در جهان مدرن امروز که ابرروندهای حاکم بر فضای اقتصاد و صنعت، جوامع بشری را به سمت بهرهبرداری گستردهتر و شدیدتر از منابع طبیعی سوق میدهند، مسائلی مانند محدودیت منابع و توزیع نامتوازن جغرافیایی آنها، سطح و کیفیت دسترسی به ذخایر و مواد معدنی را به یکی از مولفههای موثر در قدرت ملی کشورها تبدیل کرده است که روابط سیاسی، اتحادها و حتی تعارضهای ژئوپلیتیکی را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. در این بین، موقعیت و شرایط ایران بسیار حساس و تعیینکننده است. برخورداری توامان از پتانسیلهای معدنی و انرژی که فرصت کمنظیری در مقیاس جهانی به حساب میآید در کنار قرارگیری در شرایط جغرافیایی استراتژیک و نزدیکی به بازارهای مصرف، ظرفیتهای ارزشمندی را برای توسعه صنعتی، تولید محصولات با ارزش افزوده بالا و جهش اقتصادی ایجاد میکنند. با این حال، کماکان بخش عمده صادرات ایران به کالاها و مواد خامی تعلق دارد که با کمترین ارزش افزوده به بازارهای جهانی عرضه میشوند و این مسئله به عنوان یک عامل ثروتسوز، هدررفت سرمایههای ملی ایران را در پی دارد. تصویر «زنبیل خالی» روی جلد نیز، سمبلی از سهم ناچیز ایران از تجارت جهانی به ویژه محصولات با ارزش افزوده بالا است که عملا عرصه را برای نقشآفرینی موثر در زنجیرههای ارزش جهانی تنگ میکند و جایگاه ایران را در رده یک کشور خامفروش نگه میدارد.
ماهنامه شماره ۱۸۲ اخبارفلزات
در جهان مدرن امروز که ابرروندهای حاکم بر فضای اقتصاد و صنعت، جوامع بشری را به سمت بهرهبرداری گستردهتر و شدیدتر از منابع طبیعی سوق میدهند، مسائلی مانند محدودیت منابع و توزیع نامتوازن جغرافیایی آنها، سطح و کیفیت دسترسی به ذخایر و مواد معدنی را به یکی از مولفههای موثر در قدرت ملی کشورها تبدیل کرده است که روابط سیاسی، اتحادها و حتی تعارضهای ژئوپلیتیکی را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. در این بین، موقعیت و شرایط ایران بسیار حساس و تعیینکننده است. برخورداری توامان از پتانسیلهای معدنی و انرژی که فرصت کمنظیری در مقیاس جهانی به حساب میآید در کنار قرارگیری در شرایط جغرافیایی استراتژیک و نزدیکی به بازارهای مصرف، ظرفیتهای ارزشمندی را برای توسعه صنعتی، تولید محصولات با ارزش افزوده بالا و جهش اقتصادی ایجاد میکنند. با این حال، کماکان بخش عمده صادرات ایران به کالاها و مواد خامی تعلق دارد که با کمترین ارزش افزوده به بازارهای جهانی عرضه میشوند و این مسئله به عنوان یک عامل ثروتسوز، هدررفت سرمایههای ملی ایران را در پی دارد. تصویر «زنبیل خالی» روی جلد نیز، سمبلی از سهم ناچیز ایران از تجارت جهانی به ویژه محصولات با ارزش افزوده بالا است که عملا عرصه را برای نقشآفرینی موثر در زنجیرههای ارزش جهانی تنگ میکند و جایگاه ایران را در رده یک کشور خامفروش نگه میدارد.
نوع انتشار چاپی
بازار فلزات به عنوان یکی از محورهای کلیدی تامینکننده مواد اولیه صنایع استراتژیک، در مناسبات تجاری جهانی جایگاهی فراتر از یک بازار اقتصادی دارد و یکی از کانونهای قدرت سیاسی و اقتصادی و نفوذ ژئوپلیتکی به شمار میآید. نوسانات قیمت، محدودیتهای تامین و عرضه و پراکندگی نامتقارن منابع معدنی، بازار فلزات را به یکی از عرصههای حساس رقابت میان قدرتهای سیاسی و اقتصادی در جهان تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، بازار فلزات تحت تاثیر عوامل اقتصادی، جغرافیایی و فناوری قرار میگیرد و توانمندی استراتژیک کشورها را تحت تاثیر قرار میدهد. در صفحات پیشرو، جایگاه بازار فلزات در فضای مناسبات تجاری و رقابتهای ژئوپولیتیکی بر سر منابع معدنی در ایران و جهان مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
در بخش نگاه ماه با موضوع جایگاه فلزات در مناسبات تجاری مطالب زیر را مطالعه میکنید:
تلفیق تجارت و اقتصاد
تحولی ساختاری
ارزش پنهان
از معدن تا مدار
رقابتی جهانی
جغرافیای جدید
اینفوگرافیک: روند تحولات تجاری جهان و جایگاه ایران در این تحولات
اقتصاد چندبعدی
راه نجات
زنگ خطر
با توجه به محدودیتهای ذاتی منابع طبیعی و رشد تقاضای جهانی برای انواع محصولات و خدمات، بهرهوری و مدیریت مصرف منابع به یکی از بنیادیترین مسائل پیشروی اقتصاد و صنعت جهان تبدیل شده، به طوری که آینده حیات اقتصادی و توسعه صنعتی در گرو شیوههای مدیریت و بهرهوری از منابع و ظرفیتهای طبیعی است. بنابراین میزان بهرهوری مواد معدنی، آب و انرژی بهعنوان ارکان اصلی، زمانی ضامن توسعه پایدار است که مصرف آنها بر پایه اصول کارآمدی و بازدهی باشد.
در بخش پرونده ماه با موضوع بهرهوری عملیاتی و کاهش هدررفت مطالب زیر را مطالعه میکنید:
فاکتور پیشبرنده
الگوی کارآمدی
گامهای استراتژیک
نقطه تلاقی کارآیی و اثربخشی
دروازه ورود به تحولات نوین
رمز پایداری
شاهکلید رشد پایدار
ابتکار منحصربهفرد
تجلی تولید کارآمد
دورنمای پیشرفت
بهرهوری، مزیتی پایدار
تجربههای تاریخی نشان میدهند که مدیریت تامین و مصرف منابع آب، زیربنای شکوفایی تمدن و اقتصاد کشور بوده است و منابع آبی در همه ابعاد توسعه صنعتی و ثبات اجتماعی و اقتصادی نقش کلیدی ایفا میکنند. با توجه به قرارگیری ایران در کمربند خشک و نیمهخشک جهان و تشدید خشکسالیها در سالهای اخیر، مدیریت تامین و مصرف آب بیش از هر زمانی اهمیت دارد و غفلت از این موضوع عواقب و پیامدهای جبرانناپذیری را به همراه خواهد داشت.
در بخش گزارش ماه با موضوع بحران آب در این شماره مطالب زیر را مطالعه میکنید:
اهرم قدرت
پلی برای مدیریت هوشمند
یک الگوی درخشان
فولاد مبارکه، پرچمدار مدیریت آب
پازل توسعه پایدار
یک دیدگاه بلندمدت
ریشههای تمدن، آزمون بزرگ
جلوهای از ثبات صنعتی
الگوی بهرهوری مصرف
پیچوخم توسعه متوازن
در گفتمانهای اقتصادی و سیاسی همواره از اهمیت ویژه و جایگاه تاثیرگذار بخش معدن و صنایع معدنی در اقتصاد ایران صحبت میشود. با این وجود، جایگاه این بخش در رشد اقتصادی و توسعه صنعتی به صورت جامع و نظاممند تبیین و تحلیل نشده و ظرفیتهای آشکار و پنهان آن در خلق ارزشافزوده پایدار مغفول مانده است. در همین راستا، اهتمام جدی برای توسعه متوازن بخش معدن و صنایع معدنی در قالب برنامههای راهبردی و اسناد بالادستی بیش از هر زمانی ضرورت دارد.
در بخش تحلیل ماه این شماره مطالب زیر را مطالعه میکنید:
الگوی عبور از محدودیتها
سرمشق توسعه
تبلور یک استراتژی
مظهور تابآوری
دستاوردهای فرا مرزی
رهتوشه آینده
- گزارشهای اقتصاد
- گزارشهای اقتصاد, گزارشهای فلزات
- گزارشهای اقتصاد, گزارشهای صنایع مصرفکننده
- گزارشهای صنایع مصرفکننده
- گزارشهای اقتصاد
- گزارشهای اقتصاد
- گزارشهای اقتصاد
- گزارشهای اقتصاد, گزارشهای فلزات
- تحلیل
- حملونقل، انبارداری و ارتباطات, زیرساخت
توسعه زیرساختهای ریلی در استرالیا نقش مهمی در بهبود حملونقل شهری و بینشهری ایفا کرده است. شبکه ریلی این کشور از اواسط قرن نوزدهم شکل گرفت و ابتدا هدف اصلی آن اتصال شهرها به بنادر و مناطق روستایی بود. در طول دهههای بعد، خطوط ریلی بینشهری و حومهای توسعه یافتند تا نیازهای جمعیت در حال رشد را پاسخ دهند. گسترش شبکه تراموا و مترو در کلانشهرهایی نظیر سیدنی و ملبورن، با هدف کاهش بار ترافیک جادهای، بهبود ایمنی و افزایش دسترسی به مناطق شهری و حومهای اجرا شدهاند. توسعه خطوط بینشهری و حومهای نیز امکان سفرهای طولانی و دسترسی راحتتر به مراکز شهری را فراهم کرده و این روند باعث افزایش ظرفیت جابهجایی مسافران و بهبود کارایی حملونقل ریلی در استرالیا شده است. از این رو، روند پرشتاب افزایش تقاضا برای حملونقل ریلی در این کشور، افزایش سرمایهگذاری و توسعه شبکه ریلی در دو دهه اخیر را به دنبال داشته است.
۳۱ فروردین ۱۴۰۵
- تحلیل
- آسیا و اقیانوسیه
اقتصاد استرالیا طی دو قرن گذشته با بهرهگیری هوشمندانه از منابع طبیعی و ورود سرمایههای خارجی مسیر متحولانهای را پشت سر گذاشته است. شکلگیری اقتصاد این کشور از استعمار و تولید تکمحصولی آغاز شد و با توسعه کشاورزی، معدن و صادرات مواد اولیه تحولات چشمگیری را تجربه کرد. اکتشاف طلا و سایر مواد معدنی، نقطه عطف تحولات ساختار اقتصادی استرالیا در سدههای اخیر بوده است. اگرچه این ساختار تحت تاثیر چالشهای جهانی و داخلی، از جمله جنگهای جهانی و شوک نفتی دهه ۱۹۷۰ قرار گرفت، اما اصلاحات و آزادسازی بازارها موجب رونق دوباره فعالیتهای تولیدی و افزایش تولید ناخالص داخلی شد، به طوری که استرالیا در حال تبدیل شدن به چهرهای جدید در اقتصاد جهانی است.
۳۱ فروردین ۱۴۰۵
- تحلیل
- آسیا و اقیانوسیه, معدن
بخش معدن استرالیا نقش کلیدی در اقتصاد این کشور ایفا میکند و به عنوان محرک اصلی اشتغالزایی و توسعه صادرات و زیرساختهای این کشور به شمار میآید. این صنعت به دلیل پیوند گسترده با سایر حوزههای اقتصادی و اتصال مستقیم به بازارهای جهانی، توانسته جایگاه استرالیا را در زنجیره تامین مواد اولیه جهانی تثبیت کند. با وجود نوسانات تقاضا در بازارهای جهانی، این بخش همچنان روند روبهرشدی را طی میکند و معدن به عنوان منبع خلق ارزش و تامینکننده مواد معدنی حیاتی برای صنایع استراتژیک، فرصتهای متعددی را برای توسعه اقتصادی، تحقق اهداف توسعه پایدار و کربنزدایی فراهم میکند. در واقع بخش معدن با اتکا بر تنوع ذخایر و فناوریهای نوین، چشماندازی مثبت و راهبردی را برای ارتقای جایگاه این بخش در اقتصاد استرالیا دارد.
۳۱ فروردین ۱۴۰۵
- تحلیل
- حملونقل، انبارداری و ارتباطات, زیرساخت
استرالیا با داشتن جغرافیایی گسترده و احاطهشدن توسط اقیانوسها، از دیرباز اهمیت ویژهای برای توسعه زیرساختهای دریایی قائل بوده است. ایجاد بنادر مدرن از نیمه قرن بیستم این کشور را قادر ساخت تا خود را در زنجیره تجارت جهانی تثبیت کند و پذیرای کشتیهای عظیم کانتینری باشد. توسعه این بنادر نهتنها مسیر گسترش روابط تجاری را هموار کرد، بلکه بنیانی برای رشد اقتصادی پایدار فراهم آورد. امروزه بنادر استرالیا سالانه بیش از ۱.۶ میلیارد تن کالا را حمل و در حدود ۶۵۰ میلیارد دلار ارزش تجاری تولید میکنند. این زیرساختها افزون بر آنکه سالانه ۲۶۴ میلیارد دلار به تولید ناخالص ایالتی میافزایند، نزدیک به ۷۰۰ هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم را نیز پشتیبانی میکنند. با وجود این اهمیت، در دهه اخیر ارزش زیرساختهای دریایی احداثشده در این کشور، روندی کاهشی را پشت سر گذاشته، اما با این حال، نقش حیاتی این حوزه در اشتغال و ثبات اقتصاد ملی همچنان پابرجاست.
۳۱ فروردین ۱۴۰۵
