مشاهده بیشتر
صنعت ساختمانسازی در کشورهای درحالتوسعه صنعتی روبهرشد به شمار میرود و نقشی انکارناپذیر را در اقتصاد این کشورها ایفا میکند. این صنعت، فرصتهای مناسبی را برای ایجاد ارزش افزوده و تولید ثروت فراهم میآورَد. بهعلاوه، صنعت ساختمانسازی با صنایع پاییندستی و بالادستی مانند فلزات اساسی و کانیهای غیرفلزی ارتباط مستقیمی دارد و توسعه این صنعت، رشد و رونق سایر صنایع را به دنبال خواهد داشت. گفتنی است که صنعت ساختمان به طور مستقیم و غیرمستقیم فرصتهای شغلی فراوانی را ایجاد میکند. در ایران نیز صنعت ساختمانسازی سهم بالایی از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده است و پتانسیلهای فراوانی برای رشد آن در کشور وجود دارد. با این حال، این صنعت از چالشهایی مانند سنتی بودن رنج میبرد.
با گسترش بیسابقه فناوریهای هوشمند و حرکت به سوی دنیایی که در آن هوش مصنوعی نهتنها به رکن اساسی زیرساختهای مدرن بدل شده، بلکه در پیکره توسعه اقتصادی و تحول دیجیتال نیز رخنه کرده است، ضرورت تحلیل فرصتها و چالشهای این عرصه به شکلی بیچونوچرا برجسته میشود، چراکه همزمان با پیشرفتهای حیرتانگیز در بهرهوری سیستمها، ایجاد شبکههای هوشمند و یکپارچه، چالشهای نوینی همچون مدیریت دادههای کلان، ارتقای ایمنی سایبری در برابر تهدیدات پیچیده و مهار پیچیدگیهای فنی، معضلاتی گریزناپذیر را برای سرمایهگذاران و سیاستگذاران به بار آوردهاند. در سوی دیگر این معادله، رشد چشمگیر و پرشتاب بازار زیرساختهای هوش مصنوعی نمایان است که در سال ۲۰۲۳ به ارزش خیرهکننده ۳۸ میلیارد دلار رسید؛ پدیدهای که حکایت از عزم راسخ و تلاش بیوقفه دولتها، شرکتها و ارائهدهندگان خدمات ابری در جهت توسعه و بهرهبرداری از ظرفیتهای نوظهور دیجیتال دارد. این ظرفیتها در پرتو مشارکتهای استراتژیک و بهرهگیری از زیرساختهای پیشرفته، نهتنها به ارتقای رقابتپذیری در عرصه جهانی انجامیده است، بلکه چشماندازی روشن از آیندهای هوشمند، پیچیده و پرچالش را ترسیم کرده است که با مدیریت هوشمندانه و اتخاذ راهبردهای نوآورانه، میتواند به نقطه عطفی در تحول زیرساختهای مدرن بدل شود.
از زمان شروع تمدنهای بشری تاکنون، زیرساختهای شهری عضو جداییناپذیر توسعه شهرها بودهاند و امروزه توسعهیافتگی شهرها بسیار به میزان برخورداری از زیرساختهای شهری بستگی دارد. پلهای شهری و هوایی و تقاطعهای غیرهمسطح، به عنوان ارتباطدهنده بین دو نقطه از شهر، بخشی از این زیرساختها به شمار میآیند. وجود این سازهها موجب تسهیل تردد خودروها و افراد در سطح شهر و نظم و ساماندهی ترافیک شهری میشوند. با توجه به رشد شهرنشینی و تراکم بالای جمعیت در شهرها، پلهای شهری و هوایی و تقاطعهای غیرهمسطح در توسعه اقتصاد شهری نیز نقش بسزایی ایفا میکنند و یکی از مباحث مهم در مهندسی شهرسازی به شمار میآیند. یکی از پارامترهای اساسی در ساخت پلهای شهری و هوایی و تقاطعهای غیرهمسطح برخورداری از دوام و پایداری است که موجب استفاده از فلزات در ساخت آنها میشود. بنابراین احداث این زیرساختها را میتوان از منظر فلزات مصرفشده در آنها مورد بررسی قرار داد.
مقوله سلامت بدون تردید یکی از مهمترین مسائل و چالشهای حیات بشر است. بنابراین توجه به این امر مهم یکی از دغدغههای جوامع بشری محسوب میشود. در سالهای اخیر، تحولات عظیمی در حوزه علوم پزشکی در خصوص راههای پیشگیری، نحوه درمان، استفاده از تجهیزات و داروهای نوین پدید آمده که ماحصل آنها ارتقای سطح سلامت افراد، مداوای بیماران و افزایش امید به زندگی در جوامع بوده است. در واقع احداث و تجهیز بیمارستانها، درمانگاهها و داروخانهها، به عنوان زیرساختهای اصلی بخش سلامت، اهمیت بالایی دارد و سرانه ظرفیتهای درمانگاهی و بیمارستانی یکی از ملاکها و معیارهای ارزیابی میزان توسعه شهرها به شمار میآید. در احداث ساختمانها و درمانگاهها، مانند هر ساختمان دیگر، فلزات نقش اساسی را ایفا میکنند و به همین سبب، توسعه سرمایهگذاریها در این عرصه موجب رشد مصرف فلزات خواهد شد.
امروزه توسعه زیرساختهای شبکههای تلفن همراه و اینترنت، نحوه عملکرد اقتصادها را تغییر داده است و امکان اتصال بیشتر، دسترسی به اطلاعات و فرصتها را برای افراد و مشاغل فراهم کرده است. تأثیر این زیرساختها بر توسعه اقتصادی بر کسی پوشیده نیست و کشورهایی که از این فناوریها استقبال کردهاند، از مزایای قابل توجهی برخوردار شدهاند. پهنای باند اینترنت و پوشش شبکههای تلفن همراه به عنوان شاخصهایی برای ارزیابی توسعه زیرساختهای ارتباطی در جهان در نظر گرفته میشود. پهنای باند اینترنت که سرعت و ظرفیت انتقال داده از طریق اتصال به اینترنت را تعیین میکند، نقشی حیاتی در تضمین ایجاد یک ساختار آنلاین یکپارچه دارد. از سوی دیگر پوشش شبکههای تلفن همراه افراد را قادر میسازد تا با دستگاههای تلفن همراه خود ارتباط برقرار کنند و به خدمات مختلفی دسترسی داشته باشند.
یکی از نیازهای اولیه انسان که با توسعه اقتصادی و اجتماعی دامنه گستردهتری یافته صنعت حملونقل است. این بخش، به سبب نقش زیربناییاش، از اهمیت بالایی در رشد و توسعه کشورها در زمینههای مختلف برخوردار است. صنعت حملونقل نیز در ایران قدمتی دیرینه دارد و با ورود تکنولوژی به کشور، زیرساختهای این بخش به طور چشمگیری متحول شدند. حملونقل جادهای اولین و مهمترین روش جابهجایی در کشور بوده که ورود اولین اتومبیلها موجب توسعه زیرساختهای این بخش شده است. همگام با پیشرفت صنایع کشور، انتظار میرفت که زیرساختهای حملونقل نیز توسعه یابند، اما بررسی آمار و اطلاعات مختلف از جاماندگی توسعه زیرساختهای حملونقل در کشور حکایت دارد.
در دهههای اخیر، شهرنشینی بهسرعت در حال رشد بوده و مشکلات بسیاری نظیر آلودگی محیطزیست و تراکم ترافیک را به طور فزایندهای افزایش داده است. به همین منظور، توجه و تمرکز بر سیستمهای حملونقل عمومی کارآمد افزایش یافته است. شبکه مترو، به عنوان یک سیستم حملونقل عمومی، نقشی حیاتی در حملونقل شهری دارد و توسعه آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. با توجه به اینکه در توسعه خطوط ریلی، ایستگاهها و سایر تجهیزات و تاسیسات، حجم قابل توجهی از فلزات اساسی مصرف میشود، میتوان تاثیر توسعه خطوط ریلی مترو بر بازار فلزات اساسی کشور را مورد بررسی و ارزیابی قرار داد.
از زمان حفر نخستین چاه نفتی در سال ۱۲۸۷ تا کنون، برخی زیرساختهای صنعت نفت و گاز در کشور علیرغم تمامی محدودیتهای بینالمللی، پیشرفت قابل توجهی را تجربه کرده است. طبق آمارهای ارائهشده، حوزه اکتشاف و حفاری به منظور توسعه میادین جدید نفتی و گازی، از عملکرد مناسبی برخوردار نبوده، در حالی که وضعیت حفاریهای تعمیراتی و تکمیلی نسبتا با ثبات بوده است. مجموع طول خطوط لوله انتقال نفت و گاز کشور حدود ۱۷ هزار کیلومتر گزارش شده که تقریبا معادل ۱.۳ درصد از طول کل خطوط لوله انتقال نفت و گاز جهان است. همچنین، ایران از ۵ پایانه نفتی و گازی در مناطق شمالی و جنوبی کشور برخوردار است که این مسئله ضمن ایجاد پویایی برای بخش انرژی کشور، امکان بهرهبرداری از فرصت سوآپهای نفتی و گازی را فراهم آورده است.
جایگاههای سوخت، به عنوان تامینکنندگان سوخت وسایل نقلیه، یکی از مهمترین زیرساختها در شهرها به شمار میآیند. نحوه توزیع جایگاههای سوخت در شهرها و توزیع متوازن آنها یکی از مسائل مهم در طراحیها و برنامهریزیهای شهری است. روشن است که با رشد جمعیت شهرنشین و لزوم توسعه بافت شهری، جایگاههای سوخت جدیدی در نقاط مختلف کشور احداث خواهد شد. این جایگاهها در واقع سازههاییاند که تجهیزات و لوازم متعددی در آنها مورد استفاده قرار میگیرد. به همین سبب، توسعه جایگاه سوخت را میتوان از منظر تاثیر آن بر بازار فلزات کشور مطالعه کرد.
حملونقل پایدار و کارآمد یکی از مهمترین عوامل بقا و پیشرفت تمدن مدرن است. صنعت حملونقل هر کشور بیانگر وضعیت اقتصادی و توسعه صنعتی آن به شمار میآید. سیستم حملونقل هوایی یکی از مهمترین روشهای حملونقل در جهان است که نهتنها زمان سفر را کوتاه میکند، بلکه عامل مهمی برای دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی به حساب میآید، زیرا استفاده از تمام ظرفیتهای حملونقل هوایی منجر به افزایش درآمد و تولید ناخالص داخلی میشود و اقتصادی پایدار را برای کشور رقم میزند. بنابراین حملونقل هوایی، با زیرساختهای خدماتمحور و زیرشاخههای متعدد، یکی از صنایع پربازده در رشد اقتصادی محسوب میشود و توجه به آن از ضروریات برنامههای هر کشور است. از این رو، در این گزارش، احداث و توسعه زیرساخت و ارزش فلزات مصرفی نقشآفرین در سیستم حملونقل هوایی بررسی شده است.
بخش حملونقل هوایی به عنوان یک عامل مهم برای رشد و توسعه اقتصادی، تبدیل دنیا به یک دهکده جهانی و مراودات سیاسی و اقتصادی و فرهنگی را تسهیل کرده است. در حال حاضر ایالات متحده آمریکا بیشترین تعداد فرودگاه را با ظرفیت بیش از ۸ میلیون پرواز در سال به خود اختصاص داده است و اختلاف قابل توجهی با سایر کشورهای جهان دارد. کشور چین علیرغم تعداد کمتر فرودگاهها با افزایش ظرفیت در بخشزیرساختهای حملونقل هوایی توانسته تعداد پروازهای حامل خود را به بیش از ۳ میلیون پرواز در سال ۲۰۲۱ برساند، البته باید این نکته را در نظر گرفت که افزایش ظرفیت حمل و نقل هوایی کشور چین بدون در نظر گرفتن توسعه متوازن زیرساختهای آن، به پایین آمدن سطح کیفیت حملونقل هوایی این کشور منجر شده است. طی دو دهه گذشته تعداد پروازهای حامل بار و مسافر روند رو به رشدی را سپری میکرد، با این حال بروز بحران کرونا موجب شد تا عملکرد این بخش نیز همانند سایر بخشهای حمل و نقل با رکودی شدید مواجه شود.
صنعت حملونقل شبکهای گسترده از اتومبیلها، کشتیها، هواپیماها و قطارها را در برمیگیرد و جزء لاینفک اقتصاد جهانی محسوب میشود، که امکان جابهجایی کالا و افراد را در مقیاس گسترده فراهم میکند. از این رو میتوان گفت که این صنعت پاسخگوی بخش قابل توجهی از تقاضای زنجیره تامین جهانی است و نقش مهمی در تجارت بینالملل ایفا میکند. امروزه این صنعت با پذیرش فناوریهای پاکتر، سوختهای جایگزین و ترویج شیوههای حملونقل پایدار به سمت آیندهای پایدارتر و در راستای کاهش ردپای کربن در حال حرکت است، که نمود آن را میتوان در هواپیماها و کشتیهای مبتنی بر سوخت هیدروژن و قطارها و وسایل نقلیه الکتریکی مشاهده کرد.
