مشاهده بیشتر
نوسان نرخ ارز و مشکلات اقتصادی و سیاسی کشور بسیاری از صنایع را با چالشهایی اساسی در تولید مواجه کرده است. صنعت لوازم خانگی نیز در کشتی اقتصاد ایران قرار دارد و از جمله صنایعی است که نهتنها از شرایط اقتصادی، افزایش نرخ ارز و شرایط تحریم زیان دیده، بلکه تصمیمات و سیاستهای داخلی نیز منجر به بروز چالشهای متعددی در این صنعت شده است. صنعت تولید یخچال و فریزر یکی از بخشهای اصلی صنعت لوازم خانگی به شمار میآید. در سالهای اخیر، برخی از تولیدات لوازم خانگی کشور مانند یخچال و فریزر با تنوع و پیشرفت بیشتری همراه بودهاند. با سرمایهگذاری در زمینه این بخش پربازده و پرتقاضای صنعت لوازم خانگی کشور، میتوان آن را به صنعتی پیشتاز در اقتصاد تبدیل کرد، هرچند هنوز راهی طولانی برای رقابت با محصولات مشابه خارجی پیشِروی این صنعت قرار دارد.
در گزارش پیشِرو، روند توسعه و رشد تولیدات گاز طبیعی از چاههای دریایی و تاثیرات آن بر بازار فلزات کشور مورد بررسی قرار گرفته است. گاز طبیعی را میتوان یکی از منابع اصلی و استراتژیک انرژی در جهان امروز نامید. بخش بزرگی از ذخایر گاز طبیعی ایران، به عنوان کشوری غنی و برخوردار از این ماده ارزشمند، در خلیج فارس و دریای خزر قرار گرفته است. اگرچه استخراج ذخایر گاز دریایی با دشواریها، پیچیدگیها و هزینههای بالایی همراه است، با توجه به اهمیت روزافزون گاز طبیعی در اقتصاد جهانی در سالهای اخیر، توسعه سکوهای استخراج گاز طبیعی از روندی روبهرشد برخوردار بوده است؛ مسئلهای که خود موجب مصرف فلزات خواهد بود.
در صنایع ریلی، همچون اغلب واحدهای صنعتی و تولیدی، ماشینآلات و تجهیزات مختلف و متعددی مشغول به کار هستند. به همین دلیل، تامین قطعات یدکی و مصرفی این تجهیزات مسئلهای مهم برای تولید پایدار و توسعه صنایع ریلی کشور محسوب میشود. در شرایطی که تحریمها واردات قطعات یدکی صنایع ریلی را با محدودیتهایی مواجه ساختهاند، اتخاذ سیاست مناسب به منظور تولید داخلی این قطعات میتواند راهگشای صنایع ریلی کشور باشد. با توجه به حجم فلزات مصرفی در ساخت قطعات یدکی این صنایع، تاثیرات تولید داخلی آن را میتوان از منظر تاثیرات آن بر بازار فلزات کشور نیز مورد بررسی قرار داد.
گسترش و همهگیری ویروس کرونا اقتصاد جهان را یکباره دگرگون کرد و به رکودی عمیق فروبرد، رکودی که نمونه آن کمتر در تاریخ یافت میشود. اقتصاد ایران نیز، همچون سایر نقاط جهان، بهناگاه تحت تاثیر این ویروس قرار گرفت. البته به باور اقتصاددانان، داستان ایران حتی پیچیدهتر از سایر کشورها خواهد بود؛ زیرا اقتصاد ایران در حال حاضر با فشارهای دوگانه تحریم و تبعات ویروس کرونا مواجه است و به همین دلیل، در صورتی که برنامه مناسبی برای کنترل این ویروس در دستور کار قرار نگیرد، ضربات شدیدی را از این اپیدمی دریافت خواهد کرد.
صنعت پتروشیمی یکی از مهمترین بخشهای زنجیره نفت و گاز است که ارزش افزوده بالایی را در کشور به همراه دارد. به لحاظ اهمیت این صنعت، تجهیزات و قطعات مورد استفاده در صنعت پتروشیمی نیز اهمیت بهسزایی دارد؛ زیرا به دلیل بزرگی مقیاس این صنعت، در صورت افزایش تامین داخلی تجهیزات، رونق زیادی در صنایع تولیدی ایجاد میشود و تقاضا برای بخشهای تامینکننده آن نظیر فلزات افزایش خواهد یافت. بررسی وضعیت حال حاضر و آینده ماشینآلات و تجهیزات بهکاررفته در صنعت پتروشیمی میتواند نمایی از میزان تقاضای داخلی فلزات از این بخش را نشان دهد؛ دیگهای بخار و بویلرهای صنعتی تجهیزاتی هستند که در صنعت پتروشیمی نقش مهمی دارند.
صنایع غذایی یکی از مهمترین گروههای صنعتی است که نقشی موثر در توسعه اقتصادی کشور دارد. نیاز به غذا، به عنوان یکی از مهمترین ارکان ادامه حیات، باعث شده است تا اغلب کشورها به دنبال تولید محصولاتی در این صنعت باشند. صنایع غذایی در کشور ما، با توجه به شرايط آبوهوايی و تنوع و کيفيت مطلوب محصولات کشاورزی، میتوانند دارای اهميت و مزايای فراوانی باشند. صنعت غذا، بر خلاف برخی صنایع دیگر، یک صنعت رقابتی است و همچنین پتانسیل مناسبی برای ایجاد ارزش افزوده و تامین امنیت غذایی برای کشور دارد.
صنایع بهداشتی و آرایشی از جمله سودآورترین صنایع جهان محسوب میشوند. ارزش افزوده بالای محصولات تولیدی این صنعت در کنار رشد روزافزون تقاضا برای آنها، موجب افزایش جذابیت سرمایهگذاری در حوزه توسعه صنایع بهداشتی و آرایشی شده است و از این رو امروزه شرکتهای بزرگ و متعددی در عرصه تولید این محصولات در سرتاسر جهان فعال هستند. در ایران بخش بزرگی از مواد بهداشتی و ارایشی مورد مصرف، ساخت کشورهای خارجی است که دلیل این مسئله را میتوان در کیفیت پایینتر محصولات داخلی و نیز عدم وجود برندهایی قابل مقایسه با شرکتهای خارجی جستجو کرد. در حالی که با توجه به ارزش افزوده بالای این صنعت، توسعه واحدهای تولید محصولات بهداشتی و آرایشی میتواند به عاملی کلیدی در جلوگیری از واردات و قاچاق و نیز اشتغالزایی بدل شوند. با توجه به مصرف میزان قابل توجهی از فلزات دراحداث کارخانهها و واحدهای فعال در عرصه تولید مواد بهداشتی و آرایشی، توسعه این بخش، محرکی قوی برای انواع فلزات برشمرده میشود.
با پیشرفت روزافزون صنایع و رشد جمعیت جهان، پیشبینی میشود که تقاضای جهانی برای مصرف سیم و کابل نیز افزایش یابد. با توجه به این مسئله، برنامهریزی مناسب در جهت توسعه واحدهای فعال در عرصه تولید سیم و کابل زمینه مناسبی را برای توسعه صادرات و ارزآوری به کشور فراهم آورده است و گامی موثر در بهبود اقتصاد کشور به شمار میرود. احداث و بهرهبرداری از واحدهای فعال در زمینه تولید سیم و کابل، در کنار تاثیرات آن بر توسعه اقتصادی کشور، تقاضای قابلملاحظهای را برای مصرف فلزات مختلف از جمله فولاد، آلومینیوم و مس ایجاد کرده است و محرکی برای بازار فلزات محسوب میشود.
گاز طبیعی فشرده یکی از پاکترین سوختهای خودروهاست. CNG (Compressed Natural Gas)، به دلیل محتوای کربن پایین، تمیزتر از فرآوردههای نفتی میسوزد و کمترین میزان آلایندهها را نسبت به سایر سوختها تولید میکند. با توجه به افزایش بیرویه مصرف بنزین در سالهای اخیر، یکی از رویکردهای اصلی دولتها برای مدیریت این مسئله تشویق مردم به استفاده از خودروهای گازسوز بوده است. در همین راستا، در سالهای اخیر احداث جایگاههای «CNG» در کشور سرعت بیشتری گرفته است؛ مسئلهای که خود مصرف قابلتوجهی را برای فلزات مختلف ایجاد میکند.
پراکندگی نامتوازن پتانسیلهای کشاورزی و غذایی موجب میشود تا هر ساله سهم قابل توجهی از تجارت جهانی به محصولات صنایع غذایی و آشامیدنی اختصاص یابد. آمار تجارت این محصولات، به دنبال رشد جمعیت جهان و گسترش تنوع این محصولات، دائما در حال افزایش است. ایران از پتانسیلهای غذایی و کشاورزی متنوع و قابل توجهی برخوردار است. با این حال، کماکان در سالهای اخیر حجم قابل توجهی از محصولات غذایی و آشامیدنی به کشور وارد میشود، مسئلهای که سبب میگردد با توجه به کاربرد فولاد و آلومینیوم در بستهبندی این محصولات، سالانه میزان قابل ملاحظهای از این فلزات به صورت غیرمستقیم وارد کشور شود.
در دهههای اخیر، شهرنشینی بهسرعت در حال رشد بوده و مشکلات بسیاری نظیر آلودگی محیطزیست و تراکم ترافیک را به طور فزایندهای افزایش داده است. به همین منظور، توجه و تمرکز بر سیستمهای حملونقل عمومی کارآمد افزایش یافته است. شبکه مترو، به عنوان یک سیستم حملونقل عمومی، نقشی حیاتی در حملونقل شهری دارد و توسعه آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. با توجه به اینکه در توسعه خطوط ریلی، ایستگاهها و سایر تجهیزات و تاسیسات، حجم قابل توجهی از فلزات اساسی مصرف میشود، میتوان تاثیر توسعه خطوط ریلی مترو بر بازار فلزات اساسی کشور را مورد بررسی و ارزیابی قرار داد.
ماشینآلات و تجهیزات صنعتی و تجهیزات برقی یکی از ملزومات توسعه صنایع و رشد اقتصادی محسوب میشوند. پیشرفت تکنولوژی و توسعه فناوری تحولات شگرفی را در تولیدات این صنعت پدید آورده و موجب کارآمدی نیروی کار و افزایش بهرهوری تولید شده است. به همین دلیل، تقاضا برای محصولات این صنعت به طور فزایندهای در حال افزایش است. با این حال، امروز صنعت تولید تجهیزات یادشده در کشور، به سبب دسترسی نداشتن به فناوریهای روز، با چالشهای متعددی مواجه است که مسیر توسعه ان را دشوار میسازد. با این حال، با توجه به چشمانداز توسعه صنعتی کشور و تقاضا برای ماشینآلات صنعتی و تجهیزات برقی، به نظر میرسد که لازم است رویکرد جدیدی در خصوص ارتقای توان داخلی برای تولید ماشینآلات صنعتی در کشور اتخاذ شود.