مشاهده بیشتر
صنایع غذایی و آشامیدنی، به لحاظ ارزش افزوده، یکی از عمدهترین فعالیتهای صنعتی در ایران هستند؛ بنابراین صنایع غذایی و آشامیدنی جزو صنایع باارزش تلقی میشوند. مطابق آمارهای گمرک، بیشترین حجم صادرات صنایع غذایی و آشامیدنی از نظر ارزش به کشورهای همسایه همچون عراق، افغانستان و پاکستان صورت گرفته است که میتواند نشانه بیتاثیر بودن تحریمها، به دلیل رصدناپذیر بودن، در صادرات محصولات غذایی به کشورهای همسایه باشد. بیشترین افزایش ارزش افزوده صنایع غذایی و آشامیدنی از ارزش افزوده بخش صنعت در سالهای اخیر رقم خورده است که نشان از افزایش سهم و جایگاه صنایع مورد نظر در ارزش افزوده بخش صنعت کشور دارد. در سال ۱۳۹۷، به دلیل خروج آمریکا از برجام، این مقدار سهم کاهشی یکواحدی داشت. همچنین در سال ۱۳۹۲، با اِعمال تحریمها، سهم صادرات صنایع غذایی و آشامیدنی از کل صادرات غیرنفتی به کمترین مقدار خود طی دوره بررسیشده رسید.
امروزه مواد شیمیایی به عنوان مواد اولیه مهم و استراتژیک در اغلب صنایع شناخته میشوند؛ از این رو، توجه به تولید داخلی و تامین نیاز صنایع میتواند عاملی مهم و اثرگذار در توسعه صنعتی کشور به شمار آید. همچنین با توجه به تقاضای قابلتوجه برای این محصولات در بازارهای بینالمللی، رشد کمّی و کیفی تولیدات در این عرصه میتواند زمینهساز توسعه صادرات و ارزآوری به کشور شود. بررسی روند فعالیت واحدهای فعال در عرصه تولید مواد شیمیایی از رویکرد مناسب و اتخاذ سیاستهای مطلوب از سمت نهادهای بالادستی حکایت دارد. احداث این کارخانهها و واحدهای تولیدی، در کنار تاثیرات مطلوب و فراوان در زمینه رشد صنعتی کشور، محرکی قوی برای بازار فلزات نیز محسوب میشود؛ زیرا در احداث ساختمانها و تاسیسات این صنایع از فلزات مختلف خصوصا فولاد، آلومینیوم و مس استفاده میشود و رونق گرفتن این بخش تقاضای قابلتوجهی را برای این فلزات ایجاد خواهد کرد.
ماشینآلات و ادوات ابتدایی و ساده از دیرباز در بخش کشاورزی به منظور تسهیل امور مورد استفاده قرار گرفتهاند. این ماشینآلات و تجهیزات با گذشت زمان تغییرات زیادی کردند و پیشرفتهای چشمگیری در ساختار آنها حاصل شد؛ همچنین پیشبینیها حاکی از گسترش فناوریهای پیچیده در آینده این ماشینهاست. پیشرفت در فناوری ماشینآلات کشاورزی یکی از مولفههایی است که با تکیه بر آن میتوان سرعت شکوفایی و توسعه زراعت و کشاورزی را با شتاب بیشتری همراه ساخت. امروزه افزایش جمعیت و اهمیت بیشتر امنیت غذایی و نیاز به تولید محصولات فراوان و ارزان باعث شده است تا ماشینآلات نقشی کلیدی در بخش کشاورزی ایفا کنند. اهمیت فناوری در افزایش تولید محصولات کشاورزی لزوم توسعه زیرساختها و تولید این ماشینآلات در کشور را بیش از پیش نمایان کرده است. با توجه به کاربرد گسترده فلزات در فرایند ساخت ماشینآلات کشاورزی، خودکفایی در تولید آنها علاوه بر تاثیر زیادی که بر توسعه بخش کشاورزی دارد، موجب رونق چشمگیر در صنایع فلزی کشور نیز میشود.
صنعت داروسازی، به دلیل اثرگذاری بر سلامت انسانها و جوامع بشری، همواره از مهمترین ارکان نظام سلامت در دنیا بوده است. امروزه این صنعت، به دلیل سودآوری بالا و نیاز روزافزون جوامع، یکی از صنایع کلیدی و استراتژیک در جهان محسوب میشود که برخورداری از سطح بالای توانمندی در این بخش کمک شایانی به بالا بردن سطح سلامت کشورها و نیز رشد اقتصادی آنها خواهد کرد. اهمیت تامین دارو، بهخصوص برای کشورهای عقبمانده و درحالتوسعه، باعث شده است تا سهم عمدهای از تجارت جهانی به صادرات محصولات دارویی تعلق داشته باشد. از آنجا که در بستهبندی این محصولات از فلزاتی نظیر آلومینیوم و فولاد استفاده میشود، نقش صادرات محصولات دارویی بر بازار فلزات کشور نیز قابلبررسی است.
در عصر کنونی، افزایش روزافزون جمعیت موجب افزایش تقاضا برای مواد غذایی شده است. با توجه به محدویتها در حوزه توسعه صنعت کشاورزی، افزایش بهرهوری در این صنعت از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در سراسر جهان از کودها و ضدآفتها به منظور بالا بردن کیفیت محصولات غذایی استفاده میشود. کودها و ضدآفات، با افزایش بهرهوری و حاصلخیزی خاک، راندمان تولید محصولات غذایی را افزایش میدهند و زمینه را برای توسعه صنعت کشاورزی فراهم میآورند. از این رو، رشد تولید کودها و ضدآفات یکی از عوامل کلیدی در توسعه بخش کشاورزی محسوب میشود. با توجه به خاصیت شیمیایی این کودها، لازم است در بستهبندی آنها از مواد مناسبی استفاده شود که از پایداری مناسبی در مقابل عوامل فیزیکی و شیمیایی برخوردار باشند.
در گذشتههای دور، افراد برای تامین آب و شستوشوی ظروف و البسه خود مشقتهای بسیاری را متحمل میشدند. با گذشت زمان و پدیدار شدن سیستم لولهکشی آب به منازل، فراید شستوشو برای بشر آسانتر شد. از آنجایی که بشر همواره به دنبال ارتقای امکانات رفاهی خود برای زندگی بهتر و با کیفیتتر بوده است، بهمرور اولین ماشینهای شستوشو ابداع و اختراع شدند. در ابتدا این وسایل از جمله لوازم خانگی لوکس و گرانقیمت بودند، اما امروزه و با پیشرفت تکنولوژی، ماشینهای لباسشویی و ظرفشویی به یکی از ملزومات ضروری زندگی امروز تبدیل شدهاند. بدیهی است که تولیدات گسترده این محصولات تقاضای قابلملاحظهای را برای فلزات اساسی ایجاد میکنند و محرکی برای بازار فلزات به شمار میروند.
از دو صنعت معدن و ساختمان به عنوان موتور محرک اقتصاد کشورها یاد میشود. این دو صنعت، با قدمتی طولانی، نقش بسزایی در توسعه زیرساختی و صنعتی هر کشور ایفا میکنند. با توجه به حجم وسیع فعالیتهای این دو صنعت، ماشینآلات مورد استفاده در آنها از ویژگیهای خاصی برخوردار هستند و در زمره تجهیزات صنعتی پیشرفته جهان قرار میگیرند. در سالهای اخیر، سرمایهگذاریهای گستردهای در زمینه توسعه ظرفیتها و تولید ماشینآلات ساختمانی و معدنی کشور انجام شده، اما کماکان بخش معدن و ساختمان کشور تا حد زیادی وابسته به استفاده از ماشینآلات خارجی است.
برقیشدن صنعت حملونقل به عنوان گامی حیاتی برای ایجاد شبکه حملونقل پایدار و کارآمد که موازی با اهداف زیستمحیطی برای کاهش انتشار کربن حرکت میکند مورد توجه قرار گرفته است. شبکه ریلی، برقیترین بخش حملونقل به شمار میآید و بخش قابل توجهی از شبکههای ریلی جهان به ویژه در آسیا و اروپا هماکنون برقی شدهاند. در حالی که فرایند برقی شدن خودروها نیز به تازگی شروع شده و همچنان نابالغ است، اما به نظر میرسد بخش قابل توجهی از ناوگان وسایل نقلیه زمینی جهان را تا سال ۲۰۴۰ خودروهای الکتریکی پوشش دهند. به طور مشابه در مورد کشتیهای الکتریکی اگرچه بخش اندکی از ناوگان موجود را به خود اختصاص میدهند اما انتظار میرود، کشتیسازان جهان پروژههای کشتیهای الکتریکی را در آینده بیشتر توسعه دهند.
آخرین زنجیره صنعت برق، توزیع آن در میان مصرفکنندگان است. در ابتدا، شبکههای توزیع برق بخشی از نیروگاهها بودند، اما با توجه به پیچیدگیهای بهوجودآمده در شبکههای توزیع، تقاضای فراوان مصرف برق و پیشرفتهای حاصلشده در این صنعت، رفتهرفته این شبکهها به یک سیستم منظم و مجزا تبدیل شدند. امروزه در طراحی و اجرای شبکههای توزیع، سیستمهای مختلفی به کار گرفته میشود که عواملی مانند افزایش تعداد مشترکان، تکنولوژیهای جدید و نوع مصرف بر آن اثرگذار است و با توجه به این عوامل، شبکه توزیعِ مناسب انتخاب میشود. زمانی که برق به ترانسفورماتورهای کاهنده منتقل میشود، در شبکه توزیع قرار گرفته است. توسعه شبکههای توزیع نیرو و برقرسانی به مناطق دوردست، صنایع و ... بر مصرف فلزات اساسی در کشور اثرگذار است.
به عقیده بسیاری از کارشناسان، تامین پایدار غذا مهمترین مولفه برای تداوم بقا و توسعه جوامع بشری محسوب میشود و این امر اهمیت صنعت غذا در اقتصاد جهان را افزایش داده است. به همین دلیل، در دهههای گذشته، به سبب گسترش جمعیت و کمبود منابع اولیه در بسیاری از کشورها، تجهیزات و ماشینآلاتی کارآمد با هدف بهینهسازی روشهای تولید در صنایع غذایی پدید آمدهاند. امروزه ماشینآلات پیشرفته ابزار اصلی تولید محصولات غذایی به شمار میروند و نقشی اساسی در افزایش بازدهی فرایند تولید و کیفیت محصولات غذایی ایفا میکنند. بدیهی است که با گسترش صنایع غذایی در جهان، تقاضا برای این ماشینآلات نیز روندی روبهرشد خواهد داشت و افزایش تولید و توسعه ظرفیتهای تولید ماشینآلات صنایع غذایی از جنبههای گوناگون بر مصرف فلزات تاثیرگذار خواهد بود.
در جوامع امروزی با توجه به این که دسترسی سریع و آسان به اطلاعات یک مزیت بزرگ محسوب میشود، زیرساختهای حوزه «ICT» و توسعه و تکمیل آنها اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. این مسئله برای کشورهای در حال توسعه از جمله ایران نیز صادق است. ایران طی سالهای گذشته در قالب پروژههای متعددی، اقدام به توسعه زیرساختهای مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات کرده است. به عنوان نمونه میتوان به پروژههای به کارگیری کابلهای فیبر نوری در شبکههای ارتباطی کشور اشاره کرد که از اواخر دهه ۱۳۷۰ آغاز شد. بر اساس آمارهای ارائهشده، ایران موفق شده است طول شبکههای فیبر نوری خود را به حدود ۷۱ هزار و ۲۵۷ کیلومتر در سال ۱۴۰۰ برساند.
با توجه به اهمیت گسترش استفاده از روش حملونقل ریلی به عنوان روشی کمهزینه، ایمن و پاک، توسعه صنایع ریلی و رونق فعالیت ساخت و تعمیر واگنها و قطارها مسئلهای مهم و کلیدی تلقی میشود. در ساخت بخشهای مختلف یک قطار، از لوکوموتیو و تجهیزات آن تا واگنها، به میزان قابلتوجهی از فولاد، مس و آلومینیوم استفاده میشود، به طوری که بخش عمده وزن یک قطار به فلزات مصرفی در آن تعلق دارد. با توجه به همین مسئله، رونق صنایع ریلی کشور را میتوان از منظر تاثیرات آن بر بازار فلزات کشور نیز مورد بررسی و بحث قرار داد.
