مشاهده بیشتر
اغلب کالاهای مصرفی بادوام از جنس فلزات اساسی از جمله فولاد، آلومینیوم و مس ساخته میشوند و به همین دلیل، رشد تولید این محصولات موجب خواهد شد تا میزان قابلتوجهی از فلزات اساسی در کشور به مصرف برسد. با توجه به روند صعودی تقاضا و تولید محصولات مصرفی بادوام در سالهای اخیر، بهراحتی میتوان دریافت که بازار داخلی این محصولات در سالهای آینده نیز روندی روبهرشد را طی خواهد کرد. بر همین مبنا، در گزارش پیشِرو، مصرف فلزات در توسعه ظرفیتها و تولید کالاهای مصرفی بادوام در سالهای آینده در سه سناریو مورد بررسی قرار گرفته است.
کمبود فضای شهری در ساختار شهرها و کلانشهرها و قیمت بالای زمین موجب شده است تا تغییرات گستردهای در نوع کاربری ساختمانها ایجاد شود و ساختمانها با اهداف مختلف اداری، تجاری، مسکونی و ... احداث گردند. در واقع، در این حالت، پروانه احداث ساختمان هم برای کاربری مسکونی و هم کاربری تجاری یا صنعتی صادر میشود. بررسی مجوزهای صادرشده برای ساختمانهای مسکونی کشور رکود در این بخش را نشان میدهد. اما آمارها در حوزه احداث ساختمانهای مسکونی و تجاری از افزایش ساخت این مکانها در کشور خبر میدهند. بدیهی است که احداث این ساختمانها، علاوه بر رشد و توسعه اقتصادی و رونق صنعت ساختمانسازی، محرکی برای مصرف فلزات اساسی در کشور خواهد بود.
با وجود همه علم و تمدنی که انسان به آن دست یافته است و نیز اختراعات متنوع در حوزههای مختلف، رادیو و تلویزیون هنوز هم از هیجانانگیزترین و عجیبترین اختراعات بشر به شمار میروند. این لوازم در طول زمان تغییرات گستردهای را تجربه کردهاند و هنوز هم پیشرفت آنها از جنبه امکانات و تکنولوژی ادامه دارد. مقایسه محصولات اولیه رادیو، تلویزیون، بلندگو، ضبطصوت و ... با لوازم صوتی و تصویری امروزی، از جمله تلویزیونهای السیدی، الایدی و سهبعدی و گیرندههای دیجیتال، نشان از حضور چشمگیر تکنولوژی در این عرصه دارد.
صنایع غذایی یکی از محورهای اساسی توسعه کشورها به شمار میآید. نیاز انسان به غذا، به عنوان یکی از مهمترین ارکان ادامه حیات، باعث شده است که در همه شرایط و وضعیتهای اقتصادی جامعه، تقاضا برای محصولات غذایی وجود داشته باشد. جایگاه مهم امنیت غذایی سبب تبدیل صنعت غذا و نوشیدنی به یکی از اولویتهای اصلی سیاستها و برنامههای کلان کشورها شده است. شرایط اقلیمی و آبوهوایی مهمترین عامل تاثیرگذار بر توانایی کشور برای رشد صنایع غذایی شمرده میشود. ایران، به دلیل برخورداری از تنوع زیستمحیطی و آبوهوایی بالا، دارای پتانسیل خوبی در زمینه تولید محصولات غذایی است. سرمایهگذاری مناسب در این صنعت، بهویژه در تولید محصولاتی که در آنها دارای مزیت رقابتی است، با فراهم آوردن فرصتهای صادراتی، به بهبود اقتصاد کمک خواهد کرد.
از صنعت خودروسازی، به سبب گستردگی و پیوستگی زنجیرههای ارزش آن، به عنوان محرکی برای رشد اقتصادی یاد میشود. با وجود این، امروز صنعت خودروسازی در ایران، به رغم سابقه بسیار طولانی، با چالشهای متعدد و گوناگونی دستبهگریبان است که موجب شده جایگاه آن در اقتصاد کشور کمرنگتر از گذشته شود. پیشرفت نکردن تکنولوژی خودروها همسو با روند تحولات جهانی و متعاقب آن عدم امکان حضور در بازارهای بینالمللی، وابستگی به واردات، آسیبپذیری در مقابل تحریمها و نوسانات بازار ارز و سیاستگذاریهای بعضا نامطلوب در زمینه قیمتگذاری و عرضه محصولات از اصلیترین چالشهای صنعت خودروسازی برای نقشآفرینی در اقتصاد کشور به شمار میآیند.
حفاری یکی از مهمترین بخشهای اکتشاف و تولید نفت و گاز به شمار میرود و تحقق اهداف توسعه صنعت نفت و گاز بدون برنامهریزی اصولی و منسجم برای سازماندهی صنعت حفاری کشور امکانپذیر نیست. عملیات حفاری فرایندی پیچیده و دشوار است و به تجهیزات مختلفی نیاز دارد که از مهمترین آنها میتوان به دکل حفاری اشاره کرد. علاوه بر دکل، در حفاری چاهها به منظور پیشگیری از ریزش دیواره نیاز به لولهگذاری است. این لولهها عموما از فولاد کربنی و فولاد زنگنزن ساخته میشوند.
سیستم حمل و نقل ریلی یکی از پاکترین، سریعترین و ارزانترین روشهای حملونقل افراد و کالا در جهان است. همه کشورهای صنعتی شبکههای راهآهن توسعهیافتهای دارند که در تمام نقاط کشورشان گسترش یافته است. در کشور ما نیز به عنوان کشوری که در مسیر توسعه ظرفیتهای صنعتی حرکت میکند، توسعه خطوط ریلی اهمیت ویژهای دارد، زیرا عنصری کلیدی در ایجاد یک سیستم حملونقل پایدار برونشهری مسافر و بار به شمار میآید. از اهمیت مصرف فلزات در احداث این زیرساختها به دلیل لزوم برخورداری از دوام و استحکام بالا نمیتوان غافل بود. بنابراین میتوان نقش فلزات اساسی را از جنبه ارزش مصرفی آنها بررسی کرد.
حملونقل، به معنای جابهجایی افراد و کالاها، یکی از قدیمیترین و مهمترین فعالیتهای بشر در طول تاریخ به شمار میآید. امروزه از این مقوله به عنوان یکی از عناصر کلیدی در توسعه کشورها خصوصا از بُعد اقتصادی و گسترش روابط بینالمللی یاد میشود. بنابراین زیرساختهای حملونقل نقشی حیاتی برای کشورها دارند. زیرساختها در این بخش انواع جادهها، پلها، تونلها، ترمینالها، خطوط ریلی درونشهری و برونشهری، ایستگاهها و ... را شامل میشوند. علاوه بر این موارد، حملونقل به شکل دریایی و هوایی در زمره زیرساختهای حملونقل قرار میگیرد. با توجه به تنوع در روشهای حملونقل، زیرساختهای مختلفی نیز برای آنها وجود دارد. بنابراین توسعه زیرساختهای این بخش بسیار به مصرف فلزات وابسته است و از جنبههای مختلف بر بازار آن اثر میگذارد.
اهمیت صنعت حملونقل و تاثیر آن بر ارتقای سطح اقتصادی کشور بر همگان آشکار است و مقوله زیرساخت سیستمهای حملونقل نیز از گامهای نخست بهبود شاخصهای اقتصادی محسوب میشود. تحریمهای اعمالشده و عدم توجه به فرصتهای پیشرو از عوامل توسعهنیافتگی کشور در بخش سیستمهای حملونقل به شمار میآیند. بنابراین امید است که با رفع چالشهای موجود در سیستمهای حملونقل و افزایش ظرفیت این صنعت، صنایع وابسته به صنعت مذکور نیز روندی صعودی را در توسعه طی کنند و منجر به ارتقای صنایع کشور شوند. همچنین با توجه به نقش و اهمیت فلزات اساسی در افزایش ظرفیت صنعت یادشده، میزان قابل ملاحظهای از فلزات اساسی در این مسیر مصرف میشوند. بنابراین، در خصوص اهمیت صنعت حملونقل و دورنمای این صنعت در توسعهیافتگی کشور، میتوان سناریوهای مختلفی را در خصوص میزان مصرف فلزات اساسی در افزایش ظرفیت زیرساختهای سیستمهای حملونقل پیشبینی کرد.
در جهان امروز، لازمه بقا و توسعه هر صنعت، برنامهریزی در راستای تامین قطعات یدکی و مواد مصرفی آن است. واحدهای پتروشیمی و پالایش نفت و گاز، به عنوان یکی از بخشهای اثرگذار در اقتصاد جهان، مجموعهای پیوسته از فرایندها و تجهیزات مختلف را در خود جای میدهند. از این رو، توسعه صنایع پشتیبان بخش پتروشیمی نقشی تعیینکننده در عملکرد واحدهای پتروشیمی کشورها خواهد داشت؛ زیرا تامینِ بهموقع و مناسب قطعات یدکی و مواد مصرفی مورد نیاز در بهبود فرایند تولید و کاهش قیمتِ تمامشده محصولات نقشی کلیدی خواهد داشت. این مسئله در مورد صنعت پتروشیمی ایران، که سالهاست با چالش تحریمها دست و پنجه نرم میکند، اهمیت بیشتری دارد و توسعه این بخش، عنصری کلیدی برای توسعه و افزایش بهرهوری صنعت پتروشیمی کشور به شمار خواهد رفت.
فلزات از دیرباز نقش اصلی را در ساخت کشتیهای مختلف ایفا میکردهاند. در گذشته، به منظور جلوگیری از ورود آب و نیز برای دستیابی به استحکام و مقاومت بالا در مقابل شرایط دشوار دریانوردی، از فلزات گوناگونی در ساخت کشتیها استفاده میشد. امروز نیز، بهرغم پیشرفتها در زمینه تولید مواد مختلف، کماکان فولاد اصلیترین عنصر ساخت کشتیها برشمرده میشود. ساخت انواع کشتیهای بزرگ و بسیار سنگین، که بخش عمده وزن آنها را فولاد تشکیل میدهد، نمایانگر تقاضای بسیار بالای صنعت کشتیسازی برای فلزات گوناگون، خصوصا فولاد است و در همین راستا، برنامهریزی برای توسعه صنعت کشتیسازی کشور موجب خواهد شد تا تقاضای قابل توجهی برای این فلز ارزشمند در داخل کشور ایجاد شود.
قطعات یدکی و لوازم مصرفی صنایع غذایی از دیگر منابع مصرف فلزات به حساب میآیند. افزایش تولیدات صنایع غذایی و آشامیدنی در سالهای گذشته نیاز به تعمیر و نگهداری تجهیزات و ماشینآلات این صنایع و متعاقبا قطعات یدکی را افزایش داده است. این در حالی است که بررسی برخی از پروژههای احداث ظرفیتهای صنایع غذایی و آشامیدنی کشور نشان داده است که بخش اندکی از این تجهیزات و قطعات در داخل ساخته و عمده آنها از محل واردات تامین میشوند. از این رو، با داخلیسازی این قطعات و تجهیزات، میتوان افزایش چندبرابری تقاضای فلزات را از این محل متصور بود؛ امری که در شرایط تحریمی حال حاضر و با وجود معضلات تامین قطعات از خارج، پتانسیل تحقق بالایی دارد.
