نگاهی به کشورهای دارای بیشترین ورود گردشگر بین‌المللی

مقدمه

بخش گردشگری، نقش به‌سزایی را در ارتقای کیفیت زندگی در کشورهای میزبان گردشگران ایفا می‌کند. این مسئله از طریق ایجاد شغل، افزایش درآمد، کاهش نرخ بیکاری، رشد اقتصادی، ارتقای زیرساخت‌ها و… بر توسعه جوامع اثرگذار است. بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، تعداد افرادی که به قصد گردشگری به کشورهای دیگر سفر می‌کنند، در چهار دهه اخیر با افزایش قابل توجهی رو‌به‌رو شده است. این مسئله به‌رغم داشتن آثار مثبت یاد شده بر جوامع، پیامدهای منفی قابل توجهی را نیز برای آن‌ها به دنبال دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به آلودگی‌های زیست‌محیطی و تبعات حاصل از آن اشاره کرد. با این حال و با توجه به آثار مثبت یاد شده، تردیدی نیست که اغلب کشورها از ورود گردشگران به مرزهای خود و میزبانی از آن‌ها استقبال می‌کنند، چرا که این امر در نهایت به برخورداری شهروندان از توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حاصل از آن می‌انجامد.

پیشتازی فرانسه در ورود گردشگر بین‌المللی

میزان ورود گردشگران به کشورهای مقصد، از اهمیت بالایی در بررسی بخش توریسم برخوردار است. بر اساس آمار سازمان جهانی گردشگری (UNWTO)، کشورهای فرانسه، مکزیک و اسپانیا به ترتیب بیشترین میزان ورود گردشگر را در سال 2021 داشته‌اند و به ترتیب از حدود 48 میلیون، 32 میلیون و 31 میلیون گردشگر میزبانی کرده‌اند. نمودار 1، کشورهای دارای بیشترین ورود گردشگر را در سال 2021 به تصویر می‌کشد. چنان‌که مشاهده می‌شود، کشورهای اروپایی بیشترین سهم را در میان 10 کشور اول دارای بیشترین ورود گردشگر به خود اختصاص داده‌اند و از طرف دیگر، کشورهای آفریقایی جایی در این لیست ندارند. گفتنی است که اگرچه فرانسه بیشترین میزان ورود گردشگر را به خود اختصاص داده است، اما بررسی زمان متوسط اقامت گردشگران در کشورهای مورد بررسی، از کمترین میزان آن معادل 1.8 شب برای این کشور حکایت دارد. از طرف دیگر، بیشترین زمان متوسط اقامت گردشگران در این کشورها، به ترتیب در یونان، امارات متحده عربی و ایتالیا با 4.7، 4 و 3.68 شب ثبت شده است.

نمودار 1. کشورهای دارای بیشترین ورود گردشگر بین‌المللی در سال 2021

نمودار 2، سهم مناطق مختلف جغرافیایی را از ورود گردشگر به این کشورها در سال 2021 ارائه می‌کند. همانطور که انتظار می‌رود، موقعیت جغرافیایی گردشگران و اغلب کشورهای مقصد با یکدیگر مشابهت دارند. با این حال، در کشورهای ترکیه و امارات متحده عربی، توزیع نسبتا متنوع‌تری از گردشگران به لحاظ موقعیت جغرافیایی به چشم می‌خورد. به عنوان مثال، حدود 64 درصد از گردشگران ورودی به ترکیه از اروپا، 9 درصد از خاورمیانه، چهار درصد از جنوب آسیا، حدود دو درصد از آمریکا، دو درصد از آفریقا و کمتر از یک درصد از شرق آسیا و اقیانوسیه بوده‌اند. البته موقعیت مبدا جغرافیایی حدود 18 درصد از آن‌ها نیز نامشخص است. این در حالی است که در امارات متحده عربی، حدود 31 درصد گردشگران از خاورمیانه، 27 درصد از اروپا، 24 درصد از جنوب آسیا، هفت درصد از شرق آسیا و اقیانوسیه، شش درصد از آفریقا و پنج درصد از آمریکا بوده‌اند. این در حالی است که کشور ایتالیا، از کمترین تنوع جغرافیایی به لحاظ مناطق مبدا گردشگران برخوردار بوده است، به طوری که اروپا سهمی حدودا 97 درصدی و آمریکا نیز سهمی حدودا سه درصدی را از ورود گردشگران به این کشور داشته است.

نمودار 2. سهم مناطق مختلف از ورود گردشگر به کشورهای دارای بیشترین ورود گردشگر بین‌المللی در سال 2021

گفتنی است که در سال 2021، کشورهای آلمان و بلژیک به ترتیب با 19 و 17 درصد، بیشترین سهم را از ورود گردشگر به فرانسه به خود اختصاص داده‌اند. این در حالی است که اسپانیا و ایتالیا، به ترتیب با سهم 25 و 16 درصدی، پر رنگ‌ترین مقصد در سفرهای گردشگران فرانسوی بوده‌اند. از طرف دیگر، آمارها حاکی از سهم 86 درصدی ایالات متحده آمریکا در ورود گردشگران به مکزیک و سهم 90 درصدی این کشور از مقصد سفرهای گردشگران مکزیکی است. علاوه بر آن، 19 درصد از گردشگران ورودی به اسپانیا از مبدا فرانسه وارد این کشور شده‌اند و فرانسه نیز سهم 37 درصدی را از مقصد سفرهای گردشگران اسپانیایی به خود اختصاص داده است.

عوامل موثر بر جذب گردشگر

همانطور که پیش‌تر نیز اشاره شد، فرانسه با اختلاف بالایی دارای بیشترین ورود گردشگر در سال 2021 بوده است. گفتنی است که این کشور در بیش از 30 سال اخیر، به عنوان پربازدیدترین کشور به لحاظ ورود توریست شناخته می‌شود. عوامل متعددی در این زمینه موثر‌ند که از جمله آن‌ها می‌توان به وجود زیبایی‌های طبیعی و جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی اشاره کرد. مناطق زیبای شهری و روستایی، میراث فرهنگی غنی، نمادهایی همچون نوتردام، برج ایفل، موزه لوور و کاخ ورسای نیز بخشی از عوامل موثر بر توریسم در این کشور را تشکیل می‌دهند. گفتنی است که کلیسای نوتردام سالانه بیش از 13 میلیون بازدیدکننده و موزه لوور سالانه حدود 9 میلیون و 700 هزار بازدیدکننده را میزبانی می‌کند که این رقم، بالاتر از میزان بازدید سایر موزه‌های جهان است. مجموعه دیزنی‌لند اروپا (EuroDisney) نیز که در این کشور قرار گرفته است، سالانه بیش از 15 میلیون بازدید‌کننده دارد. بی‌تردید وجود 40 مکان ثبت شده در لیست میراث جهانی یونسکو، عامل مهمی در جذب توریست به این کشور به شمار می‌آید. موقعیت مکانی مناسب فرانسه به لحاظ جغرافیایی و قرار‌گیری آن در قلب اروپا، سبب سهولت سفر به این کشور، تقریبا از تمامی نقاط جهان شده است. از طرف دیگر، موقعیت جغرافیایی این کشور به نحوی است که گردشگرانی که با هدف بازدید از سایر کشورها همچون ایتالیا و اسپانیا اقدام به سفر می‌کنند نیز، در مسیر خود از فرانسه می‌گذرند. زیرساخت‌های این کشور نیز از جاده تا قطار و هواپیما، موقعیت مناسبی را برای جذب توریست از سراسر جهان فراهم کرده‌اند. همچنین باید توجه داشت که زبان فرانسه، دومین زبان جهان به لحاظ فراوانی میزان یادگیری است و بیش از 274 میلیون نفر در جهان به این زبان صحبت می‌کنند.

بر اساس آمار سازمان جهانی گردشگری (UNWTO)، کشورهای فرانسه، مکزیک و اسپانیا به ترتیب بیشترین میزان ورود گردشگر را در سال 2021 داشته‌اند و به ترتیب از حدود 48 میلیون، 32 میلیون و 31 میلیون گردشگر میزبانی کرده‌اند

مکزیک نیز دیگر کشوری است که سالانه میزبان میلیون‌ها توریست است. شاید یکی از مهم‌ترین عوامل موثر بر بخش گردشگری کشور مکزیک را بتوان در عامل «تنوع» جستجو کرد. این کشور دارای شهرهای متنوعی است که برخی از آن‌ها دارای خطوط ساحلی باشکوه و برخی دیگر شهرهایی غنی به لحاظ فرهنگی و تاریخی هستند. به عنوان مثال، شهر بین‌المللی «Cancun» که اساسا برای کاربرد گردشگری ساخته شده است، جزو شهرهای دارای بیشترین بازدیدکننده در این کشور به حساب می‌آید. در طرف مقابل، پیشینه بلند تاریخی شهر مکزیکو‌سیتی، سبب وجود بیش از یک هزار و 200 موزه و گالری در این شهر شده است. علاوه بر آن، وجود مکان‌های متعدد ثبت شده در لیست میراث جهانی یونسکو در این کشور، از جمله عوامل موثر دیگر در این زمینه محسوب می‌شوند. به‌رغم وسعت بالای مکزیک، سفر کردن در این کشور با هزینه‌های مناسبی صورت می‌گیرد، چرا که زیرساخت‌های حمل‌و‌نقل تا حد قابل توجهی در این کشور توسعه یافته‌اند که به عنوان مثال می‌توان به وجود بیش از 100 فرودگاه در این کشور اشاره کرد. همچنین ایجاد پروازهای مستقیم از برخی شهرهای آسیایی همچون توکیو و شانگهای به این کشور در سال‌های اخیر، زمینه را برای ورود بیشتر گردشگران به مکزیک فراهم کرده است. همچنین همسایگی با ایالات متحده آمریکا و دسترسی مناسب آمریکایی‌ها به این کشور در کنار قیمت‌های مناسب، باعث توسعه بیشتر بخش توریسم در این کشور شده است.

فرانسه با اختلاف بالایی دارای بیشترین ورود گردشگر در سال 2021 بوده است. گفتنی است که این کشور در بیش از 30 سال اخیر، به عنوان پربازدیدترین کشور به لحاظ ورود توریست شناخته می‌شود

کشور اسپانیا که دیگر کشور اروپایی دارای بیشترین ورود گردشگر در سال 2021 محسوب می‌شود، زیبایی‌های طبیعی و جاذبه‌های تاریخی و هنری فراوانی را در خود جای داده است. وجود شرایط سیاسی پایدار و برخورداری از 45 مکان ثبت شده در یونسکو، از دیگر عوامل موثر بر بخش توریسم کشور اسپانیا به شمار می‌آید. گفتنی است که بخش توریسم فرهنگی به دلیل تقاضای بالا، 52.8 درصد از درآمدهای حاصل از گردشگری در اسپانیا را پوشش می‌دهد. به عنوان مثال، شهر «Bilbao» یکی از مقصدهای پر طرفدار برای توریسم فرهنگی و هنری در این کشور به حساب می‌آید. کیفیت زندگی بالا در کنار هزینه‌های کمتر از متوسط اروپا، عامل موثر دیگری بر توسعه بخش گردشگری اسپانیا محسوب می‌شود.

پیامدهای منفی توسعه بخش گردشگری

توسعه بخش گردشگری، به‌رغم داشتن آثار مثبت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، پیامدهای نا‌مطلوبی را نیز برای کشورها و حتی در سطح کلان‌تر، برای کره زمین در پی دارد. تردیدی نیست که پاریس به عنوان پایتخت فرانسه، دارای پتانسیل بسیار بالایی برای توسعه گردشگری در این کشور است. با این حال، این شهر نیز از پیامدهای منفی حاصل از این بخش، در امان نیست. آلودگی‌های زیست‌محیطی یکی از مهم‌ترین آثار مخرب بخش گردشگری و مسئول پنج درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای در جهان به شمار می‌آیند. گردشگری در فرانسه، باعث انتشار 118 میلیون تن دی‌اکسید‌کربن در سال 2018 بوده که عمدتا نیز ناشی از حوزه حمل‌و‌نقل و اقامت بوده است. گفتنی است که بخش توریسم، مسئول 80 درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای مربوط به حوزه حمل‌و‌نقل است (عمدتا حمل‌و‌نقل هوایی). این آلودگی تا حد بالایی به پدیده گرمایش جهانی ارتباط می‌یابد و کیفیت هوا را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. از طرف دیگر، با توجه به کوچک بودن شهر پاریس، ازدیاد جمعیت حاصل از ورود توریست‌ها به این شهر، نیاز به زیرساخت‌های اقامتی و حمل‌و‌نقل را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

همانطور که پیش‌تر گفته شد، از جمله عوامل مهم توسعه بخش گردشگری در مکزیک، وجود خطوط ساحلی گسترده در این کشور است. بر همین اساس، آثار منفی گردشگری بر مکزیک را می‌توان در تسهیل شهرنشینی در مناطق توریستی دریایی و ساحلی به شکلی بی‌نظم جستجو کرد. این مسئله که به آلودگی اکوسیستم دریایی نیز ارتباط می‌یابد، سبب ایجاد مشکلات مربوط به دفع زباله و مدیریت آن خواهد شد.

از جمله آثار مخرب توریسم بر بارسلونا نیز می‌توان به آلودگی هوا ناشی از حمل‌و‌نقل هوایی، کشتی‌ها، ترافیک‌های شهری و… اشاره کرد. این آلودگی تا حد بالایی سبب آسیب به سلامت انسان، اکوسیستم و محصولات کشاورزی می‌شود و مسئول نیمی از موارد ایجاد آسم در کودکان ساکن بارسلونا نیز به حساب می‌آید. به طور کلی، سفر به بارسلونا با هواپیما، سالانه باعث انتشار 605.7 کیلوگرم دی‌اکسید‌کربن می‌شود، در حالی که سفر به این شهر با قطار، تنها 52.9 کیلوگرم دی‌اکسید‌کربن آزاد می‌کند. با این حال، 82 درصد از گردشگران با هواپیما به بارسلونا سفر می‌کنند و از این رو، حمل‌و‌نقل هوایی را می‌توان مسئول 75 درصد از انتشار کربن از توریسم در بارسلونا دانست. از طرف دیگر باید به آلودگی بالای حاصل از کشتی‌ها نیز توجه داشت. گفتنی است که در ماه ژوئن سال 2019، بارسلونا به عنوان آلوده‌ترین بندرگاه اروپا شناخته شد. کشتی‌های کروز سالانه حدود 32.8 تن اکسید سولفور تولید می‌کنند که این رقم، بیش از پنج برابر انتشار اکسید سولفور توسط کل اتومبیل‌های موجود در بارسلونا است.

• تحلیل
• آسیا و اقیانوسیه
• آفریقا
• آمریکای شمالی و جنوبی
• اتحادیه اروپا
• بازرگانی، رستوران و هتلداری