- تحلیل
بررسی مصرف فلزات در ساخت قطعات یدکی صنایع شیمیایی
مقدمه
توسعه چشمگیر صنایع شیمیایی کشور طی سالهای گذشته به عنوان عاملی برای ساخت و تامین ماشینآلات و تجهیزات مورد استفاده در این صنایع شناخته میشود. در شرایطی که در سالهای اخیر بسیاری از پروژهها و کارخانهها در برقراری ارتباط با سازندگان اصلی تجهیزات، بهویژه تجهیزات دوار، با محدودیت مواجه بودهاند و یا امکان ارتباط مستقیم با دفاتر این کارخانهها میسر نبوده است، بسیاری از تجهیزات اصلی واحدهای تولیدکننده، به دلیل کمبود لوازم یدکی، از کارکرد صحیح بازایستادهاند. کمبود این لوازم و تجهیزات یدکی در خصوص اقلام خاص یدکی تجهیزات دوار مانند پمپها و کمپرسورها، توربو کمپرسورها، مولدهای برق، دیزل ژنراتورها، تجهیزات و شیرهای کنترلی و موتوری، ابزارهای دقیق، تجهیزات فرایندی و ماشینآلات خاص صنعتی تاثیری بسزا بر سودآوری تاسیسات صنعتی داشته و حتی در خیلی از موارد باعث تعطیلی واحدهای تولیدی شده است. بنابراین شرکتهای داخلی با بهرهمندی از نیروهای متخصص و بهکارگیری پتانسیل شرکتهای بزرگ قطعهسازی و صنعتگران ایرانی، توانایی تامین قطعات مورد نیاز مجموعههای صنایع شیمیایی را فراهم آوردهاند. در حال حاضر، شرکتهای زیادی در زمینه تأمین ماشینآلات، تجهیزات و قطعات یدکی مورد نیاز این صنعت توانمند شدهاند.
بازار عرضه این تجهیزات و ماشینآلات نهتنها از محل تولید و ساخت آنها بلکه از محل تعمیر و نگهداریشان نیز تقاضایی برای فلزات ایجاد میکند. آنچه در این گزارش بررسی میشود بررسی مصرف فلزات مصرفی در قطعات یدکی مورد استفاده در صنایع شیمیایی است؛ همچنین با توجه به عملکرد مورد انتظار این صنایع در آینده، تخمینی از مصرف فلزات در آینده را ارائه میدهد.
توسعه صنایع تولید قطعات یدکی
تعمیر و نگهداری ماشینآلات و تجهیزات صنایع شیمیایی، همانند بسیاری از صنایع دیگر، ضروری است. بخش مهمی از هزینههای تعمیر و نگهداری هر واحد صنعتی برای خرید و تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی مورد نیاز برای تعمیر و اورهال کردن تجهیزات و ماشینآلات صرف میشود. مطابق آمار مرکز آمار ایران، نرخ رشد میانگین سالانه هزینههای پرداختی واحدهای شیمیایی برای تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی از سال 1384 تا سال 1397 برابر 10 درصد بوده است. شرکتهای فعال در این زمینه، با دانش فنی لازم، اصول طراحی و ساخت قطعات یدکی را رعایت کردهاند و همراه با استاندارهای بینالمللی، باعث بهرهوری بیشتر و کاهش هزینههای تولید شدهاند.
در نمودار 1، هزینههای پرداختی واحدهای فعال در حوزه صنایع شیمیایی برای تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی بر اساس پایه قیمت ثابت 1390 از سال 1384 تاکنون و پیشبینی هزینههای این بخش در سالهای آینده نشان داده شده است. بررسی دادههای مذکور حاکی از آن است که هزینههای قطعات یدکی و لوازم مصرفی طی سالهای گذشته روندی افزایشی داشته است. همچنین با افزایش حجم تولیدات واحدهای شیمیایی و افزایش کارکرد تجهیزات و ماشینآلات، نیاز به تعمیر و نگهداری نیز افزایش مییابد.
نمودار 1. پرداختیهای صنایع شیمیایی برای تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی
میزان هزینهکرد صنایع شیمیایی در تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی در ابتدای دوره مورد بررسی از حدود 349 میلیارد و 932 میلیون ریال (ثابت سال 1390) به حدود یک هزار و 191 میلیارد ریال در سال 1397 رسیده است. افزایش ظرفیت واحدهای تولیدکننده صنایع شیمیایی و افزایش تولیدات این بخش از صنعت کشور در سال 1390 باعث رشد میزان هزینهکرد صنعت برای تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی در آن سال شده است. همانطور که در نمودار مشاهده میشود، در سال 1396 نیز ارزش تولیدات این بخش از صنعت جهش داشته است. در ادامه، در سال 1397 تولید صنایع شیمیایی کاهش یافت که کاهش هزینههای مربوط به تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی را نیز به همراه داشت. با توجه به عملکرد مورد انتظار صنایع شیمیایی، پیشبینی میشود که کل هزینهکرد این صنعت برای تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی در سال 1405 به بیش از یک هزار و 346 میلیارد ریال (ثابت سال 1390) برسد.
ارزش مصرف فلزات
تعمیر و نگهداری تجهیزات و ماشینآلات مورد استفاده در صنعت شیمیایی بخشی از تقاضای فلزات را تشکیل میدهد. پرکاربردترین فلزات بهکاررفته در بخش ساخت قطعات یدکی مورد نیاز در صنایع شیمیایی، فولاد، مس و آلومینیوم هستند. برآوردها نشان میدهند که با رشد صنایع شیمیایی، مصرف فلزات نیز در این بخش از صنعت افزایش یافته است. از بین سه فلز اساسی و پرکاربرد صنعتی، بیشترین سهم در مصرف به فولاد مربوط بوده است. در نمودار 2، برآورد ارزش فلزات مصرفشده برای ساخت قطعات یدکی و لوازم مصرفی صنایع شیمیایی نشان داده شده است.
ارزش فولاد مورد استفاده در ساخت قطعات یدکی و لوازم مصرفی واحدهای شیمیایی در سال 1384 حدود 3 میلیون و 420 هزار دلار بوده و در سال 1397 به حدود 11 میلیون و 272 هزار دلار رسیده است. روند ارزش فولاد بهکاررفته در این بخش از صنایع شیمیایی کشور در سالهایی با افتوخیز ولی نهایتا با رشد همراه بوده است
ارزش فولاد مورد استفاده در ساخت قطعات یدکی و لوازم مصرفی واحدهای شیمیایی در سال 1384 حدود 3 میلیون و 420 هزار دلار بوده است که در سال 1397 به حدود 11 میلیون و 272 هزار دلار رسیده است. روند ارزش فولاد بهکاررفته در این بخش از صنایع شیمیایی کشور در سالهایی با افتوخیز ولی نهایتا با رشد همراه بوده است. با توجه به پیشبینی تناژ مصرفشده در ساخت لوازم یدکی واحدهای تولیدی مواد شیمیایی، برآورد میشود که ارزش فولاد مصرفی در این صنعت به بیش از 12 میلیون دلار در سال 1405 برسد. پیشبینیها با فرض ثابت بودن و یا تداوم شرایط موجود انجام شده است.
در مورد مصرف مس مورد استفاده در این بخش از صنعت شیمیایی کشور نیز میتوان گفت که ارزش مس بهکاررفته در ساخت قطعات یدکی و لوازم مصرفی واحدهای شیمیایی از 471 هزار دلار در ابتدای دوره مورد بررسی به یک میلیون و 979 هزار دلار در سال 1397 رسیده است. روند ارزش مس مصرفی در این بخش از صنعت طی دوره مورد بررسی، افزایشی بوده است. مطابق پیشبینیها، ارزش مس مصرفی در ساخت لوازم یدکی واحدهای تولیدی مواد شیمیایی در سال 1405 به بیش از 2 میلیون و 122 هزار دلار خواهد رسید. ارزش آلومینیوم مورد استفاده در ساخت قطعات یدکی و لوازم مصرفی واحدهای شیمیایی از 469 هزار دلار در سال 1384 به یک میلیون و 273 هزار دلار در سال 1397 رسیده است. روند ارزش آلومینیوم مصرفشده در این صنعت طی دوره مورد بررسی، همانند روند ارزش مس، افزایشی بوده است. در صورت محقق شدن شرایط پیشبینیشده برای سالهای آینده، برآورد میشود که ارزش آلومینیوم مصرفی در ساخت لوازم یدکی واحدهای تولیدی مواد شیمیایی در سال 1405 به حدود یک میلیون و 364 هزار دلار برسد.
نمودار 2. مصرف داخلی فلزات در قطعات یدکی و لوازم مصرفی مورد استفاده در صنایع شیمیایی
مطالب مرتبط
- تحلیل
- مس
بدونشک، به بهرهبرداری رسیدن مجتمع مس سرچشمه رفسنجان به عنوان نخستین واحد تغلیظ و تولید کاتد مس کشور را میتوان نقطه آغازی برای روند تبدیل صنعت مس به یکی از پایههای اصلی توسعه اقتصادی و صنعتی کشور دانست. این مجتمع فعالیت خود را با بهرهبرداری از ذخایر مس سولفیدی معدن مس سرچشمه آغاز کرد و امروز با سرمایهگذاری در طرحها و پروژههای توسعه از جمله افزایش ظرفیت تولید کنسانتره، احداث زیرساختها، ارتقای بهرهوری و افزایش توانمندی منابع انسانی جایگاه خود را در زنجیره مس کشور ارتقا داده است. مجموعه اقدامات و برنامههای این مجتمع علاوه بر افزایش ظرفیت تولید و تقویت تابآوری، زمینه رشد درآمد، خلق ارزش و فرصتهای اشتغال پایدار را ایجاد کرده است، به طوری که میتوان مجتمع مس سرچشمه را موتور محرک رشد اقتصادی استان کرمان و ایران به شمار آورد.
۳۰ دی ۱۴۰۴
- تحلیل
- صنعت
روند پرشتاب تحولات علم و فناوری، برخورداری از زیرساختهای فناورانه و نوآورانه را به یکی از محورهای کلیدی ارتقای رقابتپذیری و تابآوری صنایع تبدیل کرده است. شرکت بینالمللی مهندسی ایران (ایریتک)، به عنوان معمار توسعه صنعتی کشور، با تجربه اجرای پروژههای عظیم، از طراحی و اجرای مجتمعهای صنعتی تا نصب تجهیزات پیچیده و مدیریت بهرهبرداری، نقشی کلیدی در توسعه این زیرساختها ایفا میکند. با توجه به این مسئله، تمرکز بر هوشمندسازی فرایندها، ارتقای بهرهوری انرژی و بومیسازی فناوریها در دستور کار ایریتک قرار گرفته است که این مسئله، جایگاه آن را در توسعه زیرساختهای نوآورانه صنایع معدنی و فلزی ارتقا میدهد. اجرای پروژههای مجتمع فولاد قائنات و واحد تولید کنسانتره سنگآهن شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان، نمونههای بارز توانمندی ایریتک در مدیریت و اجرای پروژههای کلان صنعت فولاد به شمار میآیند. ورود به حوزه هوشمندسازی و توسعه زیرساختهای فناورانه، با ارتقای سطح توانمندیهای ایریتک، آن را به نمادی از نوآوری، بهرهوری و تابآوری در صنایع کلان کشور تبدیل میکند.
۳۰ آذر ۱۴۰۴
- تحلیل
- مس
صنعت مس ایران به عنوان یکی از محورهای راهبردی رشد اقتصادی و توسعه صنعتی کشور، پتانسیل قابل توجهی برای خلق ارزش افزوده، افزایش درآمد و ارتقای زیرساختهای ملی و محلی دارد. در این مسیر، مجتمع مس سونگون ورزقان با بهرهگیری از ذخایر عظیم معدنی و اجرای پروژههای توسعه ظرفیت تولید، نقشی کلیدی در تقویت اقتصاد محلی ایفا میکند. این مجتمع با افزایش ظرفیت تولید کنسانتره، ارتقای بهرهوری و اشتغالزایی پایدار، هم ارزش اقتصادی قابل توجهی را برای استان آذربایجان شرقی ایجاد کرده و هم فرصت ارزشمندی را برای توسعه زیرساختهای حملونقل، انرژی و آبرسانی فراهم آورده است. به این ترتیب، مجتمع مس سونگون با تکمیل زنجیره مس و بسترسازی برای توسعه زیرساختها، همافزایی پایداری را برای رشد اقتصاد منطقهای ایجاد کرده است که این مسئله چشمانداز تبدیل شدن استان آذربایجان شرقی به قطب صنعت مس کشور را تقویت میکند.
۳۰ آذر ۱۴۰۴
- تحلیل
- آلومینیوم
شرکت آلومینای ایران با بهرهگیری از نوآوریهای فناورانه و همکاری با دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان، نقشی کلیدی در توسعه صنعت آلومینیوم ایران ایفا میکند. این شرکت در سالهای اخیر موفق به ثبت اختراعات متعدد و پیشرفتهای چشمگیری در زمینههای مختلف از جمله فرآوری بوکسیت، بهینهسازی مصرف انرژی و مدیریت منابع شده است. همچنین، در نیمه نخست سال جاری، با افزایش تولید بوکسیت و کاهش مصرف سود، دستاوردهای قابل توجهی در حوزههای اقتصادی و زیستمحیطی کسب کرده و به یکی از پیشگامان بهرهوری در بخش معدن و صنایع معدنی کشور تبدیل شده است.
۳۰ آذر ۱۴۰۴