همراه با ما آخرین مطالب ‌های اقتصاد ایران را مطالعه کنید

• تحلیل
• خاورمیانه, صادرات

در دو دهه اخیر، عمان با تکیه بر موقعیت استراتژیک خود در مسیرهای اصلی دریایی خاورمیانه و توسعه گسترده زیرساخت‌های بندری، به یکی از قطب‌های رو‌به‌ رشد تجارت کالا در منطقه تبدیل شده است. افزایش پروژه‌های عمرانی، صنعتی و توسعه مناطق آزاد باعث رشد پایدار تقاضا برای طیف وسیعی از کالاها، به‌ ویژه فلزات اساسی مانند فولاد، آلومینیوم و مس شده است. همین روند، عمان را به بازاری جذاب و دارای پتانسیل بالا برای تامین‌کنندگان منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل کرده است. با توجه به استمرار توسعه اقتصادی عمان و نقش فزاینده آن در شبکه ترانزیت و تجارت دریایی، انتظار می‌رود که جذابیت این بازار در سال‌های آینده بیش از پیش افزایش یابد و فرصت‌های گسترده‌تری برای کشورهای منطقه‌ای و یا حتی غیرمنطقه‌ای از جمله ایران ایجاد شود.

• تحلیل
• خاورمیانه, صادرات

ترکیه، آذربایجان و ارمنستان هر کدام نقش مهمی در تجارت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای دارند. ترکیه با موقعیت استراتژیک خود بین آسیا و اروپا، دسترسی به دریاهای سیاه و مدیترانه و عضویت در اتحادیه گمرکی با اروپا، یکی از بازیگران کلیدی در صادرات و واردات کالاهای صنعتی، فلزی و مصرفی است. آذربایجان با محوریت صادرات نفت و گاز و توسعه مسیرهای انتقال انرژی مانند باکو–تفلیس–جیحان، در امنیت انرژی منطقه نقش برجسته‌ای دارد و بازار محصولات صنعتی وارداتی را نیز تقویت می‌کند. ارمنستان با تمرکز بر فناوری، صنایع تخصصی و ارتباط با اوراسیا، ظرفیت‌های ترانزیتی و تجاری محدودی دارد اما موقعیت آن در مسیرهای ارتباطی منطقه‌ای فرصت‌هایی برای توسعه تجارت فراهم می‌کند. این سه کشور در کنار صنایع متنوع و زیرساخت‌های ترانزیتی، بخش مهمی از شبکه اقتصادی قفقاز و خاورمیانه را شکل می‌دهند.

• تحلیل
• خاورمیانه, صادرات

در دهه‌های اخیر، تجارت خارجی ایران دستخوش تغییرات چشمگیری شده و در کنار صادرات نفت، سهم کالاهای غیرنفتی در اقتصاد کشور رو‌به‌افزایش بوده است. ایران با بهره‌مندی از موقعیت ژئوپلیتیکی استراتژیک و دسترسی به بازارهای مهم منطقه‌ای، توانسته است تا جایگاه خود را در تجارت منطقه‌ای تقویت کند. در این میان، فلزات اساسی و پایه به‌ویژه فولاد، آلومینیوم و محصولات معدنی فرآوری‌شده به یکی از مهم‌ترین ارکان صادرات غیرنفتی ایران تبدیل شده‌اند. رشد ظرفیت تولید، مزیت انرژی و مواد اولیه و همچنین نزدیکی به بازارهای پرتقاضایی مانند عراق، ترکیه و پاکستان، موجب شده است تا سهم فلزات از ارزش صادرات ایران طی دو دهه گذشته به‌طور پیوسته افزایش یابد. تداوم این روند می‌تواند مسیر تنوع‌بخشی اقتصادی را هموارتر و جایگاه ایران را به‌عنوان تامین‌کننده اصلی فلزات در منطقه تثبیت کند. در این میان از حضور قدرت نوظهوری به نام چین در منطقه خاورمیانه نباید غافل بود، چرا که این کشور به سبب برخورداری از مزیت‌های رقابتی خود، بخش مهمی از بازارهای همسایه ایران را تحت هدایت خود درآورده و از این نظر به رقیب قدرتمندی برای ایران تبدیل شده است.

• یاد‌داشت
• صادرات

در سال‌های اخیر با تشدید شرایط تحریم و افزایش آسیب‌پذیری اقتصاد کشور ناشی از اتکا به درآمدهای نفتی، به شکل مداوم بر لزوم حرکت به سمت اقتصاد معدنی و صادرات محصولات معدنی و فلزی از یک سو و توسعه بازارهای صادراتی از سوی دیگر در کشور تاکید شده است. در این میان، منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج‌فارس به ‌عنوان یکی از مهمترین پایگاه‌های صادرات‌محور کشور، نقشی کلیدی در اتصال ایران به زنجیره ارزش جهانی ایفا می‌کند. استقرار استانداردهای بین‌المللی، توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل، انرژی و لجستیک و همچنین تمرکز بر تولید رقابت‌پذیر، موجب شده است که این منطقه به موتور محرک رشد صادرات غیرنفتی کشور تبدیل شود. عملکرد شرکت‌های مستقر در حوزه فولاد و صنایع غیرآهنی با صادراتی بالغ بر میلیاردها دلار، حاکی از توان بالای این منطقه ویژه در تقویت جایگاه ایران در بازارهای منطقه‌ای و جهانی است.

• تحلیل
• صادرات

بخش معدن و صنایع معدنی جهان به دلیل توزیع نامتوازن منابع و افزایش تقاضای جهانی، به یکی از محورهای کلیدی توسعه اقتصادی و تجارت بین‌المللی تبدیل شده‌اند. ایران نیز با برخورداری از ذخایر معدنی و تحقق توسعه صنعتی در سال‌های اخیر، ظرفیت قابل توجهی برای افزایش صادرات و ارتقای جایگاه خود در زنجیره‌های ارزش جهانی دارد، اما محدودیت در بازارهای هدف، تمرکز بر صادرات محصولات نیمه‌ساخته و وابستگی کالایی، مانع از بهره‌برداری کامل از فرصت‌های پیش‌رو شده، به طوری که چین یکی از مهمترین مقاصد صادراتی ایران در چند سال گذشته بوده است و این مسئله موجب افزایش ریسک‌ها و عدم قطعیت‌ها و از دست رفتن فرصت‌های توسعه بازارهای جدید می‌شود.