مشاهده بیشتر
صنعت داروسازی، به دلیل اثرگذاری بر سلامت انسانها و جوامع بشری، همواره از مهمترین ارکان نظام سلامت در دنیا بوده است. امروزه این صنعت، به دلیل سودآوری بالا و نیاز روزافزون جوامع، یکی از صنایع کلیدی و استراتژیک در جهان محسوب میشود که برخورداری از سطح بالای توانمندی در این بخش کمک شایانی به بالا بردن سطح سلامت کشورها و نیز رشد اقتصادی آنها خواهد کرد. اهمیت تامین دارو، بهخصوص برای کشورهای عقبمانده و درحالتوسعه، باعث شده است تا سهم عمدهای از تجارت جهانی به صادرات محصولات دارویی تعلق داشته باشد. از آنجا که در بستهبندی این محصولات از فلزاتی نظیر آلومینیوم و فولاد استفاده میشود، نقش صادرات محصولات دارویی بر بازار فلزات کشور نیز قابلبررسی است.
توسعه و رشد صنایع غذایی و آشامیدنی تقاضایی از فلزات را در بخشهای مختلفی از جمله بستهبندی محصولات، توسعه زیرساختهای مورد نیاز و در نهایت در بخش تجهیزات و ماشینآلات ایجاد میکند. ارزش کل فلزات مصرفشده ناشی از توسعه و تولیدات صنایع غذایی و آشامیدنی کشور در آخرین سال از دوره مطالعهشده حدود ۵۶۰ میلیون دلار بود که در خوشبینانهترین حالت، انتظار میرود این رقم تا سال ۱۴۰۵ به حدود یک میلیارد و ۲۷۳ میلیون دلار افزایش یابد.
صنایع غذایی و آشامیدنی، به لحاظ ارزش افزوده، یکی از عمدهترین فعالیتهای صنعتی در ایران هستند؛ بنابراین صنایع غذایی و آشامیدنی جزو صنایع باارزش تلقی میشوند. مطابق آمارهای گمرک، بیشترین حجم صادرات صنایع غذایی و آشامیدنی از نظر ارزش به کشورهای همسایه همچون عراق، افغانستان و پاکستان صورت گرفته است که میتواند نشانه بیتاثیر بودن تحریمها، به دلیل رصدناپذیر بودن، در صادرات محصولات غذایی به کشورهای همسایه باشد. بیشترین افزایش ارزش افزوده صنایع غذایی و آشامیدنی از ارزش افزوده بخش صنعت در سالهای اخیر رقم خورده است که نشان از افزایش سهم و جایگاه صنایع مورد نظر در ارزش افزوده بخش صنعت کشور دارد. در سال ۱۳۹۷، به دلیل خروج آمریکا از برجام، این مقدار سهم کاهشی یکواحدی داشت. همچنین در سال ۱۳۹۲، با اِعمال تحریمها، سهم صادرات صنایع غذایی و آشامیدنی از کل صادرات غیرنفتی به کمترین مقدار خود طی دوره بررسیشده رسید.
ایجاد و توسعه صنایع پاییندستی پتروشیمی، در بخشهای ساختوساز، تامین ماشینآلات، تامین زیرساخت، حملونقل و... برای فلزات تقاضای قابل توجهی ایجاد میکند. کلیه صنایعی که از محصولات پتروشیمی به عنوان ماده اولیه استفاده میکنند، از قطعات پلاستیکی تا لاستیک خودرو، همگی در این بخش قرار میگیرند. به موازات توسعه صنایع پتروشیمی مادر در کشور، صنایع پاییندستی پتروشیمی کشور نیز درحالتوسعه است. با توسعه این صنایع به سبب بهکارگیری ماشینآلات و تجهیزات گوناگون و همچنین لزوم تامین زیرساختهای تامین مواد اولیه برای این واحدها، تقاضا برای مصرف فلزات اساسی مختلف همچون فولاد، آلومینیوم و مس به عنوان ماده اولیه اصلی تولید ماشینآلات و ساختوساز سازههای صنعتی افزایش خواهد یافت. در گزارش پیشِرو به بحث تاثیرات توسعه صنایع پاییندستی پتروشیمی بر رشد بازار فلزاتی همچون فولاد و آلومینیوم پرداخته میشود.
گازهای استخراجشده از چاهها دارای اجزای مختلفی از هیدروکربنهای سبک و سنگین هستند. این گازها به منظور اجرای عملیات جداسازی و فرآوری به پالایشگاهها منتقل میشوند. در پالایشگاه، اجزای مختلف گاز جداسازی میشوند. این محصولات به عنوان منابع انرژی و یا مواد اولیه و واسطه در بخشهای پاییندست برای ساخت محصولات با ارزش افزوده بالا کاربرد دارند. با توجه به ذخایر غنی گاز ایران، احداث پالایشگاههای گازی در کشور ضروری به نظر میرسد. توسعه پالایشگاهها کمک زیادی به بهرهمندی از منابع گازی خواهد کرد. فولاد زنگنزن اصلیترین ماده اولیه احداث این واحدهای صنعتی به شمار میرود.
فلزاتی همچون فولاد قلعاندود و آلومینیوم، به سبب استحکام و مقاومت بالا در مقابل عوامل فیزیکی و شیمیایی، مواد اولیه اصلی در بستهبندی انواع مواد غذایی محسوب میشوند. در سالهای اخیر، ارزش تولیدات صنایع غذایی بسیار افزایش یافته است و با توجه به اهمیت بسیار بالای مسئله امنیت غذا، خصوصا در شرایط تحریم، پیشبینی میشود که این روندِ رو به رشد در سالهای آینده نیز تداوم یابد. این تداوم پیشرفت، در کنار تاثیرات مثبت آن بر رشد اقتصادی و اشتغالزایی، در سالهای پیشِرو تاثیرات قابل توجهی بر مصرف انواع فلزاتی همچون آلومینیوم، فولاد و قلع خواهد داشت و پیشبینی میشود که مصرف فلزات در این عرصه در سالهای آینده نیز تداوم یابد.
امروزه مواد شیمیایی به عنوان مواد اولیه مهم و استراتژیک در اغلب صنایع شناخته میشوند؛ از این رو، توجه به تولید داخلی و تامین نیاز صنایع میتواند عاملی مهم و اثرگذار در توسعه صنعتی کشور به شمار آید. همچنین با توجه به تقاضای قابلتوجه برای این محصولات در بازارهای بینالمللی، رشد کمّی و کیفی تولیدات در این عرصه میتواند زمینهساز توسعه صادرات و ارزآوری به کشور شود. بررسی روند فعالیت واحدهای فعال در عرصه تولید مواد شیمیایی از رویکرد مناسب و اتخاذ سیاستهای مطلوب از سمت نهادهای بالادستی حکایت دارد. احداث این کارخانهها و واحدهای تولیدی، در کنار تاثیرات مطلوب و فراوان در زمینه رشد صنعتی کشور، محرکی قوی برای بازار فلزات نیز محسوب میشود؛ زیرا در احداث ساختمانها و تاسیسات این صنایع از فلزات مختلف خصوصا فولاد، آلومینیوم و مس استفاده میشود و رونق گرفتن این بخش تقاضای قابلتوجهی را برای این فلزات ایجاد خواهد کرد.
نفت خام مادهای ارزشمند اما تصفیهنشده است. این ماده از هزاران ترکیب شیمیایی مختلف به نام هیدروکربنها تشکیل شده که دارای نقاط جوش مختلف هستند. پالایشگاهها و سیستمهای فرآوری آنها نفت خام را به محصولات پرکاربرد و باارزشتری همچون سوختها تبدیل میکنند. ایران، با برخورداری از ذخایر نفتی فراوان، در گروه بزرگترین کشورهای تولیدکننده نفت دنیا قرار گرفته است. نفت استخراجشده از ذخایر، محصولی خام و با ارزش افزوده بسیار کم است. توسعه ظرفیتهای پالایشگاهی گامی مهم در تولید فرآوردههای نفتی به عنوان منابع انرژی و مواد واسطه صنعتی است. در شرایطی که تحریمها موجب ایجاد موانع و مشکلات متعددی در حوزه صادرات شده است، جلوگیری از خامفروشی نفت و حرکت به سمت تولید محصولات میانی و نهایی میتواند موجب جهش صنعت نفت و در پی آن رشد اقتصادی کشور شود.
آب، برق و گاز از جمله مهمترین یوتیلیتیهای مورد نیاز صنایع به شمار میروند. از این رو، توسعه صنایع تقاضایی برای افزایش ظرفیت تامین این یوتیلیتیها ایجاد میکند که خود محرکی برای رشد تقاضای نهایی فلزات محسوب میشود. توسعه زیرساختهای مورد نیاز صنایع شیمیایی در سالهای گذشته به گونهای بوده است که سالانه حدود ۳۷ میلیون دلار بر تقاضای فلزات افزوده است. این در حالی است که با توجه به پیشبینی وضعیت آتی این صنایع، انتظار میرود که این رقم در سالهای آتی به مقدار متوسط سالانه ۶ میلیون دلار کاهش یابد.
در جهان امروز، لازمه بقا و توسعه هر صنعت، برنامهریزی در راستای تامین قطعات یدکی و مواد مصرفی آن است. واحدهای پتروشیمی و پالایش نفت و گاز، به عنوان یکی از بخشهای اثرگذار در اقتصاد جهان، مجموعهای پیوسته از فرایندها و تجهیزات مختلف را در خود جای میدهند. از این رو، توسعه صنایع پشتیبان بخش پتروشیمی نقشی تعیینکننده در عملکرد واحدهای پتروشیمی کشورها خواهد داشت؛ زیرا تامینِ بهموقع و مناسب قطعات یدکی و مواد مصرفی مورد نیاز در بهبود فرایند تولید و کاهش قیمتِ تمامشده محصولات نقشی کلیدی خواهد داشت. این مسئله در مورد صنعت پتروشیمی ایران، که سالهاست با چالش تحریمها دست و پنجه نرم میکند، اهمیت بیشتری دارد و توسعه این بخش، عنصری کلیدی برای توسعه و افزایش بهرهوری صنعت پتروشیمی کشور به شمار خواهد رفت.
داروسازی و تولید محصولات دارویی یکی از صنایع کلیدی و استراتژیک در کشورها به شمار میآیند. توسعه صنایع دارویی در کنار ارتقای سطح سلامت و امید به زندگی جوامع، میتواند به عاملی اثرگذار در اقتصاد کشور بدل شود، چرا که تولید و تامین داخلی داروهای مورد نیاز جامعه، موجب جلوگیری از واردات و خروج ارز خواهد شد. همچنین با توجه به ارزش افزوده بالای محصولات دارویی، توسعه واحدهای فعال در این عرصه نقش بهسزایی را در رشد اقتصادی کشور خواهد داشت؛ از طرفی احداث واحدهای تولید محصولات دارویی همچون سایر صنایع، تقاضای قابل ملاحظهای را برای فلزات مختلف از جمله فولاد، آلومینیوم و مس ایجاد کرده و از این رو محرکی قوی برای بازار این فلزات محسوب میشود.
در عصر کنونی، افزایش روزافزون جمعیت موجب افزایش تقاضا برای مواد غذایی شده است. با توجه به محدویتها در حوزه توسعه صنعت کشاورزی، افزایش بهرهوری در این صنعت از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در سراسر جهان از کودها و ضدآفتها به منظور بالا بردن کیفیت محصولات غذایی استفاده میشود. کودها و ضدآفات، با افزایش بهرهوری و حاصلخیزی خاک، راندمان تولید محصولات غذایی را افزایش میدهند و زمینه را برای توسعه صنعت کشاورزی فراهم میآورند. از این رو، رشد تولید کودها و ضدآفات یکی از عوامل کلیدی در توسعه بخش کشاورزی محسوب میشود. با توجه به خاصیت شیمیایی این کودها، لازم است در بستهبندی آنها از مواد مناسبی استفاده شود که از پایداری مناسبی در مقابل عوامل فیزیکی و شیمیایی برخوردار باشند.
