عمدتا از جنس فلزات خاصی، همچون فولاد زنگنزن ساخته میشوند. بر این اساس، رشد و توسعه این صنایع میتواند رشد و توسعه بازار فلزات خاص را نیز به دنبال داشته باشد.
سرمایهگذاری در توسعه زیرساختهای آب به دلیل اهمیتی که تامین این ماده حیاتی در ارتقای سطح کیفیت زندگی و پیشرفت اقتصادی جوامع دارد، طی چند سال اخیر صرف نظر از میزان توسعهیافتگی و ثروت کشورها در دستور کار برنامهریزان و سیاستگذاران قرار گرفته است و برخی کشورها نیز برای توسعه آنها در بلندمدت برنامههایی را تدوین و بودجههای کلانی را اختصاص دادهاند. ایالات متحده آمریکا با تخصیص حدود ۵۰ میلیارد دلار که تاریخیترین میزان بودجه تخصیصیافته به حوزه زیرساختهای آب در این کشور است، قصد دارد تا تحولی اساسی در زیرساختهای هیدرولوژیکی این کشور ایجاد کند. همچنین قاره آفریقا که سالهاست تحت تاثیر کمبود چشمگیر سرمایهگذاری در زیرساختهای آب با معضل بحران آب دستوپنجه نرم میکند، قصد دارد تا طی برنامه سرمایهگذاری آب قاره آفریقا این میزان شکاف را در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار کاهش دهد.
توسعه صنایع شیمیایی، از چندین منظر میتواند رشد بازار تقاضای فلزات را به همراه داشته باشد. در درجه نخست، توسعه این صنایع نیاز به تجهیزات، قطعات و تاسیسات را افزایش میدهد که عموما برای ساخت آنها از فلزات مختلف اساسی استفاده میشود. همچنین بخش قابلتوجهی از محصولات این صنایع در قوطیهای فلزی یا ظروف تیوبی نرم در بازار عرضه میشود. همچنین از فلزاتی همچون آلومینیوم در لمینیت کردن بستهبندی محصولات این صنایع نیز بهوفور استفاده میشود. گزارش پیشِرو، با بررسی برخی از مهمترین ویژگیها و کاربردهای فلزات، نحوه اثرگذاری رشد و توسعه صنایع شیمیایی بر بازار تقاضای فلزات را مورد بررسی قرار میدهد.
ایران، با داشتن خطهای ساحلی در شمال و جنوب كشور و نیز مسیرهای حملونقل، پتانسیل بالایی برای رشد و توسعه صنایع دریایی دارد. این صنایع، به علت ارتباط نزدیک با ساير صنایع کشور، میتوانند منجر به رونق سایر بخشهای صنعت شوند. با این حال و بر خلاف انتظارات، ارزش افزوده این صنعت طی سالهای ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۷ تقریبا ثابت و برابر یک هزار و ۷۳۰ میلیارد ریال (بر پایه قیمت ثابت ۱۳۹۰) بوده است. این در حالی بود که ارزش صادرات این صنعت جهش قابل توجهی را در سال ۱۳۹۷ تجربه کرد و بیشترین سهم صادرات صنایع دریایی از کل صادرات غیرنفتی در این سال ثبت شد. بخش عمدهای از صادرات ایران به کشورهایی بوده که بهرغم ارزش صادراتی بالا، صادرات به آنها در اطلاعات گمرک ایران گزارش نشده است. در این حالت، یا کشور مقصد قابل شناسایی نبوده و یا به منظور حفظ اطلاعات شرکت صادرکننده، کشور مبدا از افشای اطلاعات خودداری کرده است.
صنعت باتری، بر جنبههای اقتصادی و غیر اقتصادی جوامع اثرگذار است و در پیشرفت اهداف کربنزدایی و انتقال انرژی نقش موثری بر عهده دارد. این موضوع، بسیاری از کشورها را بر آن داشته است تا با هدف کسب منافع اقتصادی همواره بر سر تصاحب سهم بیشتر از صنعت باتری جهان به رقابت با یکدیگر بپردازند. در سالهای اخیر، چین یکهتاز تولید باتری در مقیاس جهانی بوده، به طوری که برآورد میشود که تقریبا ۷۰ درصد از صنعت باتری جهان به این کشور، ۱۵ درصد به ایالات متحده آمریکا و ۵ درصد به اروپا اختصاص داشته است. مروری بر اندازه بازار و چشمانداز آن در سه کشور و منطقه یادشده، حکایت از آن دارد که تا سال ۲۰۳۰، اندازه بازار باتری اروپا رشد ۲۶۰.۷ درصدی، ایالات متحده آمریکا ۱۹۱ درصدی و چین ۱۸۲.۵ درصدی را تجربه خواهد کرد.
نظر به آثار مخربی که وقوع بلایای طبیعی از خود در زندگی بشر بر جای میگذارد، اتخاذ راهبردهایی قبل، هنگام و بعد از وقوع این بلایا برای کاهش خسارتهای ناشی از آن ضروری است. بازسازی به عنوان مهمترین اقدام در مدیریت بلایای طبیعی به دلیل ماهیت غیرمترقبه بودن این بلایا از اهمیت ویژهای برخوردار است و شامل اقداماتی همچون تخریب، آواربرداری، پاکسازی و ساخت مجدد ساختمانهای آسیبدیده میشود. در ایران دستورالعمل جامعی برای مقابله با بلایای طبیعی به خصوص اقدامات پس از وقوع سانحه وجود دارد. البته کارشناسان معتقدند تمرکز بیش از حد بر مجموعه اقدامات پس از وقوع بلایای طبیعی در کشور و توجه کمتر به مجموعه اقدامات پیشگیرانه باعث شده است تا وقوع این بلایا خرابیهای گستردهای از خود در کشور بر جای بگذارد.
زیرساختها سنگبنای یک جامعه مدرن هستند. نقش زیرساختها در هدایت و توسعه اقتصادی یک کشور انکارناپذیر است. برخورداری از زیرساختهای موثر و کارآمد نهتنها باعث پیشرفت و صنعتی شدن کشور میشود، بلکه کیفیت زندگی مردم را نیز بهبود میبخشد. لازمه تحقق این مسئله، سیاستگذاری مناسب در حوزه تولید و تامین تجهیزات زیرساختی است. بنا به نوع زیرساخت، تجهیزات آنها نیز متفاوت است و هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. به نظر میرسد که به سبب اهمیت یافتن مسئله زیرساختها، در سالهای اخیر برنامهریزیهای گستردهای در زمینه توسعه و احداث واحدهای تولیدکننده تجهیزات زیرساختی شده است. بدیهی است که احداث کارخانهها و واحدهای صنعتی فعال در حوزه تجهیزات زیرساخت تقاضای قابل توجهی از مصرف فلزات را به دنبال دارد.
بخش صنعت از مهمترین عرصهها در زمینه رشد و پیشرفت اقتصادی هر کشور به شمار میرود. کشورها عمدتا بر اساس عملکرد اقتصادی و در ادامه، در قسمتهای جزئیتری از قبیل صنعت و زیرشاخههای آن ارزیابی میشوند. پویایی این بخش نقش قابل توجهی در اقتصاد کشورهای جهان دارد. بنابراین توجه به عملکرد بخشهای مختلف صنعت، بهویژه تولید ماشینآلات و تجهیزات صنعتی، اهمیت دارد. از این رو، گزارش حاضر به بررسی تولید ماشینآلات و تجهیزات صنعتی و شاخص تولید آنها در جهان میپردازد.
