مشاهده بیشتر
نفت سفید، گاز مایع، بنزین و نفت کوره از جمله محصولات نهایی پالایشگاهها هستند. به دنبال رشد جمعیت و توسعه صنعتی و نیز گسترش استفاده از خودروها، تقاضای زیادی برای سوختهای فسیلی ایجاد شده است. با توجه به موارد فراوان مصرف این فرآوردههای نفتی، فاصله زیاد محلهای مصرف از پالایشگاه و لزوم انتقال ایمن، ارزان و سریع، حملونقل آنها به وسیله تانکرهای حمل سوخت و بشکهها صورت میگیرد. از این رو، میتوان تاثیرات توزیع محصولات پالایشی را از جنبه تولید تانکرها و بشکهها نیز مورد بررسی قرار داد.
با توجه به اینکه بخش عمدهای از صنایع دریایی کشور به تعمیر و نوسازی اشتغال دارند، تامین قطعات یدکی در این صنایع اهمیت ویژهای مییابد. این قطعات، که عمدتا از جنس فلزات اساسی هستند، یکی از منابع مهم در تعیین تقاضا و مصرف فلزات به حساب میآیند. برآوردها اندازه بازار مصرف داخلی فلزات در ساخت قطعات یدکی مورد استفاده صنایع دریایی را حدود ۶۰ میلیون دلار نشان میدهند. این در حالی است که در صورت تحقق برنامه چشمانداز ۱۴۰۴ از وضعیت صنایع دریایی و افزایش داخلیسازی این قطعات، پیشبینی میشود که این بازار با سرعت بیشتری از میزان مورد انتظار رشد کند.
توسعه صنایع ساختمانی و رشد تولیدات این بخش از صنعت از جنبههای گوناگون بر بازار فلزات اثرگذار است. احداث واحدهای تولیدی و تاسیسات آنها، ساخت ماشینآلات و تجهیزات و همچنین تامین زیرساختهای فعالیت این صنایع تقاضای قابلتوجهی را برای فلزات ایجاد میکند. مسئله اثرگذار دیگر در این زمینه، حجم بالای فلزاتی است که در محصولات این صنایع مصرف میشوند. اغلب محصولات صنایع تولید تجهیزات ساختمانی و زیرساختی از جنس فولاد و آلومینیوم هستند؛ از طرف دیگر، رشد تولیدات سیم و کابل و تجهیزات توزیع و کنترل برق مصرف میزان قابلتوجهی از مس و آلومینیوم را میطلبد.
صنعت پتروشیمی یکی از مهمترین بخشهای زنجیره نفت و گاز است که ارزش افزوده بالایی را در کشور به همراه دارد. به لحاظ اهمیت این صنعت، تجهیزات و قطعات مورد استفاده در صنعت پتروشیمی نیز اهمیت بهسزایی دارد؛ زیرا به دلیل بزرگی مقیاس این صنعت، در صورت افزایش تامین داخلی تجهیزات، رونق زیادی در صنایع تولیدی ایجاد میشود و تقاضا برای بخشهای تامینکننده آن نظیر فلزات افزایش خواهد یافت. بررسی وضعیت حال حاضر و آینده ماشینآلات و تجهیزات بهکاررفته در صنعت پتروشیمی میتواند نمایی از میزان تقاضای داخلی فلزات از این بخش را نشان دهد؛ دیگهای بخار و بویلرهای صنعتی تجهیزاتی هستند که در صنعت پتروشیمی نقش مهمی دارند.
تحولات بزرگ جمعیتی و فرهنگی جهان، رشد سریع صنایع و افزایش جمعیت شهرنشین نیاز به تجهیزات و زیرساختهای جدید، مدرن و کارآمد دارد. زیرساختها به منظور رفع نیازهای صنعتی و اجتماعی و تسهیل و بهبود رفاه احداث میشوند و از جنبههایی گوناگون بر اقتصاد و توسعه صنعتی کشورها تاثیرگذارند. اتخاذ سیاستهای مناسب به منظور افزایش تولید و توسعه تجهیزات زیرساختی، علاوه بر تامین نیازهای داخلی که منجر به توسعه کشور و اشتغالزایی میشود، در صادرات نیز میتواند موثر باشد. بهعلاوه، از آنجا که اغلب تجهیزات زیرساختی از جنس فلزاتی نظیر فولاد، آلومینیوم و مس ساخته میشوند، توسعه تولیدات این عرصه عاملی اثرگذار بر بازار فلزات کشور خواهد بود.
در عصر کنونی که بسیاری از کشورها با چالش عدم دسترسی به منابع اولیه کافی برای صنایع خوراکی و آشامیدنی خود مواجه هستند، مسئله افزایش بهرهوری این صنایع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به همین دلیل، امروزه نخستین زیربنای اساسی توسعه صنایع غذایی و آشامیدنی در هر کشور دسترسی به تجهیزات و ماشینآلات مناسب مورد استفاده در این بخش است. در ایران نیز وجود پتانسیلهای فراوان برای رشد صنایع غذایی و آشامیدنی زمینه مناسبی را برای توسعه صنایع تولیدی ماشینآلات این حوزه فراهم آورده است تا با افزایش ظرفیت تولیدات، هم نیاز داخل را برطرف کنند و هم با افزایش صادرات، نقش بزرگی در ارزآوری به کشور داشته باشند.
افزایش سریع جمعیت در کنار پیشرفت فناوری در طول یک قرن گذشته سبب شده است تا میزان بهرهبرداری از منابع آب به میزان قابل توجهی افزایش یابد که نتیجه آن تبدیل شدن مسئله دسترسی به منابع آب شیرین به عنوان رکن اساسی حیات بشر به یک بحران جهانی بوده است. به دنبال گسترش این بحران در مناطق مختلف جهان، بسیاری از دولتها و سیاستگذاران راهکارهای مدیریت تقاضا و تولید آب شیرین قابل استفاده و با کیفیت را به منظور حفظ و حراست از منابع آب شیرین در دستور کار خود قرار دادهاند. هلند، ایالات متحده آمریکا و چین چند نمونه موفق از کشورهایی هستند که با اتخاذ سیاستهایی از جمله مدیریت تقاضای آب در بخش کشاورزی و همچنین توسعه فناوری تولید آب شیرین، گامهای بلندی در مسیر مدیریت بحران آب برداشتهاند.
صنایع ساختمانی، به عنوان تامینکنندگان بخش بزرگی از محصولات مصرفی در احداث ساختمانهای مسکونی، خدماتی، زیرساختی و غیره، یکی از بزرگترین بخشهای اثرگذار بر اقتصاد کشور به شمار میآیند. توسعه این صنایع و رشد کمّی و کیفی تولیدات آنها نقشی مهم و تعیینکننده در بینیازی بخش ساختوساز از واردات دارد. بدیهی است که لازمه این امر، سیاستگذاریهای صحیح در زمینه رشد سرمایهگذاریها در پروژههای ساختمانی و زیرساختی است که موجب رشد بازار مصرف محصولات صنایع ساختمانی و توسعه این صنایع خواهد شد.
حملونقل دریایی یکی از مهم ترین روشهای مبادلات بین المللی است که به دلیل حجم بسیار بالای جابهجایی کالا و نیز صرفه اقتصادی، به یکی از مناسب ترین روش های حمل کالا بدل شده است. از کشتی به عنوان یک شناور بزرگ برای ترابرد مسافر و بار روی آبهای آزاد یا رودخانه و دریاچههای پهناور استفاده میشود. صنعت کشتیسازی در جهان یکی از صنایع اساسی و مادر تلقی میشود و به سبب ماهیت فنی و تخصصیاش، از جایگاه ویژهای در اقتصاد دنیا برخوردار است. در صنعت کشتیسازی، تکنولوژیهای پیشرفته، دستگاههای حساس و حفاظتی و حتی سادهترین فعالیتهای صنعتی کاربرد دارند و به همین دلیل، توسعه این صنعت تاثیراتی چشمگیر در تقاضای داخلی فلزات خواهد داشت. این صنعت ترکیبی از موتورسازی، تراشکاری، ورقکاری، جوشکاری، ساخت تجهیزات، نورد و ریختهگری است. به همین علت، کشتیسازی از صنایع پایهای تلقی میشود و نیازمند دانش و تخصص لازم است. کشتیسازی مجموعهای از رشتههای مختلف صنعتی سبک و سنگین، صنعتی چندمنظوره و استراتژیک است. در گزارش حاضر به بررسی روند توسعه ظرفیتهای کشتیسازی و تاثیرات آن بر تقاضای داخلی فلزات پرداخته میشود.
سیم و کابل از جمله کالاهای زیربنایی به حساب میآیند که به منظور انتقال برق از نیروگاهها و رساندن آن به دست مصرفکنندگان نهایی به کار برده میشوند. مس و آلومینیوم اصلیترین فلزاتی هستند که در تولید سیم و کابل مصرف میشوند. بدون شک رسانایی مس بیشتر از آلومینیوم است، اما استفاده از کابلهای آلومینیومی، به سبب ارزانتر بودن، در برخی موارد اقتصادیتر است. با توجه به بهرهمندی ایران از ذخایر فراوان مس، توسعه صنعت سیم و کابل میتواند گامی بلند در جهت رشد صنعتی کشور به شمار آید. با توجه به فلزات بهکاررفته در سیم و کابلها، رشد تولید این محصولات موجب ایجاد تقاضای قابلتوجه برای فلزات مذکور و رونق بازارهای داخلی این فلزات خواهد شد.
بخش زیادی از ذخایر نفت جهان در زیر سطح دریاها قرار گفته است که این امر موجب شده تا بشر به سمت احداث سکوهای دریایی استخراج نفت حرکت کند؛ مسئلهای که به سبب پیچیدگیهای احداث سازههای دریایی، با چالشها و ریسکهایی مواجه است. خلیج فارس و دریای خزر ذخایر نفتی فراوانی را در خود جای دادهاند؛ به همین سبب، حرکت به سمت بهرهبرداری و استخراج از این ذخایر فرصتی مناسب برای اقتصاد کشور محسوب میشود. با توجه به این مسئله و نیز حجم فلزات مصرفی در احداث سکوهای نفتی دریایی، میتوان به بررسی اثر توسعه این بخش بر بازار فلزات کشور پرداخت.
دروازههای آبی ایران فرصت ارتباط دریایی با بسیاری از بازارهای جهانی را از دوران کهن فراهم ساخته و در کنار موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد، کشور را در مسیر شاهراههای اصلی ترانزیت بینالمللی قرار داده است. در نتیجه، طی سالهای ۱۳۸۵ تاکنون، سالانه حدود ۹۵۰ میلیارد تومان (با ارزش ریال ۱۳۹۰) در بخش زیرساخت بندری کشور سرمایهگذاری شده که حدود ۴۸ درصد از آن متعلق به بخش خصوصی بوده است. این حجم از سرمایهگذاری در حوزه توسعه و نوسازی بنادر کشور تقاضای سالانه ۳۷ میلیون دلاری فلزات اساسی را برای کشور به همراه داشته که برآورد میشود کاملاً از محل داخل تامین شده است.
