همراه با ما آخرین مطالب ‌های اقتصاد ایران را مطالعه کنید

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی, صنایع کالای مصرفی صنعتی, صنایع کالای مصرفی عمومی

نساجی در کشور از قدمتی بسیار طولانی برخوردار است، به طوری که برخی از مورخان این هنر را به ایرانیان باستان نسبت داده‌اند. امروزه نساجی به یک صنعت مولد و سازنده در جهان مبدل شده و چرخ اقتصاد بسیاری از کشورهای صنعتی را به حرکت درآورده است. این بخش، با تولید ارزش افزوده فراوان و افزایش سطح درآمدهای ملی، بخش عمده‌ای از منابع مالی این کشورها را تامین کرده و در ارتقای سطح توسعه‌یافتگی این کشورها موثر بوده است. با توجه به قدمت صنعت نساجی در کشور، انتظار می‌رود که این بخش بتواند در تولید ثروت نقش‌آفرین باشد. با این حال، وجود چالش‌های فراوان در این صنعت موجب مغفول ماندن بسیاری از ظرفیت‌های این صنعت در کشور شده است. با تمرکز بر برطرف کردن مشکلات نساجی و سرمایه‌گذاری در این صنعت، می‌توان به آینده آن و ارزآوری‌اش برای کشور امیدوار بود.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی, صادرات, واردات

ایران از همان ابتدای مواجه شدن با سیل تحریم‌های اقتصادی، نظر به ظرفیت‌های بالفعل و بالقوه موجود و با بهره‌گیری از مفاهیم بین‌المللی‌ای نظیر تاب‌آوری اقتصادی، اقدام به تدوین و اجرای مجموعه‌ای از سیاست‌های لازم برای مقابله با تحریم‌ها و به حداقل رساندن تبعات منفی ناشی از آن‌ها بر پیکره اقتصادی کشور در قالب اقتصاد مقاومتی کرد. کاهش وابستگی اقتصاد و صادرات به نفت، افزایش جایگاه مالیات از درآمدهای مالیاتی، توسعه بازارهای صادراتی و فروش کالاهای ساخته‌شده و با ارزش افزوده بالا به جای خام‌فروشی و بهبود سیستم‌های تخصیص یارانه‌ها از جمله محورهای ایجاد یک ساختار اقتصادی قدرتمند و مقاوم در مقابل تحریم‌ها برشمرده می‌شوند که به نظر می‌رسد تحقق آن‌ها در سال‌های اخیر با چالش‌های مهمی دست به گریبان بوده است.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی

تشکیل سرمایه ثابت ناخالص، به دلیل نقشی که هم در ایجاد تقاضا و هم در توسعه ظرفیت‌ها و امکانات‌ تولیدی دارد، از اهمیت ویژه‌ای در اقتصاد ایران برخوردار است. با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد که تشکیل سرمایه ثابت ناخالص و موجودی سرمایه در ایران، طی تقریبا دو دهه گذشته به شدت تضعیف شده است. در سال 1385، مجموع تشکیل سرمایه ثابت ناخالص حدود یک هزار و 196 هزار میلیارد ریال بود و تا سال 1399 به حدود 871 هزار میلیارد ریال (ثابت سال 1390) کاهش پیدا کرد که جهش 1.6 برابری میزان استهلاک سرمایه‌های ثابت در مدت مشابه، سبب شد تا در سال‌های اخیر نرخ رشد موجودی سرمایه در اقتصاد ایران به صفر نزدیک و حتی در برهه‌هایی منفی شود. در کنار افت قابل ملاحظه میزان سرمایه‌گذاری‌ها در ایران، بررسی‌ها نشان می‌دهد تخصیص منابع مالی به تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در بخش‌های مختلف اقتصادی چندان متناسب با نیازمندی‌های کشور و میزان مشارکت هر یک از بخش‌ها در تولید ناخالص داخلی نیست؛ موضوعی که به نوعی حکایت از هدررفت سرمایه در اقتصاد ایران دارد.

• تحلیل
• آهن اسفنجی, تولید، هزینه و درآمد ملی, محصولات میانی فولاد خام

یکی از محورهای تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه کشور، ایجاد محدودیت برای دسترسی به تکنولوژی‌های تولید در بخش صنعت به خصوص صنعت فولاد بود. بر همین اساس، شرکت مهندسی معادن و فلزات MME با تکیه بر راهبردهای بومی‌سازی، در جهت شکل‌دهی به توسعه‌ای فراگیر در صنعت فولاد گام برداشته است. این شرکت که پیش از این توانسته بود تولید آهن‌اسفنجی با استفاده از تکنولوژی ایرانی پرد (PERED) را بومی‌‎سازی کند، موفق شد تکنولوژی تولید فولاد را در فهرست دستاوردها و توانمندی‌های خود به ثبت برساند. تولید تختال در واحد فولادسازی مجتمع فولاد سفیددشت، اولین فولاد تولیدشده بر اساس تکنولوژی کاملا ایرانی در کشور به شمار می‌آید، که توسط این شرکت به بهره‌برداری رسیده است. با توجه به پروژه‌های در دست اقدام شرکت MMEدر زنجیره فولاد، انتظار می‌رود که این شرکت با تکیه بر دانش و تخصص داخلی، بتواند توسعه‌ای به وسعت ایران را رقم بزند.

• یاد‌داشت
• تولید، هزینه و درآمد ملی

در باب «جایگاه اجتماعی صنعت» از چند حیث می¬توان سخن گفت (کما اینکه گفته‌اند و نوشته¬اند)، اما مهمترین موضوعی که شایسته است به آن پرداخته شود، رابطه و نسبتی است که میان جامعه و دیدگاه¬¬ اجتماع و حتی نسبتی که میان نظم سیاسی و حقوقی یک کشور با رشد صنعتی و اقتصادی آن برقرار است؛ نسبتی که می¬توان آن را مانند قانون «ظروف مرتبطه» در علم فیزیک بازنمایی کرد که بر اساس آن، درون دو ظرفی که از پایین به یکدیگر مرتبط‌اند، سطح مایع در هر دو ظرف ارتفاع یکسانی می¬گیرد. بر همین قیاس می¬توان گفت که جامعه و اقتصاد (نظم اجتماعی و رشد اقتصادی و صنعتی) ارتباطی بی‌واسطه داشته و تاثیری مستقیم بر یکدیگر می¬گذارند و مختصات هر یک، می¬تواند محتوای دیگری را دچار تغییر کند.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی, صادرات, واردات

تحریم‌های اقتصادی (اعم از تجاری و مالی)، به دلیل آن که هزینه کمتر و در مقابل تاثیرگذاری بیشتری در قیاس با جنگ‌های نظامی دارند، به یک ابزار رایج برای تنبیه و ضربه زدن به نظام‌های سیاسی دیگر کشورها تبدیل شده‌اند. بخش قابل توجهی از تحریم‌های اقتصادی بین‌المللی اعمال‌شده در سال‌های گذشته، متوجه ایران بوده و برخی از شاخص‌ها و بخش‌های اقتصادی کشور را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. آمارها نشان می‌دهد صادرات نفتی و ارزش‌افزوده بخش نفت، بیشترین تاثیر منفی را از تحریم‌های اقتصادی گرفته، در حالی که صادرات غیرنفتی و همچنین بخش‌های کشاورزی و خدمات، در مواجهه با تحریم‌های اقتصادی، عملکرد قابل توجهی داشته‌اند.