سیاستهای ارزی در ایران همواره در نوسان میان اقتصاد دولتی و تلاش برای آزادسازی اقتصادی قرار داشته است، به طوری که تعیین نرخ ارز در کشور در راستای تثبیت قیمتها و حمایت از معیشت مردم در دهههای گذشته تا حد قابل توجهی تحت کنترل دولت بود اما بهتدریج و همزمان با فاصله گرفتن از اقتصاد کاملا دولتی، سازوکارهای بازار عرضه و تقاضا نقش پررنگتری در تعیین نرخ ارز ایفا کردند. این گذار، منجر به استفاده از ابزارهایی مانند ارز ترجیحی، نظامهای چندنرخی و سیاستهای تعدیلکننده نرخ ارز شد. اگرچه این سیاستها در کوتاهمدت توانستند از تولیدکنندگان حمایت و بخشی از فشار تورمی را مهار کنند، اما در بلندمدت پیامدهایی نظیر افزایش تورم مزمن، گسترش رانت و فساد، ناکارآمدی تخصیص منابع و کاهش شفافیت اقتصادی را به همراه داشتند. در نتیجه، انباشت این ناکارآمدیها بهتدریج تابآوری اقتصاد ایران را در برابر تحریمها و شوکهای بیرونی تضعیف کرده و ثبات بلندمدت بازار ارز را با چالش مواجه ساخته است.
بررسی روند تحول نظام ارزی کشور و پیامدهای آن در برهههای مختلف
سیاستهای ارزی در ایران همواره در نوسان میان اقتصاد دولتی و تلاش برای آزادسازی اقتصادی قرار داشته است، به طوری که تعیین نرخ ارز در کشور در راستای تثبیت قیمتها و حمایت از معیشت مردم در دهههای گذشته تا حد قابل توجهی تحت کنترل دولت بود اما بهتدریج و همزمان با فاصله گرفتن از اقتصاد کاملا دولتی، سازوکارهای بازار عرضه و تقاضا نقش پررنگتری در تعیین نرخ ارز ایفا کردند. این گذار، منجر به استفاده از ابزارهایی مانند ارز ترجیحی، نظامهای چندنرخی و سیاستهای تعدیلکننده نرخ ارز شد. اگرچه این سیاستها در کوتاهمدت توانستند از تولیدکنندگان حمایت و بخشی از فشار تورمی را مهار کنند، اما در بلندمدت پیامدهایی نظیر افزایش تورم مزمن، گسترش رانت و فساد، ناکارآمدی تخصیص منابع و کاهش شفافیت اقتصادی را به همراه داشتند. در نتیجه، انباشت این ناکارآمدیها بهتدریج تابآوری اقتصاد ایران را در برابر تحریمها و شوکهای بیرونی تضعیف کرده و ثبات بلندمدت بازار ارز را با چالش مواجه ساخته است.
موضوع آزادی اقتصادی
نوع گزارش تحلیل
منطقه ایران
1. خلاصه
2. مقدمه
3. اصلاح بنیادین نظام ارزی
4. تاثیر تحریمها بر نرخ ارز
5. گذار از نظام چندنرخی به نیمه تک نرخی ارز
6. فرصتی برای اصلاح ساختاری اقتصاد کشور
نمودار 1. روند نرخ رشد دلار آزاد و نرخ تورم
- گزارشهای اقتصاد
- گزارشهای صنایع مصرفکننده
- گزارشهای صنایع مصرفکننده
- گزارشهای صنایع مصرفکننده
- گزارشهای اقتصاد
- گزارشهای اقتصاد
- گزارشهای اقتصاد
- گزارشهای اقتصاد, گزارشهای فلزات
- آسیا و اقیانوسیه, آمریکای شمالی و جنوبی, اتحادیه اروپا
- تحلیل
- آلومینیوم
تحولات ساختاری بازار جهانی آلومینیوم، در کنار افزایش تقاضا برای محصولات ویژه، ضرورت بازنگری در الگوهای سرمایهگذاری و توسعه زنجیره این صنعت را بیش از هر زمانی ایجاد کرده است، به طوری که حرکت به سمت تکمیل زنجیره و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر، فرصتهای کلیدی برای سرمایهگذاری در صنعت آلومینیوم تلقی میشود. در این میان، شرکت آلومینای ایران با اتکا به جایگاه راهبردی خود در زنجیره ارزش، مسیر هدفمندی را برای سرمایهگذاریهای خود ترسیم کرده است تا بتواند نقش موثرتری را در صنعت آلومینیوم کشور ایفا کند. توسعه ظرفیت تولید آلومینا و شمش آلومینیوم و تنوعبخشی به سبد محصولات از طریق سرمایهگذاری در طرحهای پژوهشی و توسعهای برخی از مهمترین اقدامات این شرکت در این راستا به شمار میآید. توجه به این مسائل کلیدی، با ایجاد افقهای جدید برای سودآوری و خلق ارزش مضاعف، منجر به حفظ پایداری تولید و ارتقای رقابتپذیری شرکت آلومینای ایران میشود.
۳۰ دی ۱۴۰۴
- تحلیل
- محصولات میانی فولاد خام
در سالهای اخیر، دیدگاههای توسعهمحور در صنعت فولاد به سمت تحولات تکنولوژیکی و فناورانه تغییر جهت داده است که این مسئله فرصتهای جدیدی را برای سرمایهگذاری در این صنعت فراهم میکند. در شرایطی که این صنعت در نقطه عطف تاریخی خود قرار دارد و در عین حال، تولیدکنندگان فولاد کشور با چالشها و محدودیتهای بسیاری دستوپنجه نرم میکنند، شرکت فولاد هرمزگان در مسیر سرمایهگذاریهای هدفمند برای عبور از محدودیتها و افزایش رقابتپذیری حرکت میکند. بنابراین، دیدگاههای این شرکت معطوف به توسعه فناورانه و تنوعبخشی به سبد محصولات از طریق تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر شده است. طراحی و تولید محصولات ارزشافزا و حرکت به سمت فولادهای پیشرفته، ضمن ایجاد بستر مناسب برای نقشآفرینی موثرتر در بازارهای داخلی و بینالمللی، منجر به تقویت توان رقابتی فناورانه شرکت فولاد هرمزگان میشود.
۳۰ دی ۱۴۰۴
- تحلیل
- مس
در محیط رقابتی و پرتلاطم کسبوکارهای امروز، سرمایهگذاری خطرپذیر عامل مهمی برای به ثمر رساندن پروژههای نوآورانه و خلاقانه و ایجاد مزیتهای رقابتی برای بنگاههای اقتصادی به شمار میآید و میتواند بستر مناسبی را برای توسعه فناروانه و نوآورانه فراهم کند. با توجه به این مسئله، شرکت ملی صنایع مس ایران برنامههای منسجم و هدفمندی را برای ورود به حوزه انجام سرمایهگذاری خطرپذیر در دستور کار دارد. برگزاری رویداد ملی ایدههای نوآورانه و فناورانه زنجیره مس اولین گام این شرکت در این خصوص به شمار میآید. این رویداد با بسترسازی برای تقویت ارتباط با استارتآپها و مراکز علمی و پژوهشی کشور و ایجاد پیوند بین علم و فناوری نهتنها منجر به ایجاد اکوسیستم نوآوری در مقیاس ملی میشود، بلکه فرصتهای جدیدی را برای توسعه فناورانه و تحقق چشماندازهای فملی مبنی بر تبدیل شدن به رهبر منطقهای و تولید مس سبز ایجاد میکند.
۳۰ دی ۱۴۰۴
- تحلیل
- آهن اسفنجی, محصولات میانی فولاد خام
صنعت فولاد ایران در نقطه عطف تحولات و پیشرفتهای تکنولوژیکی قرار دارد که این مسئله ضرورت عبور از الگوهای سنتی تولید و حرکت به سمت سرمایهگذاریهای هدفمند، فناورانه و مبتنی بر مزیتهای سرزمینی را دوچندان کرده است. در این میان، شرکت صنعت فولاد شادگان با تمرکز بر تکمیل زنجیره ارزش، توسعه زیرساختهای انرژی، بهروزرسانی تکنولوژی تولید، ارتقای بهرهوری و حرکت به سوی تحقق تولید فولاد سبز و هوشمند، سرمایهگذاریهای هدفمندی را دنبال میکند که این مسئله نهتنها پایداری تولید، توان سودآوری و قدرت رقابت این شرکت را تقویت میکند، بلکه جایگاه آن را در توسعه فراگیر و همهجانبه زنجیره فولاد کشور و نقشآفزینی در بازارهای صادراتی ارتقا میدهد.
۳۰ دی ۱۴۰۴
