همراه با ما آخرین مطالب های اقتصاد ایران را مطالعه کنید
اقتصاد ایران
- تحلیل
- تولید، هزینه و درآمد ملی, صنعت, معدن
معدن و صنایع معدنی، به سبب تنوع بالا و پتانسیل ایجاد زنجیره، نقش بسزایی را در پیشرفت کشور و خلق ثروت ایفا میکنند. با وجود اهمیت بالای صنایع معدنی و فلزی، اقتصاد کشور در چند سال و حتی چند دهه گذشته به درآمدهای نفتی وابسته بوده و کمتر به این بخش توجه شده است. در ابتدای سال ۱۴۰۱ صحبت از بهبود شرایط اقتصادی به دنبال برداشته شدن تحریمها، افزایش قیمت جهانی نفت و فلزات اساسی بود، اما برخی از چالشهای پیشِروی معدن و صنایع معدنی مشکلاتی را برای تولیدات صنعتی کشور به وجود آورده است که در صورت بیتوجهی به رفع آنها، در آیندهای نه چندان دور، نقش این بخش کمرنگتر خواهد شد. آیا با چالشهای فعلی در صنایع معدنی و فلزی کشور در سال ۱۴۰۱ میتوان انتظار نقشآفرینی را از این بخش داشت؟
- تحلیل
- صادرات
درگاههای صادراتی یکی از مهمترین منابع درآمد ارزی برای کشورها به شمار میآیند و توسعه صادرات تضمینی برای رشد اقتصادی کشورها محسوب میشود. لازمه نقشآفرینی در حوزه صادرات، تولید و عرضه محصولاتی با کیفیت و قیمت مناسب و رقابتپذیر است، اما کلیه کشورها با عرضه هر نوع محصولی در تلاش برای کسب درآمد از طریق صادراتاند. با توجه به اینکه ایران دارای ذخایر غنی نفت و گاز است، این بخش همواره بیشترین مقدار صادرات را به خود اختصاص میدهد. در سالهای اخیر، صادرات غیرنفتی کشور افزایش یافته است، اما بخش عمده این محصولات را مواد خام و نیمهساخته تشکیل میدهند. به نظر میرسد که با تکمیل زنجیره ارزش، حرکت به سمت تولید محصولات رقابتپذیر و رفع موانع موجود، بتوان زمینههای رونق صادرات در کشور را فراهم کرد.
۳۰ مرداد ۱۴۰۱
- تحلیل
- تولید، هزینه و درآمد ملی, خدمات اجتماعی، شخصی و خانگی
خدمات عمومی طیف گستردهای دارد و شامل تمام اموری میشود که جوامع امروزی به منظور ادامه حیات خود و پیشرفت به آنها نیاز دارد. در ایران، دولتها طی دهههای گذشته به اشکال گوناگون اقدام به ارائه گسترده خدمات عمومی در تقریبا تمامی حوزهها از جمله تامین اجتماعی، حملونقل عمومی، آموزش و بهداشت و درمان کرده است. آمارها و گزارشهای ارائهشده گویای آن است که خدمات عمومی در حوزه تامین اجتماعی، حملونقل و آموزش به صورت کلی چندان مطلوب نبوده و رضایت عمومی را به دنبال نداشته است. با این حال، حوزه بهداشت و درمان از وضعیت به نسبت بهتری برخوردار بوده است، به طوری که بر اساس آخرین گزارشهای ارائهشده، ایران به لحاظ شاخص پوشش همگانی سلامت بالاتر از متوسط جهانی است.
۳۰ مرداد ۱۴۰۲
- تحلیل
- تولید، هزینه و درآمد ملی, صنعت
از زمان پایهریزی بخش صنعت در ایران، این بخش همواره با چالشهایی روبهرو بوده که سبب شده است تا در هر دورهای وضعیت موجود با هدفگذاریهای انجامشده برای صنعت در آن دوره، فاصله قابل توجهی داشته باشد. به عنوان نمونه بر اساس سند چشمانداز 20 ساله کشور، بخش صنعت ایران باید تا سال 1404 با بخش صنعت کشورهای نوظهور صنعتی همتراز شده باشد و سهم ارزشافزوده صنعت ایران از ارزشافزوده صنعت در مقیاس جهانی به حدود 0.5 درصد برسد. این در حالی است که پس از گذشت بالغ بر سهچهارم از عمر سند یادشده، ایران نهتنها نتوانسته خود را به تراز کشورهای نوظهور صنعتی برساند بلکه در برخی از صنایع شاخص از جمله خودروسازی افت نیز کرده است. سهم ارزشافزوده صنعتی جهان نیز که قرار بود از حدود 0.44 درصد به 0.5 درصد افزایش یابد، تا پایان سال 1399، تقریبا 0.04 واحد درصد کاهش را تجربه کرد. چالشهای کلان اقتصادی کشور، ضعف سرمایهگذاریها، تحریمها و محدودیت در دسترسی به فناوریها از جمله مهمترین پارامترهایی بودند که تا کنون سبب شدهاند بیشتر صنایع کشور آنطور که باید در یک روند توسعه صنعتی پایدار قرار نگیرند و انتظار میرود تا زمانی که تدابیری برای این پارامترهای بازدارنده اندیشیده نشود، شاهد تحولاتی مثبت و امیدوارکننده در بخش صنعت کشور نباشیم.
۲۳ اسفند ۱۴۰۲
- تحلیل
- تولید، هزینه و درآمد ملی, صادرات
گسترش و همهگیری ویروس کرونا اقتصاد جهان را یکباره دگرگون کرد و به رکودی عمیق فروبرد، رکودی که نمونه آن کمتر در تاریخ یافت میشود. اقتصاد ایران نیز، همچون سایر نقاط جهان، بهناگاه تحت تاثیر این ویروس قرار گرفت. البته به باور اقتصاددانان، داستان ایران حتی پیچیدهتر از سایر کشورها خواهد بود؛ زیرا اقتصاد ایران در حال حاضر با فشارهای دوگانه تحریم و تبعات ویروس کرونا مواجه است و به همین دلیل، در صورتی که برنامه مناسبی برای کنترل این ویروس در دستور کار قرار نگیرد، ضربات شدیدی را از این اپیدمی دریافت خواهد کرد.
۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۹
- تحلیل
- انرژی, تولید، هزینه و درآمد ملی, خدمات عمومی
«اقتصاد چرخشی» که فاز مطالعاتی آن تقریبا از دهه 1970 آغاز شده است، مفهومی نوین برای تسهیل گذار از رویکردهای سنتی توسعه (که منجر به ناپایداری زیستمحیطی میشوند) به رویکرد توسعه پایدار و سازگار با محیطزیست است. اهمیت این موضوع برای ایران به عنوان کشوری در حال توسعه و مواجه با وضعیت زیستمحیطی نسبتا وخیم، دوچندان است. با این حال، به منظور پیادهسازی الگوهای اقتصاد چرخشی در کشور نهتنها اقدام موثری صورت نگرفته، بلکه در برخی از موارد وضعیت بدتر هم شده است. بهبود بهرهوری انرژی، استفاده حداکثری از منابع انرژی تجدیدپذیر و افزایش نرخ بازیافت از فاضلابها و پسماندها، اصلیترین اقداماتی هستند که معمولا در راستای تحقق مفهوم «اقتصاد چرخشی» دنبال میشوند. آمارها و گزارشهای ارائهشده حاکی از آن است که ایران در هیچ یک از آنها عملکرد قابل قبول و مطلوبی نداشته است؛ موضوعی که چنانچه به آن توجه ویژه نشود، بدون تردید در آیندهای نهچندان دور روند توسعه در کشور را به صورت اساسی مختل خواهد کرد.
۳۰ دی ۱۴۰۲
- تحلیل
- تولید، هزینه و درآمد ملی, ساختمانسازی
صنعت ساختمان بهعنوان یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد ایران، طی سالهای اخیر با چالشی جدی به نام رکود مواجه شده است؛ رکودی که نهتنها به کاهش سرمایهگذاری و افت تولید منجر شده، بلکه آثار آن در اشتغال، بازار مصالح، خدمات مهندسی و حتی رشد اقتصادی کشور نیز قابل مشاهده است. عوامل متعددی نظیر تورم فزاینده، بیثباتی در سیاستهای مالی و اعتباری، نوسانات بازار زمین و مسکن، و نبود رویکردهای توسعهمحور در سیاستگذاری کلان، از دلایل اصلی این وضعیت بهشمار میروند. در چنین شرایطی، اصلاح الگوی حکمرانی صنعت ساختمان و طراحی سیاستهایی نوین برای تحریک تقاضا، افزایش بهرهوری، بهبود زیرساختهای مالی و ارتقای کیفیت ساخت، بیش از هر زمان دیگری ضروری است.
۳۱ تیر ۱۴۰۴