همراه با ما آخرین مطالب ‌های اقتصاد ایران را مطالعه کنید

• یاد‌داشت
• حمل‌ونقل، انبارداری و ارتباطات, صادرات, واردات

ماهیت وجودی مناطق ویژه اقتصادی، ایجاد بستر مناسب برای رشد تولید، خلق ثروت و به عبارتی تحقق اهداف تجاری و اقتصادی کشور است. بر همین اساس در منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج‌فارس دیدگاه توسعه‌محور برای فراهم آوردن بستر رشد تولیدات صنعتی و توسعه‌ صادرات شکل گرفته که نتیجه آن تکمیل زنجیره‌های ارزش، تنوع بالای محصولات صادراتی با ارزش افزوده بالا و ارزش‌آفرینی بیش از 2 میلیارد و 600 میلیون دلاری در سال 1402 بوده است. در حال حاضر بیش از 15 طرح احداث و بهبود زیرساخت‌های انرژی و شبکه حمل‌ونقل در این منطقه در دست اقدام قرار دارند. به نظر می‌رسد که با ایجاد زیرساخت‌های مناسب و ایجاد جذابیت بیشتر برای جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی در منطقه ویژه صنایع معدنی و فلزی خلیج‌فارس، تحولات چشمگیری در توسعه صادرات و رونق فعالیت‌های صنعتی در کشور رقم بخورد.

• تحلیل
• سیاست‌های نوظهور صنعتی

تحولات صنعتی در هر کشور را می‌توان نمادی از پویایی و حرکت هدفمند صنعتگران آن به سمت خلق ارزش افزوده تلقی کرد. تولید صنعتی در ایران نیز پس از انقلاب، دوره نوینی از رشد و تکامل خود را طی دهه‌های اخیر پشت سر گذاشته است. این مسیر اگرچه با نوسانات و عدم قطعیت‌های متعددی در دوره‌های مختلف مواجه شده، اما رویکرد تولید صنعتی عمدتا بر مبنای توسعه حلقه‌های نهایی زنجیره ارزش بوده است. هرچند که تولید ارزش افزوده در ایران به سبب اتکا به صادرات نفتی و اقتصاد کامودیتی‌محور، اندکی مغفول مانده که البته با تدابیر راهگشا و عزمی راسخ در راستای توسعه حلقه‌های انتهایی و توسل به تکنولوژی‌های مدرن در تولید محصول، می‌تواند برای صنایع ارزش‌آفرین کشور نظیر فولاد، سیمان، خودروسازی و ... رشد و شکوفایی بی‌بدیلی را به ارمغان بیاورد.

• یاد‌داشت
• صادرات

مناطق ویژه اقتصادی به عنوان بستری برای تعامل با اقتصاد جهانی و حضور در بازارهای هدف بین‌المللی شناخته می‌شوند و با جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی فرصت مناسبی را برای رشد اقتصادی کشور فراهم می‌آورند. منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج‌‎فارس یکی از بسترهای مهم رشد اقتصادی در کشور به شمار می‌آید که در سال‌های اخیر با ایجاد زیرساخت‎های مناسب زمینه توسعه صنایع مختلف و رشد صادرات را فراهم آورده، به طوری که در سال 1402 صادرات انواع محصولات صنعتی از این منطقه به بیش از 4 میلیون تن رسیده و ارزآوری بیش از یک میلیارد و 706 میلیون دلاری را به ارمغان آورده است. به نظر می‌رسد که با توجه به برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های انرژی، حمل‌ونقل و ... که منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس در دست اقدام قرار دارد، نقش این منطقه در صادرات غیرنفتی کشور به شکل قابل توجهی افزایش یابد و این منطقه در چشم‌انداز 1410 به بزرگترین منطقه صنعتی خاورميانه از لحاظ صنايع انرژی‌بر تبدیل شود.

• تحلیل
• پرورش دام و طیور, پرورش ماهی و ماهیگیری, تولید، هزینه و درآمد ملی, جنگلداری, زراعت و باغداری

صنعت کشاورزی، به لحاظ دارا بودن قابلیت‌ها و ظرفیت‌های شایان توجه در رشد و توسعه اقتصادی کشورها، از اهمیت بالایی برخوردار است و یکی از مهم‌ترین منابع درآمد کشورهای درحال‌توسعه به شمار می‌آید. با توجه به اینکه در سال‌های اخیر نفت منبع اصلی درآمدهای ملی کشور بوده و هم‌اکنون درآمدزایی این بخش به سبب وجود تحریم‌ها بسیار محدود شده است، توسعه تولید محصولات کشاورزی می‌تواند به میزان قابل ملاحظه‌ای از وابستگی اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی بکاهد. با نگاهی به ارزش افزوده بخش کشاورزی و دامپروری کشور و مقایسه سهم آن از اقتصاد با میزان جهانی،‌ به‌آسانی می‌توان دریافت که این بخش با جایگاه اصلی خود بسیار فاصله دارد. بر اساس بررسی‌ها، بخش کشت محصولات و باغداری سهم بالاتری را در تولید ناخالص داخلی کشور دارد، اما به سبب ارزش ستانده بالای بخش دامپروری، این بخش بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی, صنایع ریلی و دریایی

رشد حمل‌ونقل ریلی، به سبب مزایای پرشمار آن، مقوله‌ای مهم برای توسعه زیرساخت‌های صنعتی کشورها محسوب می‌شود. در ایران نیز گسترش حمل‌ونقل ریلی و جایگزینی آن با حمل جاده‌ای همواره یکی از موارد مهم در سیاست‌های کلان توسعه کشور بوده است. در همین رستا توسعه صنایع ریلی، به عنوان تولیدکننده تجهیزات مورد استفاده در این سیستم حمل‌ونقل، مسئله‌ای مهم و اساسی برشمرده می‌شود که می‌تواند کشور را از واردات این تجهیزات بی‌نیاز سازد. بررسی وضعیت تولید و واردات محصولات صنایع ریلی کشور حاکی از روند روبه‌رشد این صنعت و توانایی آن در جایگزینی محصولات وارداتی است.

• تحلیل
• سنگ‌آهن, صادرات

شرکت فولاد شرق کاوه، به عنوان بازیگری نوظهور در زنجیره فولاد کشور با تکیه بر مزیت‌های رقابتی از جمله نزدیکی به ذخایر سنگ‌آهن سنگان و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین تولید، مسیر درخشانی را برای ارتقای جایگاه خود در زنجیره فولاد کشور ترسیم کرده است. این شرکت، با تمرکز بر ارتقای کیفیت محصول توانسته است توجه شرکت‌های بزرگ فولادی را به خود جلب کند، اما با توجه به شرایط پرچالش تولید فولاد در کشور، این شرکت توسعه صادرات به ویژه به کشورهای چین و هندوستان را نیز به عنوان راهبردی استراتژیک برای سودآوری دنبال می‌کند که این راهبرد علاوه بر افزایش تاب‌آوری این شرکت، منجر به توسعه برند فولاد شرق کاوه در عرصه‌های بین‌المللی می‌شود.