با تحلیل‌های‌ما، مطمئن تصمیم بگیرید...

در سال‌های گذشته، رونق صنعت ساخت و تعمیر قایق‌های تفریحی و ورزشی موجب شده بود تا تقاضای مناسبی برای فلزات، خصوصا فولاد، در کشور ایجاد شود که این امر دورنمای روشنی را برای بازار فلزات کشور پدید می‌آورد. اما به‌یکباره رکود قابل توجهی در این صنعت ایجاد شد. این رکود متقابلا بر مصرف فلزات در این عرصه نیز اثرگذار بود و موجب شد تا افت شدیدی در تقاضای فولاد کشور پدید آید. این رکود، که در سال‌های اخیر نیز ادامه یافته است، در کنار تاثیرات سوء آن بر اقتصاد و اشتغال کشور، موجب شده است تا امروز بخش بزرگی از تقاضای بالقوه برای فلزات نیز بدون استفاده باقی بماند؛ در صورتی که اگر برنامه‌ریزی مناسبی به منظور توسعه این صنعت سودآور تحقق می‌یافت، امروز تقاضای قابل توجهی برای انواع محصولات فلزی در کشور ایجاد می‌شد.

صنعت نفت و گاز امروز بزرگ‌ترین بخش اقتصاد ایران است. در بخش‌های مختلف صنعت نفت و گاز، از اجرای عملیات حفاری و لوله‌گذاری تا استخراج و تاسیسات و تجهیزات مورد نیاز برای آن، حمل نفت و گاز از طریق خط لوله، ذخیره‌سازی در مخازن و فروش محصولات از پایانه‌های صادراتی فلزات نقشی بدون جایگزین را ایفا می‌کنند. از این رو، احداث تاسیسات بزرگ این صنعت و نیز تولید داخلی تجهیزات مورد استفاده در آن موجب افزایش مصرف فلزات در کشور خواهد شد. در گزارش پیشِ‌رو، جنبه‌های مختلف تاثیر توسعه صنعت نفت و گاز بر بازار فلزات کشور به‌اختصار مورد بررسی قرار گرفته است.

در حال حاضر صنعت تولید ماشین‌آلات و تجهیزات کشور به رغم قدمت قابل توجه، با چالش‌های بزرگی در زمینه دسترسی به تکنولوژی‌ روز و تولید محصولات متناسب با نیاز صنایع رو به رو است که این امر موجب شده تا بخش بزرگی از ماشین‌آلات و تجهیزات مورد استفاده در صنایع کشور از کشورهای خارجی خریداری شوند. تصویر «تراکتور» روی جلد نمادی از شرایط کلی این صنعت است که به دلیل عدم نوآوری و به روزرسانی فناوری‌ها از  پیشرفت‎های روز جهان عقب مانده و به صنعتی قدیمی و در اصطلاح «زنگ‌زده» تبدیل شده است. صنعت تولید ماشین‌آلات و تجهیزات مصرف‌کننده بزرگ فلزات محسوب می‌شود و رشد و رونق این صنعت در کنار سرعت بخشیدن به توسعه صنعتی کشور،  موجب افزایش قابل توجه مصرف فلزات اساسی در کشور خواهد شد.

توسعه پالایشگاه‌ها، با توجه به نقش موثر این واحدها در ایجاد ارزش افزوده، جلوگیری از خام‌فروشی و رشد صادرات، از جمله مهم‌ترین رویکردهای کلان اقتصادی کشور محسوب می‌شود. توسعه صنایع پالایشی از جنبه‌های مختلفی موجب رشد مصرف فلزات در کشور خواهد بود. برای احداث این واحدها، نیاز به ساخت تاسیسات و تجهیزاتی خواهد بود که فلزات، ماده اولیه اصلی آن‌ها محسوب می‌شوند. در انتقال فرآوردهای نفتی از محل تولید به دست مصرف‌کنندگان و نیز صادرات این فرآورده‌ها، از خطوط لوله‌، بشکه‌ها و تانکرها استفاده می‌شود که ساخت این تجهیزات خود محرکی قدرتمند برای بازار فلزات به شمار می‌آید. احداث زیرساخت‌های تامین یوتیلیتی‌ها، ساخت قطعات یدکی و احداث جایگاه‌های سوخت‌گیری از دیگر جنبه‌های اثرگذار تولید و پخش فرآورده‌های نفتی بر بازار فلزات کشور است.

صنعت لوازم خانگی یک از بزرگترین مصرف‌کنندگان فلزات اساسی به شمار می‌آید و به طور متوسط حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد از وزن هریک از لوازم خانگی به فلزات مصرف‌شده در آن اختصاص می‌یابد. اگرچه صنعت لوازم خانگی در ایران از سابقه‌ای طولانی برخوردار است، اما وابستگی این صنعت به واردات فناوری‌ها و قطعات همواره پاشنه آشیل آن بوده است، به طوری که فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها توسعه و تولید آن را با چالش‌های بزرگی مواجه ساخته‌اند. تصویر «اتو ذغالی» روی جلد نمادی از شرایط کلی صنعت لوازم خانگی است که به تکنولوژی‌های روز دسترسی نداشته و از سایر رقبای خود عقب مانده است. به رغم این چالش‌ها، صنعت لوازم خانگی توانسته با وجود حضور پررنگ برندهای معتبر لوازم خانگی در بازار کشور، همواره سهم خود را از این بازار حفظ کرده و به عنوان صنعتی سرد و گرم چشیده در مسیر رشد تولید و حتی صادرات حرکت کند.

صنعت شیمیایی یک صنعت راهبردی و با ارزش افزوده بالاست که بخش مهمی از واردات و صادرات غیرنفتی را به خود اختصاص می‌دهد و با واردات مواد اولیه و خام از سایر کشورها، به ایجاد ارزش افزوده می‌پردازد و علاوه بر تامین نیاز صنایع پایین‌دستی، محصولات شیمیایی را به خارج صادر می‌کند. بیشترین افزایش سهم ارزش افزوده صنایع شیمیایی از کل صنعت در سال‌ ۱۳۹۶ رقم خورد، ولی در سال ۱۳۹۷ این سهم کاهش داشت. در سال ۱۳۹۱، به دلیل افزایش قیمت ارز، جذابیت‌های صادراتی برای صنایع شیمیایی نیز افزایش یافت.