مشاهده بیشتر
به طور کلی، ماشینابزارها نوع خاصی از ماشینآلات صنعتی به شمار میروند که در تولید و شکلدهی قطعات فلزی و سخت به کار گرفته میشوند. اساس کار این ماشینها فرایندهای مکانیکی است و با روشهایی مختلف، روی قطعات شکلدهی یا برادهبرداری انجام میدهند. اولین ماشینابزاری که مورد استفاده قرار گرفت یک ماشین تراش بود که با عوض کردن چرخدندههای تعبیهشده روی محور اصلی و محور پیچبری، میتوانست پیچهای مختلفی را بسازد. کار با این ماشینابزار به صورت دستی و به همین دلیل، استفاده از آن بسیار دشوار بود. امروزه این ماشینآلات شکل پیچیدهتری به خود گرفتهاند و به سبب اتوماتیک بودن و کنترل به وسیله کامپیوترها، کار با آنها بسیار آسان شده است.
توسعه زیرساختها یکی از عوامل مهم در بالا بردن سطح زندگی مردم و توسعه صنعتی و اقتصادی کشورها محسوب میشود. تجهیزات زیرساختی تجهیزاتی هستند که به نوعی در احداث زیرساختها به مصرف میرسند. با توجه به شرایط کشورهای همسایه ایران که اغلب آنها در مرحله توسعه زیرساختهای شهری و صنعتی خود به سر میبرند، بهراحتی میتوان دریافت که چه بازار بزرگی پیشِروی صنایع تولیدکننده تجهیزات زیرساختی کشور وجود دارد. اغلب تجهیزات زیرساختی، نظیر تانکرها، مخازن و لولهها، از جنس فلزات بهخصوص فولاد ساخته میشوند و به همین دلیل، سالانه میزان قابلتوجهی از فلزات مختلف در قالب تجهیزات زیرساختی به کشورهای دیگر صادر میگردد.
نقش بنیادین باربری و حملونقل جادهای در رشد، شکوفایی و پیشرفت اقتصادی یک کشور حقیقتی انکارناپذیر است. حملونقل جادهای طیف گستردهای از موضوعاتی چون تولید، توزیع، خدمات و مصرف کالا را در یک کشور درگیر میسازد. همچنین نقشی اساسی در مجموعه فعالیتهای اقتصادی آن کشور از جمله صادرات دارد؛ زیرا انتقال کالاها و محصولات از محل تولیدشان تا آبهای آزاد عموما به وسیله خودروهای سنگین صورت میگیرد. علاوه بر این، بر خلاف خطوط ریلی که نیازمند زیرساختهای ریلی و صرف هزینه زیاد است، امکان توسعه حمل بار توسط حملونقل جادهای در سراسر کشور وجود دارد. توسعه حملونقل جادهای کشور مستلزم افزایش تولید خودروهای سنگین است و افزایش تولیدات این بخش به رونق در صنایع فلزی میانجامد.
صنعت فولاد یکی از بنیانهای اقتصاد کشورها محسوب میشود. خواص منحصربهفرد فولاد و اهمیت ویژه آن در توسعه زیرساختی و صنایع متعدد، در کنار نقش انکارناشدنی آن در اقتصاد کشور، نشانگر اهمیت توسعه صنعت فولاد به عنوان فلزی بدون جایگزین است. به گمان بسیاری از کارشناسان، با توجه به وابستگی بخشهای مهم اقتصادی مانند توسعه صنعتی و زیرساختی به مصرف فولاد، تقاضای جهانی این فلز در دهههای آینده رو به افزایش خواهد بود. رشد تقاضای فولاد در بلندمدت، اهمیت فرصتهای سرمایهگذاری در توسعه این صنعت را آشکار میسازد.
زغالسنگ را میتوان یکی از تامینکنندگان اصلی منابع انرژی جهان دانست. عدهای از کارشناسان معتقدند که در حال حاضر، به دلیل فراوانی منابع نفت و گاز ایران، سرمایهگذاری در معادن زغالسنگ کشور بهخوبی مورد توجه قرار نگرفته است. دسترسی نداشتن به تکنولوژیهای روز و کیفیت نامناسب ذخایر زغالسنگ از دیگر چالشهای اساسی این صنعت محسوب میشود. به نظر میرسد که با توسعه سرمایهگذاریها و مکانیزاسیون این صنعت و کاهش چشمگیر خطرها و ریسکهای احتمالی معادن زغالسنگ کشور، فرصت بسیار خوبی برای سرمایهگذاری در این حوزه به وجود خواهد آمد، سرمایهگذاری جدیدی که فرصت مناسبی را برای رونق صنعت زغالسنگ و ایجاد ارزش افزوده بیشتر در این صنعت ایجاد خواهد کرد.
آخرین زنجیره صنعت برق، توزیع آن در میان مصرفکنندگان است. در ابتدا، شبکههای توزیع برق بخشی از نیروگاهها بودند، اما با توجه به پیچیدگیهای بهوجودآمده در شبکههای توزیع، تقاضای فراوان مصرف برق و پیشرفتهای حاصلشده در این صنعت، رفتهرفته این شبکهها به یک سیستم منظم و مجزا تبدیل شدند. امروزه در طراحی و اجرای شبکههای توزیع، سیستمهای مختلفی به کار گرفته میشود که عواملی مانند افزایش تعداد مشترکان، تکنولوژیهای جدید و نوع مصرف بر آن اثرگذار است و با توجه به این عوامل، شبکه توزیعِ مناسب انتخاب میشود. زمانی که برق به ترانسفورماتورهای کاهنده منتقل میشود، در شبکه توزیع قرار گرفته است. توسعه شبکههای توزیع نیرو و برقرسانی به مناطق دوردست، صنایع و ... بر مصرف فلزات اساسی در کشور اثرگذار است.
رشد حملونقل ریلی، به سبب مزایای پرشمار آن، مقولهای مهم برای توسعه زیرساختهای صنعتی کشورها محسوب میشود. در ایران نیز گسترش حملونقل ریلی و جایگزینی آن با حمل جادهای همواره یکی از موارد مهم در سیاستهای کلان توسعه کشور بوده است. در همین رستا توسعه صنایع ریلی، به عنوان تولیدکننده تجهیزات مورد استفاده در این سیستم حملونقل، مسئلهای مهم و اساسی برشمرده میشود که میتواند کشور را از واردات این تجهیزات بینیاز سازد. بررسی وضعیت تولید و واردات محصولات صنایع ریلی کشور حاکی از روند روبهرشد این صنعت و توانایی آن در جایگزینی محصولات وارداتی است.
در جهان رقابتی امروز، استفاده از تکنولوژیهای روز و مکانیزاسیون از اهمیت بسیار بالایی برخوردار شده است. در این میان، دو بخش ساختمان و معدن بیشتر از سایر بخشها به استفاده از ماشینآلات و تجهیزات مناسب وابستهاند. بهکارگیری ماشینآلات مناسب در این صنایع میتواند تا حد زیادی بر سودآوری کل پروژهها بیفزاید. در ایران، صنعت تولید ماشینآلات معدنی و ساختمانی قدمتی طولانی دارد و بخشی از ماشینآلات مورد نیاز این صنایع در داخل کشور تامین میشود. با این حال، در سالهای اخیر، این صنعت شرایط مناسبی از نظر ایجاد ارزش افزوده نداشته است و با فرض تداوم شرایط کنونی، نمیتوان چشمانداز روشنی را برای توسعه آن متصور بود.
حملونقل دریایی یکی از مهم ترین روشهای مبادلات بین المللی است که به دلیل حجم بسیار بالای جابهجایی کالا و نیز صرفه اقتصادی، به یکی از مناسب ترین روش های حمل کالا بدل شده است. از کشتی به عنوان یک شناور بزرگ برای ترابرد مسافر و بار روی آبهای آزاد یا رودخانه و دریاچههای پهناور استفاده میشود. صنعت کشتیسازی در جهان یکی از صنایع اساسی و مادر تلقی میشود و به سبب ماهیت فنی و تخصصیاش، از جایگاه ویژهای در اقتصاد دنیا برخوردار است. در صنعت کشتیسازی، تکنولوژیهای پیشرفته، دستگاههای حساس و حفاظتی و حتی سادهترین فعالیتهای صنعتی کاربرد دارند و به همین دلیل، توسعه این صنعت تاثیراتی چشمگیر در تقاضای داخلی فلزات خواهد داشت. این صنعت ترکیبی از موتورسازی، تراشکاری، ورقکاری، جوشکاری، ساخت تجهیزات، نورد و ریختهگری است. به همین علت، کشتیسازی از صنایع پایهای تلقی میشود و نیازمند دانش و تخصص لازم است. کشتیسازی مجموعهای از رشتههای مختلف صنعتی سبک و سنگین، صنعتی چندمنظوره و استراتژیک است. در گزارش حاضر به بررسی روند توسعه ظرفیتهای کشتیسازی و تاثیرات آن بر تقاضای داخلی فلزات پرداخته میشود.
صنایع غذایی و آشامیدنی که از لحاظ اشتغال در کشور، جزو صنایعی بهشمار میروند که بیشترین نیروی انسانی را دارند؛ این امر به خودی خود نمایانگر ابعاد بزرگ این صنایع در کشور است. در عین حال، صنایع غذایی و آشامیدنی (صرف نظر از صنعت کشاورزی) سهم قابل توجهی در مصرف آب و گاز کشور را دارا است؛ بهطوری که در سال ۱۳۹۷ این صنایع با مصرف حدودا ۴۱۳ میلیون متر مکعب آب، در جایگاه سوم صنایع پرمصرف آب قرار گرفت. این حجم از مصرف یوتیلیتیها و تاسیسات در صنایع غذایی، خود محرکی قوی برای رشد تقاضای فلزات به صورت خطوط لوله و کابل برای انتقال آب، برق و گاز به کارخانجات فعال در حوزه صنایع غذایی و آشامیدنی است. گزارش پیش رو، مصرف فلزات را در توسعه ظرفیتهای تامین یوتیلیتیهای مورد نیاز صنایع غذایی و آشامیدنی، یعنی آب، برق و گاز، بر اساس رشد تقاضای این صنایع بررسی میکند.
آب، برق و گاز از جمله مهمترین یوتیلیتیهای مورد نیاز صنایع به شمار میروند. از این رو، توسعه صنایع تقاضایی برای افزایش ظرفیت تامین این یوتیلیتیها ایجاد میکند که خود محرکی برای رشد تقاضای نهایی فلزات محسوب میشود. توسعه زیرساختهای مورد نیاز صنایع شیمیایی در سالهای گذشته به گونهای بوده است که سالانه حدود ۳۷ میلیون دلار بر تقاضای فلزات افزوده است. این در حالی است که با توجه به پیشبینی وضعیت آتی این صنایع، انتظار میرود که این رقم در سالهای آتی به مقدار متوسط سالانه ۶ میلیون دلار کاهش یابد.
رشد کمّی و کیفی تولید تجهیزات ساختمانی میتواند فرصت مناسبی برای تامین نیاز داخلی کشور و جلوگیری از واردات و خروج ارز ایجاد کند. بدیهی است که افزایش تولید تجهیزات ساختمانی، در کنار تاثیرات آن بر توسعه صنعتی کشور، بستری را برای مصرف میزان قابلتوجهی از فلزات فراهم میآورد؛ زیرا طیف گستردهای از تجهیزات ساختمانی مورد استفاده در واحدهای مسکونی، صنعتی و اداری از جمله درها و پنجرهها، شیرآلات، سینکهای ظرفشویی و... از فلزاتی نظیر فولاد و آلومینیوم ساخته میشوند.
