مشاهده بیشتر
با گسترش بیسابقه فناوریهای هوشمند و حرکت به سوی دنیایی که در آن هوش مصنوعی نهتنها به رکن اساسی زیرساختهای مدرن بدل شده، بلکه در پیکره توسعه اقتصادی و تحول دیجیتال نیز رخنه کرده است، ضرورت تحلیل فرصتها و چالشهای این عرصه به شکلی بیچونوچرا برجسته میشود، چراکه همزمان با پیشرفتهای حیرتانگیز در بهرهوری سیستمها، ایجاد شبکههای هوشمند و یکپارچه، چالشهای نوینی همچون مدیریت دادههای کلان، ارتقای ایمنی سایبری در برابر تهدیدات پیچیده و مهار پیچیدگیهای فنی، معضلاتی گریزناپذیر را برای سرمایهگذاران و سیاستگذاران به بار آوردهاند. در سوی دیگر این معادله، رشد چشمگیر و پرشتاب بازار زیرساختهای هوش مصنوعی نمایان است که در سال ۲۰۲۳ به ارزش خیرهکننده ۳۸ میلیارد دلار رسید؛ پدیدهای که حکایت از عزم راسخ و تلاش بیوقفه دولتها، شرکتها و ارائهدهندگان خدمات ابری در جهت توسعه و بهرهبرداری از ظرفیتهای نوظهور دیجیتال دارد. این ظرفیتها در پرتو مشارکتهای استراتژیک و بهرهگیری از زیرساختهای پیشرفته، نهتنها به ارتقای رقابتپذیری در عرصه جهانی انجامیده است، بلکه چشماندازی روشن از آیندهای هوشمند، پیچیده و پرچالش را ترسیم کرده است که با مدیریت هوشمندانه و اتخاذ راهبردهای نوآورانه، میتواند به نقطه عطفی در تحول زیرساختهای مدرن بدل شود.
مقوله سلامت بدون تردید یکی از مهمترین مسائل و چالشهای حیات بشر است. بنابراین توجه به این امر مهم یکی از دغدغههای جوامع بشری محسوب میشود. در سالهای اخیر، تحولات عظیمی در حوزه علوم پزشکی در خصوص راههای پیشگیری، نحوه درمان، استفاده از تجهیزات و داروهای نوین پدید آمده که ماحصل آنها ارتقای سطح سلامت افراد، مداوای بیماران و افزایش امید به زندگی در جوامع بوده است. در واقع احداث و تجهیز بیمارستانها، درمانگاهها و داروخانهها، به عنوان زیرساختهای اصلی بخش سلامت، اهمیت بالایی دارد و سرانه ظرفیتهای درمانگاهی و بیمارستانی یکی از ملاکها و معیارهای ارزیابی میزان توسعه شهرها به شمار میآید. در احداث ساختمانها و درمانگاهها، مانند هر ساختمان دیگر، فلزات نقش اساسی را ایفا میکنند و به همین سبب، توسعه سرمایهگذاریها در این عرصه موجب رشد مصرف فلزات خواهد شد.
یکی از مباحث مهم در توسعه شهری، برخورداری از زیرساختهای شهری متناسب با جمعیت ساکن در شهر است. بررسی سرعت رشد شهرنشینی در کشور نشان میدهد که نرخ رشد این بخش مشابه کشورهای توسعهیافته است، اما زیرساختهای شهری متناسب با ظرفیت شهرها توسعه نیافتهاند و در بسیاری از حوزهها کمبود این زیرساختها به یک معضل بزرگ در شهرنشینی مبدل شده است. همچنین، با افزایش جمعیت کشور، لزوم توجه به ایجاد شهرهای برخوردار از امکانات و زیرساختهای شهری ضروری به نظر میرسد. با توجه به این دو مورد، توسعه زیرساختهای شهری محرکی برای بازار فلزات کشور محسوب میشود. بر اساس اهداف و برنامههای پیشبینیشده برای توسعه این زیرساختها، سناریوهای مختلفی را میتوان برای مصرف فلزات کشور در این بخش متصور بود.
تاریخچه رشد اقتصادی کشور دانمارک به قرن ۱۷ میلادی باز میگردد. زمانی که کشاورزی و زراعت حرفه اصلی ساکنین این کشور بود اما اهمیت لجستیکی دانمارک برای سایر کشورهای اروپایی نظیر هلند، که به دنبال تجارت و راهیابی به حوزه اسکاندیناوی و دریای بالتیک بودند، زمینه رشد اقتصادی این کشور را فراهم کرد. همچنین همسایگی با قدرتهای بزرگ اروپا از جمله آلمان، انگلستان و هلند نیز به عنوان مزیدی بر علت توسعه اقتصادی این کشور تلقی میشود. همسویی با انقلاب صنعتی در قرن ۱۸ و ۱۹ میلادی برای دانمارک، با پیشرفتهای شگرفی در تولید ناخالص داخلی همراه بود و سبب شد تا این کشور از یک کشور مبتنی بر اقتصاد زراعتی، به کشوری صنعتی تبدیل شود. در نیمه نخست قرن بیستم، به دنبال جنگهای جهانی اول و دوم، اقتصاد دانمارک متاثر از شرایط وخیم منطقه یورو دچار رکود شد. اما در دوران پساجنگ، اقدامات مهمی در جهت اطلاحات اقتصادی انجام شده که به تولید ثروت انجامیده است.
از زمان حفر نخستین چاه نفتی در سال ۱۲۸۷ تا کنون، برخی زیرساختهای صنعت نفت و گاز در کشور علیرغم تمامی محدودیتهای بینالمللی، پیشرفت قابل توجهی را تجربه کرده است. طبق آمارهای ارائهشده، حوزه اکتشاف و حفاری به منظور توسعه میادین جدید نفتی و گازی، از عملکرد مناسبی برخوردار نبوده، در حالی که وضعیت حفاریهای تعمیراتی و تکمیلی نسبتا با ثبات بوده است. مجموع طول خطوط لوله انتقال نفت و گاز کشور حدود ۱۷ هزار کیلومتر گزارش شده که تقریبا معادل ۱.۳ درصد از طول کل خطوط لوله انتقال نفت و گاز جهان است. همچنین، ایران از ۵ پایانه نفتی و گازی در مناطق شمالی و جنوبی کشور برخوردار است که این مسئله ضمن ایجاد پویایی برای بخش انرژی کشور، امکان بهرهبرداری از فرصت سوآپهای نفتی و گازی را فراهم آورده است.
بخش حملونقل هوایی به عنوان یک عامل مهم برای رشد و توسعه اقتصادی، تبدیل دنیا به یک دهکده جهانی و مراودات سیاسی و اقتصادی و فرهنگی را تسهیل کرده است. در حال حاضر ایالات متحده آمریکا بیشترین تعداد فرودگاه را با ظرفیت بیش از ۸ میلیون پرواز در سال به خود اختصاص داده است و اختلاف قابل توجهی با سایر کشورهای جهان دارد. کشور چین علیرغم تعداد کمتر فرودگاهها با افزایش ظرفیت در بخشزیرساختهای حملونقل هوایی توانسته تعداد پروازهای حامل خود را به بیش از ۳ میلیون پرواز در سال ۲۰۲۱ برساند، البته باید این نکته را در نظر گرفت که افزایش ظرفیت حمل و نقل هوایی کشور چین بدون در نظر گرفتن توسعه متوازن زیرساختهای آن، به پایین آمدن سطح کیفیت حملونقل هوایی این کشور منجر شده است. طی دو دهه گذشته تعداد پروازهای حامل بار و مسافر روند رو به رشدی را سپری میکرد، با این حال بروز بحران کرونا موجب شد تا عملکرد این بخش نیز همانند سایر بخشهای حمل و نقل با رکودی شدید مواجه شود.
یکی از نیازهای اولیه انسان که با توسعه اقتصادی و اجتماعی دامنه گستردهتری یافته صنعت حملونقل است. این بخش، به سبب نقش زیربناییاش، از اهمیت بالایی در رشد و توسعه کشورها در زمینههای مختلف برخوردار است. صنعت حملونقل نیز در ایران قدمتی دیرینه دارد و با ورود تکنولوژی به کشور، زیرساختهای این بخش به طور چشمگیری متحول شدند. حملونقل جادهای اولین و مهمترین روش جابهجایی در کشور بوده که ورود اولین اتومبیلها موجب توسعه زیرساختهای این بخش شده است. همگام با پیشرفت صنایع کشور، انتظار میرفت که زیرساختهای حملونقل نیز توسعه یابند، اما بررسی آمار و اطلاعات مختلف از جاماندگی توسعه زیرساختهای حملونقل در کشور حکایت دارد.
از زمان شروع تمدنهای بشری تاکنون، زیرساختهای شهری عضو جداییناپذیر توسعه شهرها بودهاند و امروزه توسعهیافتگی شهرها بسیار به میزان برخورداری از زیرساختهای شهری بستگی دارد. پلهای شهری و هوایی و تقاطعهای غیرهمسطح، به عنوان ارتباطدهنده بین دو نقطه از شهر، بخشی از این زیرساختها به شمار میآیند. وجود این سازهها موجب تسهیل تردد خودروها و افراد در سطح شهر و نظم و ساماندهی ترافیک شهری میشوند. با توجه به رشد شهرنشینی و تراکم بالای جمعیت در شهرها، پلهای شهری و هوایی و تقاطعهای غیرهمسطح در توسعه اقتصاد شهری نیز نقش بسزایی ایفا میکنند و یکی از مباحث مهم در مهندسی شهرسازی به شمار میآیند. یکی از پارامترهای اساسی در ساخت پلهای شهری و هوایی و تقاطعهای غیرهمسطح برخورداری از دوام و پایداری است که موجب استفاده از فلزات در ساخت آنها میشود. بنابراین احداث این زیرساختها را میتوان از منظر فلزات مصرفشده در آنها مورد بررسی قرار داد.
در دهههای اخیر، شهرنشینی بهسرعت در حال رشد بوده و مشکلات بسیاری نظیر آلودگی محیطزیست و تراکم ترافیک را به طور فزایندهای افزایش داده است. به همین منظور، توجه و تمرکز بر سیستمهای حملونقل عمومی کارآمد افزایش یافته است. شبکه مترو، به عنوان یک سیستم حملونقل عمومی، نقشی حیاتی در حملونقل شهری دارد و توسعه آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. با توجه به اینکه در توسعه خطوط ریلی، ایستگاهها و سایر تجهیزات و تاسیسات، حجم قابل توجهی از فلزات اساسی مصرف میشود، میتوان تاثیر توسعه خطوط ریلی مترو بر بازار فلزات اساسی کشور را مورد بررسی و ارزیابی قرار داد.
جایگاههای سوخت، به عنوان تامینکنندگان سوخت وسایل نقلیه، یکی از مهمترین زیرساختها در شهرها به شمار میآیند. نحوه توزیع جایگاههای سوخت در شهرها و توزیع متوازن آنها یکی از مسائل مهم در طراحیها و برنامهریزیهای شهری است. روشن است که با رشد جمعیت شهرنشین و لزوم توسعه بافت شهری، جایگاههای سوخت جدیدی در نقاط مختلف کشور احداث خواهد شد. این جایگاهها در واقع سازههاییاند که تجهیزات و لوازم متعددی در آنها مورد استفاده قرار میگیرد. به همین سبب، توسعه جایگاه سوخت را میتوان از منظر تاثیر آن بر بازار فلزات کشور مطالعه کرد.
صنعت حملونقل شبکهای گسترده از اتومبیلها، کشتیها، هواپیماها و قطارها را در برمیگیرد و جزء لاینفک اقتصاد جهانی محسوب میشود، که امکان جابهجایی کالا و افراد را در مقیاس گسترده فراهم میکند. از این رو میتوان گفت که این صنعت پاسخگوی بخش قابل توجهی از تقاضای زنجیره تامین جهانی است و نقش مهمی در تجارت بینالملل ایفا میکند. امروزه این صنعت با پذیرش فناوریهای پاکتر، سوختهای جایگزین و ترویج شیوههای حملونقل پایدار به سمت آیندهای پایدارتر و در راستای کاهش ردپای کربن در حال حرکت است، که نمود آن را میتوان در هواپیماها و کشتیهای مبتنی بر سوخت هیدروژن و قطارها و وسایل نقلیه الکتریکی مشاهده کرد.
