مشاهده بیشتر
آشپزی و فرایند پختوپز در دنیای مدرن امروزی به یکی از حوزههای ظهور تکنولوژی تبدیل شده است و ماشینهای عملآوری غذا در سالهای اخیر، از لحاظ فناوری ساخت، با سرعت زیادی رشد یافتهاند. این لوازم و ماشینها آشپزی را از امری طولانی و خستهکننده به فعالیتی پرسرعت و جذاب تبدیل کردهاند. مزایای متعدد ماشینهای عملآوری غذا زمینهساز افزایش تقاضا و به تبع آن، افزایش تولید این محصولات شده است. از آنجا که در بدنه و قطعات این محصولات به طور گسترده از فلزات اساسی فولاد، مس و آلومینیوم استفاده میشود، میتوان میزان تولیدات این عرصه را از منظر تاثیر بر بازار فلزات کشور بررسی کرد.
صنعت ساختمانسازی یکی از صنایع مهم و تاثیرگذار در اقتصاد کشور به شمار میرود و با توجه به حجم صنایع بالادستی و پاییندستی وابسته نظیر کانیهای غیرفلزی و فلزات اساسی، رونق این صنعت میتواند نقش مهمی در به حرکت درآمدن چرخ صنعت و ایجاد اشتغال در کشور داشته باشد. با توجه به میزان قابل توجه فلزات مصرفی در احداث یک ساختمان از قبیل فولاد، آلومینیوم و مس، رونق این صنعت، تحولی اساسی در مصرف فلزات در کشور ایجاد خواهد کرد. در همین راستا در این گزارش، بر اساس شرایط صنعت ساختمانسازی در سالهای آتی، میزان مصرف فلزات در این صنعت در سه سناریو مورد بررسی قرار میگیرد.
تامین انرژی، یکی از مهمترین مسائل روز جهان است. در این راستا، خطوط لوله انتقال نفت خام و گاز طبیعی از اهمیت ویژهای برخوردار هستند. مجموع طول خطوط انتقال نفت و گاز در جهان به حدود یک میلیون و ۸۲۸ هزار کیلومتر میرسد که بالغ بر سهچهارم آنها مربوط به انتقال گاز هستند. حیاتیترین خطوط لوله انتقال نفت و گاز جهان در میانه روسیه و اروپا و همچنین منطقه خاورمیانه قرار دارند که از جمله مهمترین آنها میتوان به خط لوله انتقال گاز طبیعی یامال اروپا و همچنین «Nord Stram» و همچنین خط لوله انتقال نفت خام «Druzhba» اشاره کرد. آمارها حاکی از آن است که چین و هندوستان در سالهای اخیر در توسعه خطوط لوله انتقال نفت خام و گاز طبیعی در مقیاس جهانی پیشتاز بودهاند. بر اساس آخرین گزارشهای ارائهشده، طول پروژههای خط لوله انتقال نفت و گاز در دست ساخت چین و هندوستان به ترتیب حدود ۳۰ هزار و ۷۵۳ کیلومتر و ۱۶ هزار و ۹۱۳ کیلومتر است که برآورد میشود مجموعا معادل ۶۰.۴ درصد از طول کل پروژههای در دست ساخت انتقال نفت و گاز در جهان باشد.
امروزه کمتر خانهای یافت میشود که در آن یخچال و فریزر وجود نداشته باشد. در واقع میتوان گفت که یخچال و فریزر، به عنوان یکی از ضروریترین وسایل آشپزخانه، جزو جداییناپذیر زندگی امروز محسوب میشوند. لزوم استفاده از یخچال و فریزر در نگهداری از اقلام و خوراکیهای فسادپذیر سبب شده است تا از گذشته تاکنون این وسیله به بخش مهمی از آشپزخانهها تبدیل شود. به دلیل کاربرد مهم یخچال و فریزر، روند همگانی شدن آنها نیز بسیار سریعتر از سایر لوازم خانگی رخ داد. یخچال و فریزر از جمله لوازمی هستند که طول عمر مفید آنها اهمیت دارد؛ بنابراین باید استانداردهای ساخت و انتخاب مواد اولیه در آن رعایت شود. سه فلز اساسی فولاد، مس و آلومینیوم، به دلیل ویژگیهای منحصربهفردی همچون دوام، مقاومت، استحکام و هدایت حرارتی و الکتریکی، به طور گستردهای در تولید یخچال و فریزر به کار میروند.
یکی از نیازهای مهم و ضروری جوامع امروز یادگیری و آموزش است و سالانه بسیاری از افراد زمان زیادی را صرف آموزش علم و تحصیل میکنند. امروزه مراکز آموزشی در مقاطع مختلف مانند مهدکودک، مدرسه و دانشگاه در کشور وجود دارند که بستر مناسبی را برای تحصیل فراهم کردهاند. با توجه به نقش مهم تحصیلات، موفقیت افراد در زندگی شخصی و بالابردن سطح سواد عمومی، احداث مراکز آموزشی در کشور از اهمیت بالایی برخوردار است و در حال حاضر مدارس و دانشگاهها یکی از مهمترین مراکز آموزشی در کشور به شمار میروند. اگرچه با رشد جمعیت، تقاضا برای مراکز آموزشی در کشور افزایش یافته است، به نظر میرسد سرعت رشد احداث این مراکز در کشور چندان قابل توجه نیست.
نقش بنیادین باربری و حملونقل جادهای در رشد، شکوفایی و پیشرفت اقتصادی یک کشور حقیقتی انکارناپذیر است. حملونقل جادهای طیف گستردهای از موضوعاتی چون تولید، توزیع، خدمات و مصرف کالا را در یک کشور درگیر میسازد. همچنین نقشی اساسی در مجموعه فعالیتهای اقتصادی آن کشور از جمله صادرات دارد؛ زیرا انتقال کالاها و محصولات از محل تولیدشان تا آبهای آزاد عموما به وسیله خودروهای سنگین صورت میگیرد. علاوه بر این، بر خلاف خطوط ریلی که نیازمند زیرساختهای ریلی و صرف هزینه زیاد است، امکان توسعه حمل بار توسط حملونقل جادهای در سراسر کشور وجود دارد. توسعه حملونقل جادهای کشور مستلزم افزایش تولید خودروهای سنگین است و افزایش تولیدات این بخش به رونق در صنایع فلزی میانجامد.
صنعت برق یکی از بنیادیترین زیرساختها در توسعه صنایع و افزایش سطح رفاه عمومی جامعه در کشورهای توسعهیافته و کمتر توسعهیافته به شمار میرود. توسعه این صنعت از چندین جنبه اهمیت دارد که مهمترین دلایل این اهمیت عبارتاند از رشد جمعیت، افزایش سطح رفاه عمومی و افزایش تعداد مشترکان برق در کشاورزی، صنعت و مصارف خانگی. صنعت برق نقش انکارناپذیری در رشد تولیدات صنعتی ایفا میکند و رونق اقتصادی کشور بسیار به تولید و تامین برق صنایع بستگی دارد. بنابراین نمیتوان از نقش زیرساختی برق در توسعه کشور چشمپوشی کرد. برق با استفاده از منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر انرژی در نیروگاهها تولید میشود. با توجه به حجم بالای فلزات بهکاررفته در تجهیزات و ساختمان نیروگاههای برق، احداث این واحدها با مصرف گسترده فلزات همراه است.
ایجاد و توسعه صنایع پاییندستی پتروشیمی، در بخشهای ساختوساز، تامین ماشینآلات، تامین زیرساخت، حملونقل و... برای فلزات تقاضای قابل توجهی ایجاد میکند. کلیه صنایعی که از محصولات پتروشیمی به عنوان ماده اولیه استفاده میکنند، از قطعات پلاستیکی تا لاستیک خودرو، همگی در این بخش قرار میگیرند. به موازات توسعه صنایع پتروشیمی مادر در کشور، صنایع پاییندستی پتروشیمی کشور نیز درحالتوسعه است. با توسعه این صنایع به سبب بهکارگیری ماشینآلات و تجهیزات گوناگون و همچنین لزوم تامین زیرساختهای تامین مواد اولیه برای این واحدها، تقاضا برای مصرف فلزات اساسی مختلف همچون فولاد، آلومینیوم و مس به عنوان ماده اولیه اصلی تولید ماشینآلات و ساختوساز سازههای صنعتی افزایش خواهد یافت. در گزارش پیشِرو به بحث تاثیرات توسعه صنایع پاییندستی پتروشیمی بر رشد بازار فلزاتی همچون فولاد و آلومینیوم پرداخته میشود.
احداث ساختمانهای مسکونی یکی از اساسیترین پایههای رشد و شکوفایی اقتصادی و افزایش سطح رفاه اجتماعی در جوامع امروزی به شمار میرود. ساخت منازل مسکونی بسیار متاثر از شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه است و با رکود و یا رونق اقتصادی کشور، ساخت مسکن میتواند کاهش و افزایش یابد. در حالی که در جهان این مسئله مهم بسیار مورد توجه قرار میگیرد، بررسی روند احداث ساختمانهای مسکونی کشور در چند دهه اخیر نشان میدهد که ساخت مسکن همواره با فرازونشیبهای فراوانی مواجه بوده و به نظر میرسد که لازم است چالشها و فرصتهای این صنعت بیشتر مورد توجه و موشکافی قرار گیرند. توسعه سرمایهگذاریها در پروژههای ساخت مسکن، به سبب ارتباط بسیار نزدیک آن با بخشهای مختلف صنعت، میتواند به حرکت چرخ اقتصاد کشور کمک شایانی کند. یکی از صنایع وابسته به ساخت مسکن صنعت فلزات اساسی است که توسعه این بخش مصرف فلزاتی نظیر فولاد، آلومینیوم و مس را به دنبال خواهد داشت.
سیستم حمل و نقل ریلی یکی از پاکترین، سریعترین و ارزانترین روشهای حملونقل افراد و کالا در جهان است. همه کشورهای صنعتی شبکههای راهآهن توسعهیافتهای دارند که در تمام نقاط کشورشان گسترش یافته است. در کشور ما نیز به عنوان کشوری که در مسیر توسعه ظرفیتهای صنعتی حرکت میکند، توسعه خطوط ریلی اهمیت ویژهای دارد، زیرا عنصری کلیدی در ایجاد یک سیستم حملونقل پایدار برونشهری مسافر و بار به شمار میآید. از اهمیت مصرف فلزات در احداث این زیرساختها به دلیل لزوم برخورداری از دوام و استحکام بالا نمیتوان غافل بود. بنابراین میتوان نقش فلزات اساسی را از جنبه ارزش مصرفی آنها بررسی کرد.
بهرهوری و کارایی الکتریسیته به عنوان یک حامل انرژی، در مقایسه با سوختهای فسیلی موجب شده است که روند جهانی سریعی در خصوص گسترش کاربردهای آن در بخش صنعت و ساختمان شکل بگیرد و امروز، تغییر فرایندهای صنعتی و تجهیزات ساختمانی با هدف کاهش اتکا به سوختهای فسیلی و در مقابل استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر، یکی از راهبردهای کلیدی جهان در مسیر کاهش انتشار دیاکسید کربن و پایداری زیستمحیطی تلقی میشود. براساس گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی (IEA) و مطابق با سناریوی انتشار صفر خالص (NZE)، به نظر میرسد سهم برق از کل مصرف انرژی نهایی در بخشهای صنعت و ساختمان از ۲۲.۴ و ۳۴.۳ درصد فعلی به ۲۲.۹ و ۴۷.۳ درصد در سال ۲۰۳۰ افزایش خواهد یافت.
رشد صنعت ماشینآلات، به سبب نقش زیرساختیای که در توسعه صنایع کشور دارد، همواره مورد توجه سیاستگذاران و برنامهریزان قرار داشته است. با این حال، ناتوانی تولید برخی از ماشینآلات خاص و دسترسی نداشتن به تکنولوژیهای بهروز موجب شده است تا بخش عمدهای از ماشینآلات مورد استفاده در صنایع کشور خارجی باشند. البته بررسی روند چند سال اخیر حاکی از بهبود نسبی این شرایط است. با این حال، کماکان فاصله زیادی با حد مطلوب وجود دارد و ایران همچنان به جای یک صادرکننده قدرتمند، واردکننده ماشینآلات و تجهیزات صنعتی به حساب میآید.
