مشاهده بیشتر
در جوامع پیشرفته امروزی، توسعه حملونقل عمومی از اهمیت زیادی برخوردار است. تامین نیازهای اقتصادی و اجتماعی شهروندان، برطرف کردن مشکلات محیطزیست، حل مشکل ترافیک و جابهجایی و انتقال آسان و مقرونبهصرفه مردم از جمله اهداف دولتها با استفاده از توسعه ناوگان حملونقل عمومی است. با تشویق مردم به استفاده از حملونقل عمومی، بسیاری از مشکلات از جمله آلودگی هوا، آلودگی صوتی و ترافیک تا حد زیادی بهبود خواهد یافت. ساخت اتوبوس، مینیبوس و ون از جمله ملزوماتی است که رشد ناوگان حملونقل عمومی در کشور را تسهیل میکند. از آنجا که شرایط برای ایجاد خطوط اتوبوس در ناوگان حملونقل شهری بسیار راحتتر از مترو است و نیاز به زیرساختهای بسیار کمتری دارد و نیز در همه شهرها و استانها قابلاجراست، توسعه این بخش با صرف انرژی و هزینه کمتر، بازدهی سریع و آسانتری خواهد داشت. بنابراین لازم است که به رشد تولید در این بخش توجه ویژهای شود.
صنعت خودروسازی جهانی از زمان ساخت اولین وسایل نقلیه موتوری تاکنون، دستخوش تحولات عظیمی شده است. برخی از سازندگان اصلی خودرو با سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه به تکامل و توسعه فرایندهای تولید خودرو در این دوره کمک کردهاند. به طور مثال، فناوریهای خودرو را تا حد زیادی بهبود بخشیدهاند و با ایجاد تاسیسات تولیدی بزرگ امکان صرفهجویی در مقیاس تولید را فراهم آوردهاند. در حال حاضر نیز برخی از بازیگران اصلی این صنعت از جمله تویوتاموتورز و جنرال موتورز با سرمایهگذاری مشترک در کشورهای خارجی پاسخگوی تقاضای فزاینده مصرفکنندگان در سراسر جهان هستند. آمارها حاکی از آن هستند که تولیدکنندگان بزرگی مانند تویوتا موتورز، فولکس واگن، هیوندای موتورز و جنرال موتورز، بازار جهانی خودرو را در اختیار دارند و همواره در تلاش هستند تا جایگاه خود را در عرصه جهانی تثبیت کنند.
از صنعت خودروسازی، به سبب گستردگی و پیوستگی زنجیرههای ارزش آن، به عنوان محرکی برای رشد اقتصادی یاد میشود. با وجود این، امروز صنعت خودروسازی در ایران، به رغم سابقه بسیار طولانی، با چالشهای متعدد و گوناگونی دستبهگریبان است که موجب شده جایگاه آن در اقتصاد کشور کمرنگتر از گذشته شود. پیشرفت نکردن تکنولوژی خودروها همسو با روند تحولات جهانی و متعاقب آن عدم امکان حضور در بازارهای بینالمللی، وابستگی به واردات، آسیبپذیری در مقابل تحریمها و نوسانات بازار ارز و سیاستگذاریهای بعضا نامطلوب در زمینه قیمتگذاری و عرضه محصولات از اصلیترین چالشهای صنعت خودروسازی برای نقشآفرینی در اقتصاد کشور به شمار میآیند.
بازار جهانی خودرو از زمان توسعه خود در طول انقلاب صنعتی تاکنون با تقاضای در حال تغییر مصرفکنندگان همگام شده است و در حال حاضر بیش از ۹۲ میلیون خودرو در سطح جهانی به فروش میرسد. در چند سال گذشته گرایش فزایندهای به سمت توسعه خودروهای الکتریکی در سطح جهانی شکل گرفته است، به طوری که امروزه صنعت نوظهور خودروهای الکتریکی حدود ۱۸ درصد از بازار خودروها را به خود اختصاص میدهد. در حالی که بازار خودروهای الکتریکی در ابتدا به ایالات متحده آمریکا، اروپا و ژاپن محدود میشد، اما رشد بیسابقه بازار و صنعت خودرو چین در دو دهه گذشته این کشور را به بزرگترین بازار خودروهای الکتریکی، به ویژه خودروهای الکتریکی باتریدار (BEV) تبدیل کرده است.
در حالی که شیمیهای مختلف باتری از جمله لیتیوم-یون، سرب-اسیدی، روی-منگنز دیاکسید، نیکل- متال هیدرید، نیکل- کادمیوم و ... که تاکنون معرفی شدهاند، ویژگیهای مختلفی از جمله چگالی انرژی بالا، قابلیت شارژ سریع و طول عمر بیشتر را ارائه میدهند، با این حال از باتریهای لیتیوم-یون و سرب-اسیدی اغلب به عنوان متداولترین نوع از تکنولوژی باتریها یاد میشود که بیش از ۸۰ درصد از ارزش بازار جهانی باتری را به خود اختصاص میدهند. اگرچه امروزه تکنولوژیهای مختلف باتری، پاسخگوی قابل توجه تقاضا در بخشهای مختلف بودهاند، اما به نظر میرسد تقاضا برای باتریهای کارآمدتر، سبکتر و ایمنتر، آینده تکنولوژی باتری را شکل بدهد.
صنعت خودروسازی امروزه یکی از بخشهای بزرگ اقتصاد جهانی به شمار میآید که با رشد تکنولوژیهای مختلف، تحولات شگرف و بزرگی را تجربه کرده است. آغاز روند توسعه صنعت خودروسازی را میتوان همزمان با انقلاب صنعتی دانست. در ایران نیز اگرچه این صنعت از قدمتی قابلتوجه برخوردار است، شرایط ناپایدار اقتصادی و سیاسی کشور و نیز عدم سیاستگذاری و برنامهریزی دقیق و مدون موجب شده تا این صنعت فاصلهای چشمگیر با کشورهای همرده پیدا کند. توسعه صنعت خودروسازی از جنبههای مختلف بر بازار فلزات کشور اثرگذار خواهد بود. رشد تولید خودرو در کشور، با توجه به اینکه بخش اعظم وزن آن به فلزات مصرفی مربوط است، موجب افزایش مصرف فلز و تکمیل هرچه بیشتر زنجیرههای ارزش آن در کشور خواهد بود. تامین قطعات و نیز بدنه و اتاق برای تعمیر و نگهداری خودروهای موجود نیز دیگر جنبه اثرگذار صنعت خودرو بر بازار فلزات کشور خواهد بود. به این اعداد باید میزان فلز مصرفی در احداث واحدهای خودروسازی، قطعهسازی و تولید بدنه و نیز ساخت ماشینآلات مورد استفاده در این واحدها را نیز افزود.
فرایند تولید در صنایع ریلی، همچون دیگر صنایع، به تامین یوتیلیتیها از جمله گاز، برق و آب نیاز دارد و توسعه ظرفیتهای این صنایع بدون توجه به مسئله احداث زیرساختهای انتقال و توزیع این یوتیلیتیها امکانپذیر نیست. در احداث این زیرساختها، فلزات نقش پررنگی را ایفا میکنند. فولاد ماده اولیه اصلی ساخت لولههای انتقال آب و گاز است. همچنین در ساخت تجهیزات انتقال و توزیع برق از انواع مختلف فولاد و نیز آلومینیوم و مس استفاده میشود. در همین راستا، میتوان تاثیرات توسعه ظرفیتهای تامین یوتیلیتیهای صنایع ریلی را بر بازار فلزات کشور مورد بررسی و ارزیابی قرار داد.
از باتریهای یکبار مصرف ساده تا باتریهای لیتیوم یونی قابل شارژ، پیشرفت فناوری باتری تاثیر قابل توجهی بر جوامع مدرن بر جای گذاشته است. تکنولوژی ذخیرهسازی نهتنها با ارائه منابع انرژی کارآمدتر انقلابی در وسایل الکترونیکی و وسایل نقلیه ایجاد کرده است، بلکه امکان بهکارگیری منابع انرژی تجدیدپذیر را در سیستمهای شبکه برق فراهم میآورد. در سالهای اخیر تکامل باتریها با تحقیقات در مورد باتریهای حالت جامد و سایر فناوریهای نوظهور که چگالی انرژی، ایمنی و پایداری بیشتری را به ارمغان میآورند، همچنان مرزها را جابهجا میکنند. علاوه بر این، همگام با گذار به سمت منابع انرژی پاک، تکامل باتریها نقش مهمی در شکلدادن به دنیای مدرن برای نسلهای آینده ایفا خواهد کرد.
امروزه احداث و توسعه خطوط قطارهای شهری یکی از اولویتهای اصلی برنامهریزیهای شهرها و کلانشهرها محسوب میشود که میتواند بخش بزرگی از چالشهای امروز نظیر رفتوآمد، مصرف انرژی، اتلاف زمان، ترافیک و حوادث رانندگی را مرتفع سازد. احداث خطوط مترو در شهرها غالبا به روش زیرزمینی انجام میشود و به همین دلیل، به سرمایهگذاری بالایی نیاز دارد. برای نگهداری و حفظ پایداری تونلهای حفرشده، از تجهیزات و سیستمهای مختلفی استفاده میشود که فولاد ماده اولیه اساسی اغلب آنهاست. ریلهای نصبشده در تونلها نیز از جنس فولاد هستند. با توجه به این مسئله، احداث خطوط قطارهای شهری از جنبههای مختلف موجب افزایش مصرف فلزات در کشور میشود.
ایستگاههای قطار یکی از مهمترین زیرساختهای سیستمهای راهآهن برونشهری محسوب میشوند. یک ایستگاه قطار شامل بخشهای مختلف نظیر خطوط ریل، سوزنها، سکوهای مسافری و بارگیری و نیز ساختمان بزرگی میشود که بخشهای مختلف تجاری، اداری و رفاهی مجموعه را در خود جای میدهد. در احداث ایستگاههای قطار نیز، همچون سایر ساختمانها و تاسیسات، فلزات مختلف از جمله فولاد، آلومینیوم و مس نقش اصلی را ایفا میکنند. به این موارد بایستی میزان فولاد مصرفی در خطوط ریل و سوزنها را نیز افزود. با توجه به این مسئله، اثر احداث ایستگاههای جدید قطارهای برونشهری را میتوان از منظر ارزش فلزات مصرفی مورد بررسی قرار داد.
صنعت باتری، جایگاه ویژهای در آینده اقتصاد جهان دارد. با پیشرفت فناوری باتری و متعاقبا توسعه سیستمهای ذخیرهسازی انرژی، این امکان فراهم آمده است تا بتوان مازاد برق تولیدشده از سوی نیروگاهها را جذب و ذخیره کرد و در شرایط پیک بار، آن را در اختیار شبکه قرار داد. این مسئله، در مقیاس کاربردی مزیتهای فوقالعادهای برای بخش انرژی و به صورت کلی اقتصاد ایجاد کرده است که از جمله آنها میتوان به تضمین عرضه پایدار برق و در نتیجه ایجاد ثبات در شبکه و ارتقای پویایی بازار برق اشاره کرد. علاوه بر این، فناوری باتری به عنوان پُلی برای رسیدن به اهداف کربنزدایی در نظر گرفته میشود، موضوعی که نویدبخش رونق بازار و صنعت باتری در سالهای پیشرو است. انتظار میرود تقاضا برای باتریهای لیتیوم-یونی در سال ۲۰۳۰ به حدود ۴.۷ تراوات ساعت برسد که نسبت به سال ۲۰۲۲ رشد ۵۷۱ درصدی را نشان میدهد.
صنعت باتری از جمله صنایع استراژیکی محسوب میشود که با سرعت بسیار بالایی هم به لحاظ کمی و هم به لحاظ کیفی در حال پیشرفت است. این مسئله، چشمانداز مثبتی را برای بازار جهانی مواد معدنی حیاتی از جمل نیکل، لیتیوم وکبالت ایجاد کرده است. در سال ۲۰۲۲، صنعت باتری، تنها سهم ۱۵ درصدی از تقاضای جهانی نیکل داشت، در حالی که انتظار میرود این رقم تا تقریبا دو دهه دیگر (همگام با رشد تقاضا برای این فلز) به بیش از ۴۰ درصد برسد. تقاضای لیتیوم نیز که به عنوان کلید تحقق دستیابی به اهداف کربنزدایی و انتقال انرژی در نظر گرفته میشود، در سالهای اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده و به حدود ۱۳۵ هزار تن رسیده است. انتظار میرود تقاضای جهانی لیتیوم در افق زمانی ۲۰۳۰، حداقل به ۴۰۰ هزار تن افزایش یابد.
