سیاست‌های توسعه سبد محصول در هلدینگ ماهان

مقدمه

خلق تمایز از طریق ایجاد و طراحی محصول جدید یکی از موثرترین راه‌های موفقیت در کسب‌وکارهای امروز به شمار می‌آید. بنابراین سازمان‌ها اغلب سبدی از محصولات را تشکیل می‌دهند و سپس برنامه‌ها و اقداماتی را برای توسعه‌ این سبد در پیش می‌گیرند تا از این طریق زمینه رشد و پیشرفت خود را فراهم سازند. با توجه به این مسئله شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان به عنوان یکی از بزرگترین هلدینگ‌های صنعتی و معدنی کشور، سرمایه‌گذاری در بخش‌ها و پروژه‌های تخصصی معدن، سنگ‌آهن، آهن‌اسفنجی، شمش و مقاطع فولادی و زنجیره سایر مواد معدنی را در دستور کار خود قرار داده است. این هلدینگ با هدف سرمایه‌گذاری در معادن و توسعه صنایع پا به عرصه رقابت نهاد و هم‌اکنون با برخورداری از سبدی متنوع از محصولات معدنی و فلزی، پتروشیمی، نفت و گاز از سرمایه‌گذاران مطرح در حوزه‌ معدن، صنایع معدنی و فلزی کشور به شمار می‌آید. شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان در نظر دارد به واسطه بهبود و تنوع‌بخشی به سبد محصولات خود به یکی از ده شرکت برتر در حوزه سرمایه‌گذاری و قطب موثر تحقق اهداف چشم‌انداز سال 1404 مبدل شود. بدیهی است که در راستای تحقق این هدف مهم، استفاده از استراتژی‌های توسعه سبد محصولات یک اصل مهم و ضروری به شمار می‌آید و هلدینگ ماهان به وسیله این استراتژی‌ها می‌تواند بستر ارتقای سودآوری را فراهم کند.

توسعه سرمایه‌گذاری‌ها در هلدینگ ماهان

مدیریت سبد محصولات رویکردی برای متعادل‌سازی سرمایه‌گذاری‌ها در محصولات شرکت به منظور افزایش سهم از بازار و کسب سود بیشتر است. بنابراین فرایند ارزیابی، اولویت‌بندی و انتخاب پروژه (محصول) یکی از موضوعات اساسی در مدیریت سبد محصولات به شمار می‌آید. این شیوه مدیریتی روی این مطلب تاکید دارد که نه تنها پروژه‌ها به صورت مستقل، بلکه باید به صورت یک مجموعه منسجم و کامل مورد ارزیابی قرار بگیرند و سپس برنامه‌ریزی برای توسعه آن‎ها انجام شود. به عبارت دیگر انتخاب سبد محصولات برای یک شرکت خصوصا شرکت‌های سرمایه‌گذاری، فعالیتی دوره‌ای است که مجموعه‌ای از اهداف از پیش‌‌تعیین‌شده سازمان را تحقق می‌بخشد. ترکیب سبد محصولات با سطح کلی سرمایه‌گذاری (تحقیق و توسعه و یا توسعه محصول) همراستایی استراتژیک (ارتباط برنامه‌های کسب‌وکار و سیستم‌های اطلاعاتی سازمان) و ریسک‌پذیری سازمان تعیین می‌شود.

سبد محصولات شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان، مجموعه‌ای متشکل از پروژه‌های سرمایه‌گذاری تحت اهداف استراتژیک و تخصیص مناسب منابع برای دستیابی و تحقق اهداف سازمان است. این هلدینگ معدنی و صنعتی، با استفاده از منابع داخلی خود و همچنین تسهیلات مالی و اعتباری داخلی و خارجی، اقدام به سرمایه‌گذاری، مشارکت و بهره‌برداری در حوزه صنایع، معادن، نفت، گاز، پتروشیمی و انرژی کرده است. هم‌اکنون عمده فعالیت این شرکت به سرمایه‌گذاری‌ در خرید اوراق بهادار دارایی‌های فیزیکی، پروژه‌های بهره‌برداری از تولید انواع فلزات خصوصا فولاد اختصاص می‌یابد. شرکت توسعه فرآوری صنایع و معادن ماهان سیرجان با ظرفیت استخراج سالانه 3 میلیون تن سنگ‌آهن، شرکت احیا استیل فولاد بافت با ظرفیت تولید سالانه 800 هزار تن آهن‌اسفنجی و مجتمع فولاد صنعت بناب با ظرفیت تولید سالانه 450 هزار تن شمش فولادی و 850 هزار تن انواع میلگردهای ساختمانی برخی از برجسته‌ترین شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ گسترش صنایع و معادن در زنجیره فولاد به شمار می‌آیند. شرکت توسعه فرآوری صنایع و معادن ماهان سیرجان با هدف بهره‌برداری و استخراج سنگ آهن از معدن شماره 5 گل‌گهر در مدار قرار گرفت و با توجه به اینکه خوراک زنجیره فولاد هلدینگ ماهان را تامین می‌‎کند، نقش بسزایی در تکمیل زنجیره ارزش و سودآوری هلدینگ ایفا می‌کند. طرح‌های توسعه با اهمیتی در این شرکت در حال انجام هستند از جمله: کارخانه خردایش و پرعیارسازی سنگ‌آهن به ظرفیت 5 میلیون تن در سال که تا پایان خرداد ماه سال جاری به بهره برداری خواهد رسید و در ادامه آن پروژه‌های کارخانه‌های کنسانتره‌سازی  و گندله سازی هر کدام با ظرفیت تولید سالانه 2 میلیون و 500 هزار تن محصول کنسانتره و گندله در منطقه سیرجان در حال احداث است که بودجه مورد نیاز برای راه‌اندازی این پروژه‌ها حدود 270 میلیون یورو برآورد می‌شود. علاوه بر این، شرکت‌های دیگری همچون شرکت توسعه انرژی نفت و گاز لاوان، گسترش فولاد شهریار و شرکت ستاره بام کویر با رسالت‌های مختلف در حال فعالیت زیر نظر این هلدینگ سرمایه‌گذاری قرار دارند.

هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان در ادامه استراتژی‌های توسعه سبد محصولات خود، ورود به زنجیره مس و سایر صنایع معدنی و فلزی از جمله سرب و روی را نیز در دستور کار دارد

سرمایه‌گذاری در تولید انواع مقاطع و محصولات فولادی مانند بلوم، بیلت و میلگرد بخش اصلی سبد محصولات فولادی شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان را تشکیل می‌دهند. در واقع این محصولات با توجه به تقاضای بازار و رشد سودآوری تضمین‌شده، محصولات محوری و ممتاز تلقی می‌شوند و بیشترین میزان منابع در سبد را به خود اختصاص می‌دهند. در همین خصوص پروژه‌های توسعه خط ذوب با ظرفیت تولید سالانه 450 هزار تن بیلت و تولید انواع میلگرد و کلاف هر یک با ظرفیت تولید 4۰۰ هزار تن در سال در مجتمع فولاد صنعت بناب و برنامه‌ریزی و سازماندهی پروژه تولید سالانه یک میلیون و 500 هزار تن اسلب ورق گرم در استان هرمزگان در دستور کار قرار گرفته‌اند. سرمایه‌گذاری برای ایجاد زیرساخت‌های انرژی و خطوط ریلی نیز برای سهولت دسترسی به سیستم حمل‌ونقل مجتمع فولاد صنعت بناب برنامه‌ریزی شده است. پیگیری فایننس و عملیاتی کردن افزایش سرمایه شرکت احیا استیل فولاد بافت از دیگر برنامه‌های در دستور کار هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان بود. طبق برنامه‌های زمان‌بندی‌شده، فاز دوم واحد احیای مستقیم این شرکت با پیشرفت فیزیکی 86 درصدی با ظرفیت 800 هزار تن آهن‌اسفنجی در خرداد ماه سال جاری به بهره‌برداری خواهد رسید. این کارخانه که هم‌اکنون در مراحل اولیه تست سرد قرار دارد، به روش پرد در مدار تولید قرار می‌گیرد. پیش‌بینی می‌شود که شروع به کار فاز دوم کارخانه احیای مستقیم برای 100 نفر به صورت مستقیم و 400 نفر به صورت غیرمستقیم شغل ایجاد کند. از دیگر پروژه‌های هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان می‌توان به احداث کارخانه‌های تولید فروسیلیس، اکسیژن و گازهای صنعتی در شرکت گسترش فولاد شهریار در شهرستان بناب اشاره کرد.

گفتنی است شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان در آخرین اقدامات برای اصلاح ساختار سرمایه‌ای، نسبت به تکمیل منابع زنجیره تولید فولاد از طریق افزایش سرمایه، انتشار اوراق مالی و واگذاری بخشی از سهام شرکت‌های زیرمجموعه در بازار سرمایه اقدام کرده است تا از این طریق توسعه سایر بخش‌های سرمایه‌پذیر را سرعت ببخشد. این هلدینگ با حضور در کنسرسیوم‌های معدنی، مشارکت با بخش خصوصی و دولتی، حضور در بازار سرمایه و ابزارهای نوین نسبت به تامین مالی پروژه‌ها اقدام می‌کند.

استراتژی توسعه محصولات جدید و مرتبط

هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان در ادامه استراتژی‌های توسعه سبد محصولات خود، ورود به زنجیره مس و سایر صنایع معدنی و فلزی از جمله سرب و روی را نیز در دستور کار دارد. هم‌اکنون فعالیت در 20 محدوده معدنی در 8 استان کشور با تمرکز بر معادن فلزی مختلف توسط این هلدینگ سرپرستی و دنبال می‌شود. شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان به منظور تکمیل زنجیره سرب و روی، در گام نخست، شرکت سنگ‌جویان لعل‌کوه را در آبان ماه سال 1400 خریداری کرد. معدن کوه بنار که در مالکیت این شرکت (سنگ‌جویان لعل‌کوه) قرار گرفته، دارای پروانه بهره برداری مواد معدنی باریت و فلورین است و با توجه به وجود ذخایر پلی‌متال شامل فلزات سرب، روی و مس در این معدن، اقدامات لازم برای کسب مجوز کشف و اصلاح پروانه بهره‌برداری معدن برای مواد فلزی نیز در حال انجام است. در خصوص رویکرد شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان برای ورود به صنعت مس، استخراج مس از معادن جنوب استان کرمان، استحصال و فرآوری 500 هزار تن کانسنگ مس با ظرفیت تولید 10 هزار تن کنسانتره در سال پیش‌بینی شده است که فرصت جدیدی را برای توسعه صنعت مس در اختیار این هلدینگ قرار می‌دهد. با توجه به اینکه تقاضای جهانی فلز مس روندی صعودی دارد و این فلز جایگاه ویژه‌ای را در آینده صنایع های‌تک دارد، سرمایه‌گذاری در این صنعت استراتژیک را می‌توان به منزله سبد سرمایه‌گذاری امن با کمترین میزان ریسک برشمرد.

سبد محصولات شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان، مجموعه‌ای متشکل از پروژه‌های سرمایه‌گذاری تحت اهداف استراتژیک و تخصیص مناسب منابع برای دستیابی و تحقق اهداف سازمان است

به طور کلی، مدیریت سبد محصولات شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان، استراتژی کلی این شرکت را در توسعه محصولات جدید و مرتبط مشخص ساخته است تا توزیع سرمایه‌گذاری به صورت متعادل و در حوزه‌های مرتبط شکل بگیرد. در واقع تجزیه و تحلیل درست سبد محصولات و جهت‌گیری برای توسعه آن موجب شده است تا شرکت گسترش صنایع و معادن ماهان با در نظر گرفتن این استراتژی و ریسک‌های کسب‌وکار، سناریوهای ورود به بازار را برای محصولات با ریسک بالا و سود بالقوه طراحی نموده و نسبت به سرمایه‌گذاری در آن‌ها اقدام کند. این هلدینگ در نقش سرپرست و متولی پروژه‌های زنجیره‌ مواد معدنی، استقرار نظام‌های مدیریتی و بهره‌برداری اقتصادی را نیز در اولویت برنامه‌های خود قرار داده است تا از این طریق زمینه رشد هلدینگ نیز فراهم شود. ضمن اینکه در این مسیر به مسائل ‌زیست‌محیطی و مفاهیم توسعه پایدار نیز به عنوان یک اصل مهم و ضروری رشد اقتصادی نگریسته می‌شود. لازم به ذکر است که ساختار سازمانی هلدینگ گسترش صنایع و معادن به گونه‌ای شکل گرفته است و سازماندهی می‌شود تا استراتژی‌های توسعه سبد محصولات به یک مزیت رقابتی مهم تبدیل شود.

• تحلیل
• صنعت