همراه با ما آخرین مطالب ‌های اقتصاد ایران را مطالعه کنید

• تحلیل
• انرژی, تولید، هزینه و درآمد ملی, صنعت, معدن

سال‌هاست که وابستگی به نفت شرایط پرنوسانی را برای اقتصاد ایران ایجاد کرده و تاثیرپذیری شدید درآمدهای نفتی از تکانه‌های جهانی و نیز شرایط تحریمی در سال‌های اخیر ضربات شدیدی را بر پیکره اقتصاد ایران وارد آورده است. این در حالی است که توجه بیشتر به سایر بخش‌های اقتصادی نظیر صنایع معدنی و فلزی و تکمیل زنجیره‌های ارزش برای تولید محصولات نهایی می‌تواند گام بلندی در مسیر بهبود شاخص‌های اقتصاد ایران باشد. در برنامه‌های توسعه کشور برای هریک از بخش‌های اقتصاد و صنعت ایران، چشم‌اندازها و اهداف مختلفی پیش‌بینی شده است که تحقق آن‌ها می‌تواند وابستگی اقتصاد ایران به نفت را به حداقل برساند. در این گزارش، سناریوهای پیشِ‌روی اقتصاد ایران در سال‌های آتی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

• تحلیل
• صادرات, محصولات میانی فولاد خام

صنعت فولاد ایران با توجه به مزیت‌های رقابتی ارزشمند و همچنین تولید بیش از نیاز کشور، از پتانسیل بالایی برای توسعه صادرات برخوردار است. با این حال، صادرات این صنعت در سال‌های اخیر به دلیل چالش‌های متعدد در تامین نهاده‌های تولید و تدوین دستورالعمل‌های غیرکارشناسانه در تنگنا قرار گرفته است. سازوکارهای قیمت‌گذاری و الزام فولادسازان به ایفای تعهدات ارزی در سامانه نیما بر رقابت‌پذیری فولادسازان کشور و نقش‌آفرینی آن‌ها در بازارهای صادراتی تاثیر نامطلوبی داشته است. در این بین، صنعت فولاد در استان هرمزگان با توجه به مزیت‌های ویژه این استان به لحاظ مواد اولیه، انرژی و دسترسی به آب‌های آزاد از پتانسیل‌های مناسبی برای رشد تولید و توسعه صادرات برخوردار است و تسهیل و بهبود سازوکار مقررات‌گذاری و مدیریت بازارها می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در تبدیل استان هرمزگان به قطب صنعت فولاد و صادرات غیرنفتی کشور داشته باشد.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی, صنعت, معدن

رتبه‌بندي شركت‌ها، در بسياري از كشورهاي پيشرفته جهان، به صورت سالانه انجام می‌شود و تاثیرات مثبتی در گسترش رقابت بین شرکت‌ها دارد. ایران نیز با بهره‌مندی صحیح و مطلوب از ظرفیت‌های اقتصادی موجود از قبیل تنوع اقتصادی )نفت، گاز، معادن، صنعت و خدمات(، سرمایه انسانی (نیروی کار تحصیل‌کرده)، رشد شهرنشینی و گسترش نیازهای تولیدی و خدماتی، فرهنگ کارآفرینی (توانایی ایجاد کسب‌وکارهای نوین و نوپا) و موقعیت جغرافیایی راهبردی، به احداث واحدهای تولیدی و خدماتی پرداخته و سازمان مدیریت صنعتی کشور نیز، به منظور ارتقا و رشد این شرکت‌ها، آن‌ها را رتبه‌بندی کرده است. در این بین، حضور متعدد شرکت‌های فعال در حوزه‌های معدنی و صنایع فلزات اساسی در بین 100 شرکت برتر حائز اهمیت است.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی, صنعت

در سال‌های اخیر اهمیت و ضرورت رشد و توسعه صنعت و حرکت به سمت اقتصاد غیرنفتی، سرخط گفتمان‌های اقتصادی و صنعتی کشور بوده است. با این حال، این مسئله با توجه به شرایط کنونی کشور به لحاظ اقتصادی، زیرساختی، سیاست‌گذاری‌ها و ... چالش‌های خاص خود را دارد. اساسا از صنایع معدنی و فلزی به عنوان اصلی‌ترین جایگزین درآمدهای نفتی در مسیر تحقق اقتصاد غیرنفتی در کشور یاد می‌شود و این در حالی است که با توجه به وسعت ابعاد این حوزه، پیچیدگی‌ها و چالش‌های رشد و توسعه آن نیز بیشتر خواهد بود. بی‌تردید یکی از مهمترین پیش‌نیازهایی که می‌تواند مسیر پیشرفت این صنایع را هموار کند، تامین و توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز است و این المان بیانگر حوزه اصلی فعالیت منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج‌فارس است. این منطقه با ارائه تسهیلات و مزایای قابل توجه به صنایع فعال در آن، نقش موثری در پیشرفت فعالیت‌های آن‌ها و حرکت کشور در مسیر رشد و توسعه اقتصادی ایفا می‌کند.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی, محصولات فولادی, محصولات میانی فولاد خام

صنعت فولاد با هدف رشد اقتصادی و همچنین قطع وابستگی اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی توسعه یافت، به طوری که رشد صادرات فولاد در شرایط تحریم‌های اقتصادی، مهمترین منبع درآمدهای ارزی کشور پس از نفت بود. با این حال، این صنعت در سال‌های اخیر با موانع مختلفی در رشد تولید و توسعه صادرات مواجه شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به چالش تامین پایدار انرژی، سیاست‌‌های تعیین نرخ ارز دولتی، دستورالعمل‌های افزایش تعرفه‌ صادراتی و اجبار و الزام تولیدکنندگان به تمرکز بر تامین بازار داخلی اشاره کرد. کاهش 24 درصدی حجم صادرات فولاد و افت 5.4 درصدی تولید آن در ماه‌های اخیر از ناکارآمدی سیاست‌های فعلی کشور حکایت دارد. بنابراین تغییر در سیاست‌های کلان کشور و برنامه‌ریزی برای رفع موانع تولید و صادرات باید در اولویت قرار بگیرد تا صنعت فولاد به جایگاه واقعی خود در اقتصاد کشور بازگردد.

• تحلیل
• تولید، هزینه و درآمد ملی

اقتصاد جهان در سال‌‎های اخیر تحولات عجیبی را تجربه کرده است. عواملی مانند تحولات و بحران‌های سیاسی و شیوع ویروس کرونا موجب شده‌اند که شاخص‌های اقتصادی جهان روندی پرفرازونشیب را طی کنند. البته میزان تاثیرپذیری اقتصاد هر کشور از تکانه‌ها و عوامل بیرونی، بسته به ساختارهای تشکیل‌دهنده و منابع اصلی درآمد، متفاوت است. ایران نیز، به عنوان کشوری درحال‌‎توسعه، اقتصادی وابسته به نفت و درآمدهای حاصل از فروش آن دارد و عرضه و تقاضای نفت در جهان به سبب رخداد بحران یا رونق تولید می‌تواند رشد اقتصادی کشور را تحت تاثیر قرار دهد. این مسئله موجب آسیب‌پذیری و شرایط پرنوسان اقتصاد ایران در سال‌های اخیر شده است.