گزارش‌ های کالاهای مصرفی بادوام

فعالیت‌های فضایی از گذشته تا کنون، جذابیت‌ها و دستاوردهای فراوانی برای بشر به همراه داشته است. این فعالیت‌ها از ابتدایی‌ترین حالت خود یعنی پرتاب ماهواره آغاز شد، و تا فرستادن حیوانات آزمایشگاهی و نهایتا انسان‌ها به فضا و بازگشت آن‌ها به زمین ادامه یافته است. اگرچه در گذشته، بقای انسان در فضا برای زمانی اندک به دغدغه‌ای برای دانشمندان تبدیل شده بود، امروز موضوع کوچ به سیاره‌های دیگر و آغاز یک زندگی جدید مطرح می‌شود. کشورهای متعددی در طول تاریخ در حوزه صنایع فضایی فعالیت داشته‌اند. با این حال، کشورهای محدودی همچون ایالات متحده آمریکا، روسیه و چین را می‌توان به عنوان بازیگران اصلی و پیشرو در این زمینه قلمداد کرد.

امروزه تجهیزات پزشکی به یکی از اجزای لاینفک بیمارستان‌ها تبدیل شده‌اند و پیشرفت تکنولوژی آن‌ها در بهبود روند پیشگیری، تشخیص و درمان بیماران امری مسلم و واضح است، به طوری که می‌توان گفت بدون وجود این تجهیزات و وسایل، امر حیاتی بهداشت و درمان در سطح بسیار ابتدایی و به صورت کاملا نارسا انجام خواهد شد. به طور کلی، تجهیزات پزشکی در امر درمان و آموزش پزشکی نقش مهمی دارند و سهم عمده‌ای از هزینه‌های بیمارستان‌ها به این تجهیزات متعلق است. به همین دلیل، برنامه‌ریزی جدی برای تامین این تجهیزات ضروری به نظر می‌رسد و در صورتی که سیاست مناسبی اتخاذ نشود، هزینه‌های فراوانی به سیستم بهداشت و درمان تحمیل خواهد شد. تولید این کالای استراتژیک می‌تواند تاب‌آوری یک کشور را در مقابل بحران‌های متعددی همچون جنگ و بیماری بهبود ببخشد. علاوه بر این، با توجه به نقش فلزات در ساخت بسیاری از تجهیزات پزشکی، تولید و توسعه ظرفیت‌های تولید این محصولات بازار فلزات کشور را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.  

گوشی‌های تلفن همراه امروزه جزء جدایی‌ناپذیر از زندگی انسان محسوب می‌شوند و انسان‌ها بسیاری از فعالیت‌های روزمره خود را به کمک آن‌ها انجام می‌دهند. بررسی تاریخچه صنعت تولید گوشی‌های تلفن همراه حاکی از تحولات و پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ و شگرفی است. گوشی‌های اولیه تلفن همراه دستگاه‌هایی حجیم، سنگین و گران‌قیمت بودند و به همین دلیل، با استقبال چندانی از سوی مردم مواجه نمی‌شدند، اما به‌مرور و با پیشرفت‌های حاصل‌شده در حوزه تکنولوژی، از وزن و حجم این دستگاه‌ها کاسته شد و کاربران تلفن همراه افزایش یافتند. امروز توسعه شبکه‌های مخابراتی، برخورداری گوشی‌های تلفن همراه از امکانات گسترده، کاربردی بودنشان، سهولت دسترسی و استفاده از آن‌ها و هوشمند بودنشان موجب شده است که تعداد کاربران تلفن‌های همراه در دنیا رشد شگفت‌‌آوری داشته باشد.

الگوی فناوری‌محوری از زمان جنگ جهانی دوم با تلاش آمریکا و برخی کشورهای اروپایی وارد صنایع دفاعی شد و تا به امروز به دلیل افزایش رقابت تسلیحاتی و احتمال بروز جنگ میان قدرت‌های برتر نظامی ادامه یافته است. واقعیت مجازی، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی مهم‌ترین فناوری‌هایی هستند که امروزه به طور گسترده با اهداف تاکتیکی و آموزشی در صنایع دفاعی مورد استفاده قرار می‌گیرند. شبیه‌سازی میدان‌های نبرد، مدیریت تسلیحات نظامی از راه دور و توسعه تسلیحات نظامی خودمختار تنها نمونه‌هایی از کاربرد فعلی این فناوری‌ها در صنایع دفاعی است. با این حال انتظار می‌رود با پیشرفت‌های آتی فناوری، صنایع دفاعی در سه حوزه اتصالات، کشندگی و خودمختارسازی بیش از پیش تحت تاثیر قرار بگیرد و منجر به توسعه هر چه بیشتر سیستم‌های ماهواره‌ای گمراه‌کننده، تسلیحات نظامی مافوق صوت و ربات‌های نظامی شود.

اگرچه در سال‌های ابتدایی اختراع وسایل نقلیه مبتنی بر موتور الکتریکی، خصوصا در دهه ۱۹۰۰، استفاده از خودروهای برقی مدام در حال افزایش بود، بر خلاف خودروهای موتور احتراق داخلی، در دهه‌های بعدی، استفاده از این خودروها به‌سرعت گسترش نیافت. این مسئله موجب شد مخترعان زیادی در توسعه این وسیله نقلیه نقش‌آفرینی کنند و گونه‌های مختلفی از این خودروها به بازار عرضه شوند. به طور کلی، در عصر حاضر، پیشرفت و گسترش استفاده از خودروهای الکتریکی مرهون تکنولوژی و توسعه فناوری است، زیرا به منظور بهبود و اصلاح عملکرد وسایل نقلیه برقی ابتدایی، انواع مختلفی از این خودروها اختراع شدند و تکامل یافتند.

صنایع فضایی به عنوان یکی از صنایع های‌تک و پیشرفته، قابلیت‌های مهمی نظیر انجام مطالعات علمی و پژوهشی، گسترش ارتباطات و کسب اطلاعات از راه دور و در ابعاد جهانی برخوردار است و رشد آن از آن به عنوان نمادی از توسعه‌یافتگی کشورها یاد می‌شود. قدمت صنایع فضایی ایران به سال‌های پیش از انقلاب باز می‌گردد، اما فعالیت در این حوزه، به سبب برخی تجربه‌های تلخ گذشته تا سال‌ها راکد ماند. با توجه به اهمیت صنعت فضایی، بار دیگر پروژه‌های عملیاتی فضایی در کشور در سال‌های اخیر از سر گرفته شد. شروع این پروژه‌ها با موفقیت‌های نسبی‌ همراه بود و انتظار می‌رفت در دهه‌های بعد پیشرفت‌های چشمگیرتری در صنعت فضایی کشور حاصل شود. با این حال، در چند سال گذشته به‌رغم پرتاب‌های موفقیت‌آمیز ماهواره، ایران هیچ ماهواره مستقلی در مدار زمین ندارد و صنایع فضایی کشور از جایگاه واقعی خود فاصله گرفته است.

صنعت باتری در ایران، از ابتدای تاسیس تا کنون، سرعت بسیار بالایی را در توسعه ظرفیت‌ها تجربه کرده است، به طوری که در حال حاضر، ظرفیت تولید سالانه باتری در ایران بیش از نیاز کشور تخمین زده می‌شود. چالش‌های متعددی پیش‌روی صنعت باتری کشور قرار دارد که از جمله مهمترین آن‌ها سهم بالای باتری‌های خارجی از بازار مصرف داخلی است؛ همچنین هم‌اکنون بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های تولید باتری در داخل کشور خالی مانده است. آمارها در حالی نشان می‌دهد واردات باتری از سوی ایران تقریبا ۲۸ برابر صادرات آن است که ظرفیت صادرات سالانه ۳۲ تا ۳۳ میلیون عدد باتری در کشور وجود دارد.

امروزه باتری‌ها به عنوان اجزایی ضروری در وسایل نقلیه الکتریکی، تجهیزات الکترونیکی مصرفی و سیستم‌های ذخیره انرژی شناخته می‌شوند که این امر تقاضای جهانی برای باتری را در سراسر جهان برانگیخته است. به جرات می‌توان گفت، تجارت بین‌المللی باتری، عاملی حیاتی برای انتقال انرژی جهانی به سمت سیستم‌های پاک‌تر و پایدارتر است. کشورهایی که از قابلیت‌های پیشرفته تولید باتری برخوردار هستند، اغلب باتری‌ها را در راستای پاسخگویی به تقاضای روبه‌رشد کشورهای دیگر که ممکن است ظرفیت تولید محدودی داشته باشند، صادر می‌کنند. آمارها نیز حاکی از آن است که مجموع ارزش تجارت بین‌المللی باتری در سال ۲۰۲۲ به بیش از ۱۴۱.۳ میلیارد دلار می‌رسد.

با رشد تقاضا برای خودروهای الکتریکی و صنایع الکترونیکی مصرفی و متعاقبا باتری‌های قابل شارژ و با چگالی انرژی بالا، طیف متنوعی از تکنولوژی‌های جدید باتری‌ ظاهر شده‌اند که از مواد معدنی مختلفی مانند لیتیوم، کبالت و نیکل ساخته می‌شوند. این مسئله تقاضا برای مواد خام را افزایش می‌دهند و از آنجایی که عرضه اولیه این فلزات همواره با محدودیت‌هایی مواجه است، موضوع بازیافت باتری‌ که به ایجاد یک اقتصاد چرخشی و به حداقل رساندن پسماند کمک می‌کند مورد توجه قرار گرفته است. آمارها نشان می‌دهد چین با ظرفیت بازیافت بیش از ۵۰۰ هزار تن باتری در جهان پیشرو است و پس از آن اروپا و ایالات متحده آمریکا با ظرفیت بازیافت ۲۰۰ هزار تن باتری در سال، بخش قابل توجهی از ظرفیت بازیافت باتری‌های جهانی را به خود اختصاص می‌دهند.

صنعت باتری از جمله صنایع استراژیکی محسوب می‌شود که با سرعت بسیار بالایی هم به لحاظ کمی و هم به لحاظ کیفی در حال پیشرفت است. این مسئله، چشم‌انداز مثبتی را برای بازار جهانی مواد معدنی حیاتی از جمل نیکل، لیتیوم وکبالت ایجاد کرده است. در سال ۲۰۲۲، صنعت باتری، تنها سهم ۱۵ درصدی از تقاضای جهانی نیکل داشت، در حالی که انتظار می‌رود این رقم تا تقریبا دو دهه دیگر (همگام با رشد تقاضا برای این فلز) به بیش از ۴۰ درصد برسد. تقاضای لیتیوم نیز که به عنوان کلید تحقق دستیابی به اهداف کربن‌زدایی و انتقال انرژی در نظر گرفته می‌شود، در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده و به حدود ۱۳۵ هزار تن رسیده است. انتظار می‌رود تقاضای جهانی لیتیوم در افق زمانی ۲۰۳۰، حداقل به ۴۰۰ هزار تن افزایش یابد.

اهمیت فزاینده چالش‌های زیست‌محیطی از جمله تغییرات آب‌وهوایی، با پذیرش گسترده سیستم‌های ذخیره انرژی تجدیدپذیر و ظهور کالاهای الکترونیکی مصرفی همراه شده است که تقاضایی روزافزون برای فناوری‌های جدید باتری با چگالی انرژی بالا و قابل شارژ از جمله باتری‌های لیتیوم-یونی را در سراسر جهان به وجود آورده است. انتظار می‌رود حرکت جهان به سمت منابع انرژی پاک و دیجیتالی شدن، چشم‌اندازی مثبت را برای بازار باتری‌ها در جهان شکل بدهد. در همین راستا تقاضای جهانی باتری‌ در سیستم‌های ذخیره انرژی و تجهیزات الکترونیکی مصرفی از ۸۵ گیگاوات ساعت در سال ۲۰۲۰ به بیش از ۲۹۰ گیگاوات ساعت در سال ۲۰۳۰ افزایش خواهد یافت.

با حرکت جهانی به سمت کاهش ردپای کربن و در نتیجه برقی‌سازی خودروها و وسایل نقلیه، تقاضا برای باتری‌ها روند رو به رشدی را در چند سال اخیر تجربه کرده است. در حالی که پیشرفت‌ها در تکنولوژی باتری، از جمله بهبود چگالی انرژی و قابلیت‌های شارژ سریع‌تر به روند روبه‌رشد تقاضای جهانی برای باتری کمک کرده است، اما انتظار می‌رود با حرکت جهان به سمت پایداری زیست‌محیطی و طراحی‌های جدید وسایل نقلیه الکتریکی، چشم‌انداز تقاضا برای باتری‌ها در بخش حمل‌ونقل امیدوارکننده‌تر از قبل باشد. گزارش‌ها حاکی از آن است تقاضای جهانی باتری در بخش حمل‌ونقل از ۱۵۴ گیگاوات ساعت در سال ۲۰۲۰ براساس دو سناریو تا سال ۲۰۳۰ به ۱.۶۸ تراوات ساعت و ۳.۲۳ تراوات ساعت افزایش خواهد یافت.